thumb|Grób Tadeusza Żarneckiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach Tadeusz Marian Żarnecki (ur. 2 lutego 1907 w Krakowie, zm. 6 grudnia 1991 w Warszawie) – polski naukowiec, profesor Politechniki Warszawskiej.

Życiorys Urodził się w rodzinie Stanisława, artysty malarza, i Anny Marii z Meduskich (1882–1948), absolwentki UJ z 1904 r., nauczycielki. Do szkoły powszechnej uczęszczał we Lwowie. Od roku 1915 należał do harcerstwa. Jako harcerz uczestniczył w obronie Lwowa, a w Łodzi organizował kolonie letnie dla biedoty żydowskiej. W 1926 ukończył gimnazjum matematyczno-przyrodnicze w Łodzi. W latach 1926–1932 studiował na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej, działał w Bratniaku i należał do Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Życie”. Dyplom inżyniera elektryka uzyskał po odbyciu służby wojskowej w Szkole Podchorążych Rezerwy Łączności w Zegrzu (1934). Na stopień podporucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 82. lokatą w korpusie oficerów łączności.

Pracę zawodową rozpoczął w 1934 w Wytwórni Maszyn Elektrycznych „Elektrobudowa” SA w Łodzi, produkującej silniki indukcyjne o mocach 0,2-100 KM, prądu stałego o mocach 0,5-10 KM i transformatory do 10 MVA i 66 kV. Po dwóch latach przeniósł się do Fabryki Aparatów Elektrycznych K. Szpotański, gdzie do wybuchu wojny w 1939 r. pracował jako konstruktor, a następnie kierownik jednego z działów montażowych.

Podczas wojny obronnej we wrześniu 1939 r. walczył w obronie Warszawy, został odznaczony Krzyżem Walecznych, a następnie, do końca wojny, przebywał w oficerskich obozach jenieckich, m.in. w Woldenbergu. Brał udział w pracach Koła Zagadnień Zawodowych, wykładając na kursach elektrotechnikę samochodową oraz maszyny elektryczne. Jednocześnie był kierownikiem oświetlenia w teatrze obozowym.

Po powrocie do kraju w maju 1945 został mianowany naczelnym dyrektorem-organizatorem Centralnego Zarządu Przemysłu Elektrotechnicznego podległego Ministerstwu Przemysłu jako organu kierującego całością przemysłu elektrotechnicznego, teletechnicznego i radiotechnicznego. Przemysł elektrotechniczny, którego fabryki zgrupowane były głównie w Warszawie poniósł w czasie wojny wielkie straty, a jego zdolność produkcyjna w chwili wyzwolenia nie przekraczała 23% poziomu przedwojennego. Do tego dochodziły ogromne straty w ludziach oraz zniszczenia części dokumentacji. W roku 1949 przeniósł się na stanowisko wicedyrektora do Biura Elektryfikacji Kolei, gdzie opracowywano plany elektryfikacji, wyposażenia oraz taboru głównych linii kolejowych, przede wszystkim pierwszej linii Warszawa-Katowice. W grudniu 1950 r. został przeniesiony do Biura Projektów „Prozamet”, gdzie jako generalny projektant zajmował się projektowaniem zakładów przemysłu elektrotechnicznego.

W sierpniu 1950 r. rozpoczął pracę w Wieczorowej Szkole Inżynierskiej (WSI) NOT w Warszawie jako p.o. samodzielnego pracownika nauki. W roku akademickim 1950/1951 był dziekanem Wydziału Elektrycznego, a od 1951 roku do końca istnienia WSI jako samodzielnej jednostki, pełnił funkcję rektora. W styczniu 1955 r. CKK (Centralna Komisja Kwalifikacyjna) nadała mu tytuł docenta oraz samodzielnego pracownika nauki. W czasie pracy w WSI prowadził wykłady z zakresu automatyki i napędu elektrycznego na Wydziale elektrycznym, a także wykłady zlecone na sekcji dźwignic Wydziału Mechanicznego. Profesorem nadzwyczajnym został mianowany w grudniu 1964 r.

W 1966 r. został mianowany przez ministra szkolnictwa wyższego Henryka Golańskiego kierownikiem Katedry Elektrotechniki Przemysłowej na Wydziale Elektrycznym Politechnice Warszawskiej. Wykładał napędy elektryczne i podstawy automatyki. W 1970, w ramach reorganizacji Politechniki, katedra ta weszła w skład nowo powstałego Instytutu Maszyn Elektrycznych.

W czerwcu 1953 r. rozpoczął równolegle pracę w Zakładzie Maszyn i Napędów Elektrycznych Instytutu Elektrotechniki (IEL), a po jego reorganizacji w nowym Zakładzie Zautomatyzowanych Napędów jako kierownik pracowni. Do ważniejszych prac wykonanych przez jego pracownię należą: projekt i nadzór autorski nad realizacją laboratorium badawczego maszyn elektrycznych i układów pomiarowych zasilanych z kilku źródeł energią elektryczną o regulowanych parametrach, zdalnym sterowaniu i regulacji oraz projekt i nadzór autorski przy uruchamianiu zautomatyzowanego układu napędowego pieca obrotowego Cementowni Saturn (prototyp dla cementowni eksportowych). Z Instytutu Elektrotechniki został zwolniony 30 czerwca 1966 r. wobec wydanego przez Ministerstwo zakazu pracy na dwóch pełnych etatach. Jego praca na uczelni i w IEL szła w dwóch kierunkach: naukowo-technicznym w dziedzinie automatyki i napędów elektrycznych i organizacyjno-dydaktycznym, związanym z rozwojem wyższego szkolnictwa dla pracujących. W tym zakresie współdziałał przy uruchamianiu studiów zaocznych dla pracujących oraz działał w sekcji technicznej Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego i jako członek komisji partyjno-rządowej w Radzie Głównej NOT. Opracował w tym czasie projekt organizacyjny Ośrodka Metodycznego i Wydawniczego studiów dla pracujących.

Na podkreślenie zasługuje jego praca w SEP, a następnie w NOT. Do SEP wstąpił w roku 1934. Był członkiem Komisji Przepisowej nr VIII „Izolatory, napięcia i prądu” w podkomisji „Izolatory wysokiego napięcia i próby udarowe”. Po powrocie z niewoli na początku roku 1946, został dokooptowany do Tymczasowego Zarządu Głównego SEP z racji lewicowych poglądów. W roku 1946 brał udział w organizowaniu NOT, jako członek założyciel. Był rzecznikiem ścisłej współpracy SEP z NOT i zwolennikiem dostosowania statutu SEP do wymagań NOT. W okresie od grudnia 1947 r. do kwietnia 1949 r. wybrany był do ZG SEP, a następnie pełnił funkcję wiceprezesa (1949–1950), prezesa (1950–1951) i ponownie wiceprezesa (1951–1953), a w latach 1953–1957 – członka ZG SEP. Na I Kongresie Techników Polskich (1946 w Katowicach) przewodniczył obradom VIII Sekcji Kongresowej. We wrześniu 1949 na XV Zgromadzeniu SEP pełnił funkcję przewodniczącym Komisji Wnioskowej. Na VIII Zjeździe Delegatów SEP wygłosił przemówienie wstępne na temat historii SEP. W okresie od stycznia 1948 r. do lipca 1957 r. był członkiem komisji ds. realizacji ustawy o stopniu inżyniera, a w latach 1948–1950 – jej przewodniczącym. W okresie od maja 1946 r. do maja 1950 r. (tj. do przejęcia Przeglądu przez WCT NOT) był delegatem ZG w Spółce Wydawniczej „Przegląd Elektrotechniczny”, a w latach 1950–1957 – członkiem kolegium redakcyjnego Przeglądu. Przy NOT zorganizował Polski Komitet Pomiarów i Automatyki (organizację członkowską Międzynarodowej Federacji IFAC) i przez kilka lat był jego prezesem. Od roku 1957 brał udział, jako stały delegat polski, w pracach sekcji nr 8 „Budowa przyrządów i automatyka” Komisji Maszynowej RWPG. Przez wiele lat brał czynny udział w pracach Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, będąc od roku 1961 przewodniczącym Głównej Komisji ds. Automatyzacji. Był członkiem Rady Programowej czasopisma „Pomiary, Automatyka, Kontrola”. Na emeryturę przeszedł w roku 1970 w związku z ciężką chorobą żony, ale jeszcze pracował na Politechnice na części etatu do 1981 r.

Był czterokrotnie żonaty, dwukrotnie owdowiał. Z pierwszą żoną Zofią z Jareckich (kustoszem Biblioteki UW) miał trzech synów: Andrzeja (1935–2014), aktora i reżysera, profesora Akademii Muzycznej w Łodzi, Michała (1946–2016), reżysera dźwięku, profesora Akademii Muzycznej w Warszawie, i Piotra (ur. 1948), magistra inżyniera elektronika w Instytucie PPT PAN.

Zmarł 6 grudnia 1991 r. w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A-9-1).

Ordery i odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1958) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (16 lipca 1946) „za wybitne zasługi położone przy odbudowie przemysłu polskiego”. Złoty Krzyż Zasługi (12 lipca 1954) „W 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy społecznej”. Krzyż Walecznych (za 1939) Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.

Przypisy

Bibliografia

Zarys biografii

Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Łodzi Kategoria:Członkowie Bratniej Pomocy (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Stowarzyszenia Elektryków Polskich Kategoria:Członkowie Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Życie” Kategoria:Jeńcy Oflagu II C Woldenberg Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Obrońcy Warszawy (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Podporucznicy łączności II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Zmarli w 1991