Skala Fahrenheita (jednostka °F) – skala pomiaru temperatury, zaproponowana w 1724 roku i nazwana od nazwiska jej twórcy Daniela Gabriela Fahrenheita. Była używana do pomiaru temperatury w krajach stosujących imperialne jednostki miar do połowy XX wieku, kiedy została wyparta przez skalę Celsjusza. Używana jest w USA, Kajmanach, Bahamach oraz Belize. W Kanadzie istnieje jako skala uzupełniająca.
odpowiadają temperaturze topnienia lodu, a – wrzenia wody pod normalnym ciśnieniem, tj. .
Historia thumb|Kolumna meteorologiczna Fahrenheita z 2008 r., wzorowana na oryginale z 1752 r., w Gdańsku, miejscu narodzin Daniela Gabriela Fahrenheita Fahrenheit wzorował się podczas jej opracowania na skali, którą opracował Ole Rømer; poznał go nawet osobiście. Skala Rømera opiera się na czterech wartościach: temperaturze zamarzania solanki (), zamarzaniu wody (), temperatury ludzkiego ciała () i temperaturze wrzenia wody (). Fahrenheit postanowił zwiększyć precyzję swojej skali mnożąc wartości Rømera przez 4 oraz ponownie ją kalibrując.
Przyjął trzy punkty odniesienia dla swojej skaliWalt Boyes (2009). Instrumentation Reference Book. Butterworth-Heinemann. s. 273–274. . Data dostępu: 2013-05-05.: – temperaturę zamarzania mieszaniny wody, lodu i salmiaku w proporcjach 1:1:1 (), – temperaturę lodu i wody w proporcjach 1:1, oraz – temperaturę ludzkiego ciała (3 razy wyższa niż temperatura zamarzania wody, = )Frautschi, Steven C.; Richard P. Olenick, Tom M. Apostol, David L. Goodstein (2008-01-14). The mechanical universe: mechanics and heat. Cambridge University Press. p. 502. .Cecil Adams. „On the Fahrenheit scale, do 0 and 100 have any special significance?”. The Straight Dope.. Już po ogłoszeniu w 1724 roku swojej skali, kilka lat przed śmiercią, Fahrenheit dokonał ostatniej modyfikacji. Ustalił temperaturę wrzenia wody na , 180° więcej niż mieszanki wody i lodu, jako ważniejszą w nauce niż temperatura ludzkiego ciała. Od tego czasu temperatura ciała człowieka została ustalona na .
Definicja 1 stopień Fahrenheita – to zmiana temperatury, która powoduje zmianę objętości rtęci o 1/10000 części przy temperaturze powyżej . Mity Często spotykanym mitem w wielu artykułach czy programach telewizyjnych jest twierdzenie, jakoby skala Fahrenheita obarczona była błędem, a jej założenia oparte były na dość przypadkowych pomiarach. Można usłyszeć, że rzekomo: zostało wyznaczone jako najniższą temperaturę zimy 1708/1709 zanotowaną w Gdańsku – mieście rodzinnym twórcy miało być temperaturą jego ciała; na skutek błędów (miał wtedy stan podgorączkowy) skala się „przesunęła” i oznaczało Fahrenheit pomiarów temperatury ciała dokonywał na swojej żonie, która miała tego dnia katar
Skala Obecnie skalę Fahrenheita definiuje się przez porównanie ze skalą Celsjusza ( = ; = ).
Przeliczanie Sposób dokładny
Sposób praktyczny thumb|upright=1.25| Do szybkiego przeliczania temperatury wyrażonej w stopniach Fahrenheita lub Celsjusza (na przykład podczas pobytu w krajach stosujących daną skalę) bez stosowania urządzeń liczących można używać następujących wzorów przybliżonych: przeliczanie °F na °C: od wartości w °F odejmuje się 32, różnicę dzieli się na dwa, co daje wynik w °C zaniżony o 10% w stosunku do dokładnego: TCelsjusz = (TFahrenheit − 32)/2 od wartości w °F odejmuje się 32, różnicę dzieli się na dwa i do ilorazu dodaje się jego 10% (jedną dziesiątą), co daje wynik w °C zaniżony o 1% w stosunku do dokładnego: TCelsjusz = [(TFahrenheit − 32)/2] × 1,1 przeliczanie °C na °F: wartość w °C mnoży się przez dwa i do iloczynu dodaje się 32, co daje wynik w °F zawyżony o 10% w stosunku do dokładnego: TFahrenheit = 2 × TCelsjusz + 32 od wartości w °C odejmuje się jej 10% (jedną dziesiątą), różnicę mnoży się przez dwa i do iloczynu dodaje się 32, co daje wynik dokładny: TFahrenheit = 2 × (TCelsjusz − 0,1·TCelsjusz) + 32
Zobacz też
skala Celsjusza skala Kelwina
Przypisy
Linki zewnętrzne Zamiana stopni Celsiusza na Fahrenheita Przelicznik temperatur Derek Muller, What the Fahrenheit?! , kanał „Veritasium” na YouTube, 28 listopada 2016 [dostęp 2026-01-06].
Kategoria:Historia Gdańska (I Rzeczpospolita) Fahrenheita, Skala Kategoria:Anglosaskie jednostki miar Kategoria:Jednostki wielkości pochodzące od nazwisk Kategoria:Zależności liniowe w fizyce