Mark Ndoja (ur. 29 marca 1912 we wsi Iballë k. Puki, zm. 22 czerwca 1972 w Tiranie) – albański pisarz i tłumacz, więzień sumienia.
Życiorys Uczył się w kolegium jezuickim w Szkodrze, pod kierunkiem Ndre Mjedy i Zefa Valentiniego. Po ukończeniu szkoły średniej w 1938 podjął pracę nauczyciela w liceum w Korczy, a od 1940 w liceum w Szkodrze. Związany ze środowiskiem nacjonalistów, z którym w czasie wojny zerwał kontakty i wstąpił do Komunistycznej Partii Albanii. W 1941 został wybrany do Rady Naczelnej Ruchu Narodowowyzwoleńczego. Po zakończeniu wojny dwukrotnie wybierany deputowanym z okręgu Szkodry do Zgromadzenia Ludowego. W 1946 zakończył pracę w szkole i został urzędnikiem ministerstwa edukacji.
W 1950 wybrany sekretarzem generalnym Ligi Pisarzy i Artystów Albanii. Z uwagi na krytyczne poglądy wobec socrealizmu (a także za to, że pisał w odmianie gegijskiej języka albańskiego), w 1953 został pozbawiony tego stanowiska i usunięty z partii. Trafił do gimnazjum Qemal Stafa w Tiranie, gdzie pracował jako nauczyciel. 24 czerwca 1955 aresztowany przez funkcjonariuszy Sigurimi. Oskarżony o działalność antypaństwową i pisanie utworów szkalujących władzę ludową. 16 stycznia 1956 Wydział Karny Sądu Najwyższego skazał Ndoję na 6 lat więzienia. Trafił do więzienia w Burrel, skąd wyszedł na wolność w 1960. W latach 1960–1964 pracował jako tłumacz literatury włoskiej w wydawnictwie Naim Frashëri. W 1964 wysłał list do Envera Hodży i Mehmeta Shehu z prośbą o wydanie tłumaczenia Boskiej komedii Dantego w języku albańskim, w 700-lecie urodzin autora. 25 grudnia został internowany we wsi Zvernec k. Wlory, skąd w 1968 trafił do Beratu. W czasie pobytu w Beracie został sparaliżowany. Był leczony w szpitalu więziennym w Tiranie, skąd w czerwcu 1968 wyszedł na wolność. Ostatnie lata życia spędził w Tiranie, gdzie zmarł w 1972.
Pozostawił po sobie tomiki wierszy, a także niewydane za jego życia dzieła z zakresu krytyki literackiej i tłumaczenia poetów włoskich. Zachowały się także 102 listy, które poeta pisał z więzienia do swojej żony Mileny.
Twórczość Poezja 1933: Ode Mark Kapidanit 1949: Roja: poemë 1950: Vjersha dhe Poema
Powieść 2018: Kastriotët : roman në vargje
Dramat 1994: Ded Gjo' Luli: tragjedi 2018: Beteja e fundit e Skënderbeut: tragjedi me 5 akte
Krytyka literacka 1947: Letërsia e huej 2003: Kritika Klasike dhe leksione greko-romake 2006: Lirika e Fishtës
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Albańskie ofiary prześladowań komunistycznych 1944–1991 Kategoria:Albańscy poeci XX wieku Kategoria:Albańscy nauczyciele Kategoria:Albańscy tłumacze Kategoria:Albańscy parlamentarzyści Kategoria:Politycy Komunistycznej Partii Albanii Kategoria:Internowani w Albanii Kategoria:Internowani w latach 1945–1989 Kategoria:Tłumacze z języka włoskiego Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 1972