mały|275x275px|Poszczególne elementy zaznaczono następującymi kolorami: zielony – róg przedni, fioletowy – część środkowa, czerwony – trójkąt komory bocznej, żółty – róg tylny, niebieski – róg dolny Komory boczne () – powstające z komory kresomózgowia obok komory trzeciej przestrzenie wewnątrz półkul mózgu. Leży między kreso- i międzymózgowiem. Wyróżnia się część środkową (łac. pars centralis), która leży w płacie ciemieniowym i trzy rogi: przedni (cornu anterius) leżący w płacie czołowym, dolny (cornu inferius), leżący w płacie skroniowym i tylny (cornu posterius), leżący w płacie potylicznym. Od strony przyśrodkowej do komory dostaje się splot naczyniówkowy komory (plexus choroideus ventriculi lateralis), który znajduje się w części środkowej komory i jej rogu dolnym. W ścianie górnej części środkowej komory znajdują się włókna ciała modzelowatego, natomiast w ścianie dolnej komory bocznej leży m.in. jądro ogoniaste, które zatacza łuk od rogu przedniego do dolnego. Jądro to zalicza się do jąder podstawnych mózgowia.
Komory boczne, podobnie jak inne części układu komorowego mózgu, rozwijają się z kanału centralnego cewy nerwowej. W szczególności komory boczne wychodzą z części cewy, która jest obecna w rozwijającym się przodomózgowiu. W ciągu pierwszych trzech miesięcy rozwoju prenatalnego kanał centralny rozszerza się do komór bocznych, trzeciej i czwartej, połączonych cieńszymi kanałami. W komorach bocznych powstają wyspecjalizowane obszary – sploty naczyniówkowe, które wytwarzają płyn mózgowo-rdzeniowy. Kanał nerwowy, który nie rozszerza się i pozostaje taki sam na poziomie śródmózgowia powyżej komory czwartej, tworzy wodociąg mózgu. Czwarta komora zwęża się w okolicy wierzchołkowej (w rdzeniu ogonowym), stając się kanałem centralnym rdzenia kręgowego.
Podczas rozwoju nacisk ze strony struktur zewnętrznych powoduje powstawanie szeregu wklęsłych wybrzuszeń w komorach bocznych, których stopień rozwoju może być niezwykle zmienny.
Komory boczne płodu można diagnozować za pomocą pomiarów liniowych lub planarnych.
Znaczenie kliniczne Objętość komór bocznych mózgu jest powiększona w niektórych chorobach układu nerwowego, takich jak schizofrenia, choroba afektywna dwubiegunowa, zaburzenie depresyjne jednobiegunowe, oraz choroba Alzheimera. Wentrikulomegalia to schorzenie mózgu, które występuje głównie w okresie rozwoju, gdy komory boczne ulegają poszerzeniu (dylatacji). Asymetria w budowie komór bocznych, jako wariant anatomiczny, jest dość częsta i występuje u kilku procent populacji. U osób praworęcznych stwierdzano większą prawą komorę boczną oraz dłuższy tylny róg lewej komory, natomiast u osób leworęcznych obserwowano dłuższe prawe tylne rogi. Znaczna asymetria, a także asymetria połączona z przesunięciem linii środkowej lub rozlanym powiększeniem komór, może wskazywać na uszkodzenie mózgu we wczesnym okresie życia.
Przypisy
Bibliografia Andrzej Skawina, Anatomia Prawidłowa człowieka – Ośrodkowy Układ Nerwowy wydanie I, 2013
Kategoria:Mózgowie Kategoria:Neuroanatomia