Tajemnice początków Polski – seria polskich fabularyzowanych filmów dokumentalnych o początkach Polski, zrealizowanych przez Zdzisława Cozaca dla Telewizji Polskiej w latach 2012-2022.
Powstanie i nagrody Cykl dokumentalny obejmuje siedem filmów powstałych w latach 2012-2022. Jest to autorski projekt Zdzisława Cozaca, reżysera i scenarzysty, któremu przy pracy nad poszczególnymi filmami towarzyszyli m.in. Marek Skrzecz - montażysta i grafik komputerowy; Stanisław Plewa, Mariusz Gala i Paweł Załuska - operatorzy kamer, Maciej Kaliński - operator dźwięku oraz lektorzy: Maciej Gudowski, Henryk Talar i Janusz Szydłowski. Zdzisław Cozac, Filmografia, filmpolski.pl: https://filmpolski.pl/fp/index.php?osoba=1183709
Pierwsza część cyklu - Wyspa władców - o dziejach Ostrowa Lednickiego, jednego z naczelnych grodów państwa Pierwszych Piastów, została uhonorowana w 2013 r. podczas Międzynarodowego Festiwalu Filmów Archeologicznych w Irunie (Hiszpania) Nagrodą Arkeolan. Film otrzymał też statuetkę Złotego Kopernika na organizowanym w Warszawie Festiwalu Filmów Edukacyjnych "Edukino". Za animację i efekty specjalne nagrodzono Wyspę władców wyróżnieniem honorowym na festiwalu filmów i multimediów związanych z archeologią w Eugene (USA). Film został też wyróżniony na Polonijnym Festiwalu Multimedialnym "Polskie ojczyzny" w Częstochowie, otrzymując Nagrodę Specjalną prof. Wiesława Wysockiego.
Druga część cyklu pt. Miasto zatopionych bogów - o badaniach archeologicznych wczesnośredniowiecznego Wolina, uzyskała Nagrodę dla najlepszego filmu dokumentalnego na Zamojskim Festiwalu Filmowym "Spotkania z Historią" w 2014 r. W tym samym roku film uczestniczył w festiwalu Film, Art & Tourism Festival w Warszawie, gdzie uzyskał nagrody w następujących kategoriach: Nagroda dla najlepszego dokumentu historycznego w konkursie międzynarodowym, Grand Prix dla najlepszego filmu polskiego, Najlepszy dokument w konkursie polskim, Nagroda za najlepszy scenariusz, Nagroda za najlepsze zdjęcia (osobno dla Zdzisława Cozaca, Mariusza Gali, Grzegorza Jóźwiaka). ".
Trzecia część cyklu Ukryte gniazdo dynastii, o najstarszych dziejach Kalisza, nagrodzona została w 2015 r. Brązową szablą na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Historycznych i Wojskowych w Warszawie, Złotym Kopernikiem na Festiwalu Filmów Edukacyjnych "Edukino" w Warszawie oraz nagrodą Tourist Owl (dla najlepszego dokumentu, który może służyć nauce) na festiwalu Film, Art & Tourism w Warszawie.
Czwarta część cyklu o Chrzcie Polski, zatytułowana Krzyż i korona nagrodzona została w 2016, m.in. Złotą Szablą na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Historycznych i Wojskowych w Warszawie oraz Grand Prix warszawskiego Festiwalu Polonijnego "Losy Polaków". Film uhonorowano także na Międzynarodowym Katolickim Festiwal Filmów i Multimediów w Niepokalanowie (II Nagroda w kategorii dokumentów fabularyzowanych).
Piąta część cyklu pt. Droga do królestwa, ukazująca zdobycze terytorialne Mieszka I, otrzymała I nagrodę na Festiwalu Cywilizacji i Sztuki Mediów "MediaTravel" w Łodzi w 2018 oraz statuetkę Złotego Kopernika na Festiwalu Filmów Edukacyjnych "Edukino" w Warszawie w 2018 r.
Szósta część cyklu zatytułowana Z otchłani pradziejów , o tym co działo się na ziemiach dzisiejszej Polski przed 966 r., zdobyła Nagrodę "Zamość - Perła Renesansu" dla najlepszego filmu dokumentalnego na Zamojskim Festiwalu Filmowym "Spotkania z historią" w 2020 r. oraz Złotego Kopernika na Festiwalu Filmów Edukacyjnych "Edukino" 2021. Film został też uznany za Najważniejsze wydarzenie 2020 w konkursie magazynu "Archeologia Żywa".
W kolejnym filmie cyklu pt. Od Popiela do Piasta, zrealizowanym w 2022 r., reżyser konfrontuje legendę dynastyczną przekazaną przez Galla Anonima z najnowszymi badaniami naukowymi. Film był nominowany do nagrody magazynu "Archeologia Żywa" w kategorii "Archeologiczne sensacje".
Części cyklu Rok produkcji Film Konsultacja naukowa Czas trwania Dotyczy osób Dotyczy miejsc 2012 Wyspa władców Zofia Kurnatowska, Andrzej Marek Wyrwa 45 min Mieszko I, Bolesław Chrobry, Otton III, Brzetysław I Ostrów Lednicki 2013 Miasto zatopionych bogów Przemysław Urbańczyk 44 min Słowianie, wikingowie, Mieszko I, Bolesław Chrobry, Harald Sinozęby Wolin 2014 Ukryte gniazdo dynastii Henryk Samsonowicz 44 min Mieszko I, Bolesław Chrobry, Mieszko III Stary, Zbigniew, Bolesław Krzywousty, Henryk I Brodaty Giecz, Kalisz 2016 Krzyż i korona Henryk Samsonowicz, 53 min Mieszko I, Bolesław Chrobry Gniezno, Ostrów Lednicki 2018 Droga do królestwa Andrzej Buko, Jerzy Strzelczyk 52 min Mieszko I, Bolesław Chrobry Kraków 2019 Z otchłani pradziejów Jerzy Strzelczyk 63 min Słowianie, Goci, Celtowieobszar Polski 2022 Od Popiela do Piasta Błażej Stanisławski 59 min Popiel, Siemowit, Lestek, Siemomysł, Mieszko I Gniezno, Kalisz
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Seria na VOD TVP
Kategoria:Polskie filmy dokumentalne Kategoria:Polskie filmy historyczne Kategoria:Polskie filmy z 2012 roku Kategoria:Polskie filmy z 2013 roku Kategoria:Polskie filmy z 2014 roku Kategoria:Polskie filmy z 2016 roku Kategoria:Polskie filmy z 2018 roku Kategoria:Polskie filmy z 2019 roku Kategoria:Polskie filmy z 2022 roku