mały|Grób Bronisława Możejki na cmentarzu Powązkowskim Bronisław Możejko (ur. 17 lutego 1884 w Bołondziszkach, zm. 20 maja 1914 w Warszawie) – polski zoolog zajmujący się anatomią porównawczą kręgoustych i ryb.
Życiorys Urodził się w Bołondziszkach na Litwie, w rodzinie ziemiańskiej. Wcześnie osierocony przez rodziców, wychowywany był przez krewnych w Tambowie. Po ukończeniu gimnazjum w Petersburgu studiował na Uniwersytecie w Petersburgu. Specjalizował się w zoologii u Władimira Szimkiewicza. Od września 1909 do sierpnia 1910 był kustoszem muzeum przyrodniczego w Symferopolu, gdzie pracował naukowo pod kierunkiem Zygmunta Mokrzeckiego. Pracował potem w pracowni zootomicznej Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Pawła Mitrofanowa i w szkole realnej w Grodzisku. Odbywał staże w stacji zoologicznej w Neapolu i w zakładzie anatomii porównawczej Uniwersytetu Jagiellońskiego u Henryka Hoyera. Żonaty z Jadwigą z Lechowskich (1890–1970), dzieci nie mieli. Interesował się językoznawstwem, opanował jakoby 12 języków. Pozostawił w rękopisie artykuł O gwarach polskich w powiecie trockim. Był współautorem podręcznika gramatyki włoskiej w języku rosyjskim. Zmarł na gruźlicę, pochowany jest na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 168-5-3).
Dorobek naukowy Możejko był autorem ponad 30 prac naukowych w językach polskim, rosyjskim, niemieckim i francuskim. Głównym obszarem jego zainteresowań naukowych była anatomia porównawcza układu naczyniowego u niższych strunowców (lancetnika, minogów i ryb) oraz narządów zmysłów minogów. Przedwczesna śmierć uniemożliwiła mu publikację podręcznika techniki histologicznej i słownika terminologii teratologicznej; materiały te pozostają w Archiwum Muzeum i Instytutu Zoologii PAN.
Lista prac Courte notice sur l’injection de quelques mollusques acephales. Zeitschrift für wissenschaftliche Mikroskopie, 1909 Sur l’injection tardive du systeme circulatoire. Zeitschrift für wissenschaftliche Mikroskopie 1909 Ein interessanter Fall von Anomalie der Aortenbogen bei einer Rana esculenta. Anatomischer Anzeiger 34 (19), 1909 Крыса. Руководство к вскрытию крысы, как пособие для практ. занятий по анатомии млекопитающих. Симферополь: Паровая тип. Таврич. губ. земства, 1909 А.П. Нечаева, А.Г. Генкеля, Б.Э. Можейко. Руководство к устройству школьного естественно-исторического музея местной природы. Санкт-Петербург: Э.И. Блэк, 1911 Prędki sposób preparowania kości dla badań osteologicznych. Kosmos, 1910 Première étude tératologique. Bulletin de la Société des sciences vétérinaires de Lyon, 1910 O zastosowaniu formaliny w celu przygotowania preparatów muzealnych. Kosmos, 1910 O nastrzykiwaniu układu naczyniowego minoga. Kosmos 35, s. 931-940, 1910 Badania nad budową układu krwionośnego i limfatycznego Minoga rzecznego (Petromyzon fluviatilis). Sprawozdania TNW, 1910 Eine schnelle Methode zur Darstellung der Knochen fur osteologische Untersuchungen. Anatomischer Anzeiger 36 (11-12), s. 314-316, 1910 Ueber eine Anwendung des Formalins zur Anfertigung von Museumspraparaten. Anatomischer Anzeiger 36 (11-12), s. 317-318, 1910 Étude sur le système circulatoire de la lamproie (Petromyzon fluviatilis). Anatomischer Anzeiger 36 (23-24), s. 618-643, 1910 Ueber die Injektion des Vascularsystems von Petromyzon fluviatilis. Zeitschrift für wissenschaftliche Mikroskopie, 1910 Bemerkungen zu dem Artikel des Herrn Professor Rudolf Krause. Zeitschrift für wissenschaftliche Mikroskopie, 1909 Studya nad anatomią Elobius talpinus. Wstęp do badań porównawczych nad budową Muridae i Arvicolidae. Sprawozdania TNW, 1911 Badania nad układem krwionośnym i limfatycznym minoga rzecznego (Petromyzon fluviatilis). Księga pamiątkowa XI Zjazdu lekarzy i przyrodników polskich w Krakowie, 1911 Zatoki Dohrn′a u minogów i stosunek ich do układu żylnego ogona. Sprawozdania TNW, 1911 Badania nad układem naczyniowym minoga. Kosmos, 1911 Ueber mikroskopische Injektionen nach der Methode des Prof. Heinrich Hoyer in Krakau. Zeitschrift für wissenschaftliche Mikroskopie und mikroskopische Technik 28 (4), s. 427-431, 1911 Ueber intravitale Injektionen und Klassifikation der Injektionsmethoden. Zeitschrift für wissenschaftliche Mikroskopie und mikroskopische Technik 28 (4), s. 432-444, 1911 Untersuchungen über das Vaskularsystem von Petromyzon fluviatilis. Zweite vorläufige Mitteilung. Ueber die Vaskularisation des Schwanzes. Anatomischer Anzeiger 40 (17-18), s. 469-486, 1912 Untersuchungen über das Vaskularsystem von Petromyzon fluviatilis. Dritte Mitteilung. Ueber den Bau und den morphologischen Wert des Vaskularsystems der Petromyzonten. Anatomischer Anzeiger 40 (19-20), s. 506-513, 1912 Untersuchungen über das Vaskularsystem der Petromyzonten. Vierte vorläufige Mitteilung. Nochmals über die Dohrn′sche Sinuse. Anatomischer Anzeiger 41 (15-16), s. 454-457, 1912 Ist das Cyclostomenauge primitiv oder degeneriert? Anatomischer Anzeiger, 1912 Uber das Gefassystem von Amphioxus. Anatomischer Anzeiger 42, 1912 Mikrotechnische Mitteilungen. Uber die Herstellung der mit Berlinerblau gefarbten Leiminjektionsmasse. Zeitschrift für wissenschaftliche Mikroskopie, 1912 Podkożnaja krowienosnaja sistema Łancetnika. Trudy Varšavskago Obŝestva Estestvoispytatelej, 1913 Mikrotechnische Mitteilungen. Uber Karminfutterung des Amphioxus. Zeitschrift für wissenschaftliche Mikroskopie, 1913 Badania porównawcze nad układem naczyniowym ryb. Sprawozdania TNW, 1913 Über das Lymphgefäßsystem der Fische. Anatomischer Anzeiger 45 (4), s. 102–104, 1913 Untersuchungen über das Gefäßsystem der Fische. I. Über das oberflächliche subcutane Gefäßsystem von Amphioxus. Mitteilungen aus der Zoologischen Station zu Neapol, 1913 „Cyclostomen” (s. 524–583) W: Die Klassen und Ordnungen des Thier-Reich. Band 6, Vertebrata, Abt. 1: Fische (Fische), Buch 1: Einleitendes, Leptocardii und Cyclostomen, bearbeitet von Dr. E. Lönnberg, G. Favaro und B. Mozejko. Leipzig: Akad. Verlag, 1924
Przypisy
Bibliografia Jan Tur. Bronisław Możejko. Wspomnienie pozgonne. Wszechświat 33, s. 401–403, 1914 Ś.p. Bronisław Możejko. Kurjer Warszawski R. 94 nr 140 (22.5.1914) s. 8 Hoyer H. Personalia. Anatomischer Anzeiger 49 (7/8), s. 224, 1916 Kowalska K. „Możejko (Dunin-Możejko) Bronisław (1884–1914)” W: Polski Słownik Biograficzny t. 22 s. 176–177 Kowalska K. „Możejko Bronisław (1884–1914)” W: Stanisław Feliksiak (red.): Słownik biologów polskich. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987 s. 382–383.
Linki zewnętrzne Prace Bronisława Możejki w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Petersburskiego Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy zoolodzy Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Zmarli na gruźlicę Kategoria:Zmarli w 1914