Zofia Kazimiera z Mrozowickich Rudnicka, pseud. i krypt. Biała Babcia, Z.R., Zofia R. (ur. 3 marca 1828 w Sokołówce, zm. 30 marca 1903 w Strzałkach) – polska powieściopisarka i nowelistka, pisarka dla dzieci.
Życiorys Urodziła się 3 marca 1828 roku w Sokołówce w pow. bóbreckim, majątku rodziców, jako najstarsza córka Franciszka Mrozowickiego herbu Prus III i Nikodemy Teresy z Jaxa-Małachowskich herbu Gryf, starościanki radenickiej.
W latach 1845–1846 częstym gościem w Sokołówce był poeta Kornel Ujejski, który przyjaźnił się z jej braćmi: Stanisławem Piotrem, Michałem Władysławem i Janem Hipolitem. Ujejski ubiegał się wówczas o jej rękę, ale matka Zofii nie wyraziła zgody na ten ślub, uważając go za mezalians. Ujejski wyjechał wówczas zawiedziony do Paryża, tym niemniej Zofia przez kilkadziesiąt lat pozostawała z nim w serdecznym kontakcie listowym.
Otrzymała, podobnie jak jej rodzeństwo, staranne wychowanie domowe. Od kiedy w 1848 roku wyszła za mąż za Teodora Józefa Henryka Rudnickiego herbu Lis, właściciela pobliskiego majątku Strzałkihttp://www.genesis.jaxasoft.se/genesis/genesis.aspx?id=28 [dostęp: 2018-12-02], ich dwór stał się ośrodkiem kulturalnym i towarzyskim okolicy. Obok wychowywania licznych swoich dzieci, zajmowała się też ludnością wiejską w zakresie oświaty oraz opieki zdrowotnej.
W latach siedemdziesiątych zaczęła zajmować się twórczością literacką, pisała opowiadania i obrazki, przeważnie o tematyce obyczajowej, okolicznościowe wierszyki. Drukowała je w czasopismach, m.in. w „Tygodniu Lwowskim”. W 1881 roku dedykowała „Kornelowi Ujejskiemu w dowód długoletniej wiernej przyjaźni”, „Wybór pism”, opublikowany w Samborze, w którym dwie serie „Obrazków z życia i prawdy” o tematyce współczesnej i historycznej, krytyka przyjęła bardzo przychylnie. W 1883 roku opublikowała we Lwowie powieść współczesną pt. „Miłość i wola”. Głównie jednak uprawiała twórczość dla dzieci i młodzieży, od 1877 roku współpracowała z redagowanym przez Władysława Bełzę „Towarzyszem Pilnych Dzieci”, w którym publikowała wiersze, szarady historyczne oraz artykuły popularnonaukowe dotyczące życia roślin. W latach 1894–1899 swoje wiersze, opowiadania i powieści historyczne publikowała w „Wieczorach Rodzinnych”. Do najbardziej znanych należały napisane w formie dialogu z wnukami i popularyzujące historię Polski opowiadania ogłoszone w latach 1894–1898 pod pseud. Biała Babcia w „Wieku Młodym”.
Wiele jej opowiadań przetłumaczono na języki: rosyjski, szwedzki i czeski.
Zmarła 30 marca 1903 roku w Strzałkach i została pochowana tamże.
Z Rudnickim, który zmarł 8 marca 1892 roku w Strzałkachhttps://web.archive.org/web/20181209212925/http://www.genesis.jaxasoft.se/text/Kronika/tablica21_s160_90.html [dostęp: 2018-12-09] pozostawiła dziewięcioro dzieci: Marię, Kazimierza, Annę, Stanisława Jerzego Józefa, Zygmunta, Helenę, Klementynę Katarzynę Wincentę, Zdzisława oraz Zofię. Jej wnukami byli m.in. generał Klemens Rudnicki, major kawalerii Karol Rudnicki i Kajetan Czarkowski-Golejewski.
Portret Rudnickiej autorstwa Aleksandra Augustynowicza do 1939 roku był przechowywany w Grzędzie, majątku jej wnuka Kajetana Czarkowskiego-Golejewskiego.
Wywód przodków
Przypisy
Linki zewnętrzne Dzieła Zofii Rudnickiej w bibliotece Polona Zofia Rudnicka, Internetowy Polski Słownik Biograficzny [dostęp 2022-01-02].
Kategoria:Mrozowiccy herbu Prus III Kategoria:Polscy prozaicy XIX wieku Kategoria:Polscy twórcy literatury dziecięcej i młodzieżowej Kategoria:Urodzeni w 1828 Kategoria:Zmarli w 1903