Romuald Balawelder, pseud. Romuald Niewiadomski (ur. 7 lutego 1893 we Lwowie, zm. 24 maja 1975 w Legionowie) – polski filozof, literat, pedagog, geograf i podróżnik, autor oryginalnego systemu filozoficznego. Współzałożyciel Gimnazjum w Tomaszowie Lubelskim oraz gimnazjum w Legionowie. mały|240px|Portret Romualda Balaweldera z 1914 roku mały|240px|Ulica w dzielnicy Kabylskiej Algieru - fotografia Romualda Balaweldera Życiorys Nauka Romuald Balawelder urodził się 7 lutego 1893 roku we Lwowie jako syn Walentego Balawaldera, urzędnika magistratu we Lwowie oraz Stefanii z Niewiadomskich.
W roku 1911 ukończył Gimnazjum we Lwowie. W roku 1911 rozpoczął studia polonistyczne i filozoficzne na Uniwersytecie we Lwowie.
Studia przerwał mu wybuch I wojny światowej oraz służba wojskowa w Legionach Polskich Józefa Piłsudskiego. W 1915 roku, w Wiedniu został zwolniony z wojska na skutek odniesionych ran oraz przebytej choroby. Za służbę w Legionach został odznaczony pamiątkowym Krzyżem Legionów.
Studia kontynuował na Uniwersytecie Wiedeńskim na kierunku geografia, z powodu braku kierunku polonistycznego. Ukończył je w 1916 roku.
Praca pedagogiczna W Wiedniu podjął pracę w zawodzie nauczyciela oraz został egzaminatorem komisji nostryfikacyjnej dla Polaków emigrantów, którzy ukończyli studia zagraniczne. W 1916 roku napisał rozprawę doktorską: Konfederacja Spytka z Melsztyna.
W 1917 roku został oddelegowany przez Związek Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych we Lwowie do objęcia stanowiska dyrektora Gimnazjum w Tomaszowie Lubelskim, które piastował w pierwszym roku funkcjonowania szkoły 1917/1918.
Po wyjeździe z Tomaszowa w 1918 roku rozpoczął pracę w gimnazjum w Siedlcach. W 1919 roku rozpoczął pracę w Gimnazjum im. M. Reja w Warszawie, gdzie pracował do 1937 roku jako nauczyciel geografii oraz wychowawca. Był organizatorem oraz opiekunem gimnazjalnego Koła Geograficznego.
Po wybuchu wojny polsko-bolszewickiej, latem 1920 roku zgłosił się na ochotnika do wojska.
Podróże Po wojnie, zaczęto rozważać przeprowadzenie zorganizowanej polskiej akcji osadniczej do portugalskiej Angoli, w Afryce Zachodniej. Po utworzeniu pierwszych polskich placówek dyplomatycznych w Afryce polskimi kwestiami oświatowymi na tych terenach zajmowała się delegatura Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Ministerstwo zaproponowało Balawelderowi objęcie stanowiska kierowniczego w resorcie oświaty w prowincji Angoli, co zaowocowało próbą zorganizowania przez niego grupy kolonistów-współpracowników.
W latach 1920–1935 Balawelder podróżował po Europie. W latach 1924 oraz 1929 odbył podróże do Afryki Północnej. W tym okresie pracował także w Zarządzie Głównym Związku Nauczycielstwa Polskiego. Za całokształt tej działalności odznaczono go Krzyżem Orderu Polonia Restituta.
Praca w Legionowie W 1941 roku przeprowadził się do Legionowa. Tam, po uzyskaniu zgody warszawskiego kuratorium w 1945 roku współzałożył gimnazjum, obecnie Liceum im. Marii Konopnickiej w Legionowie. Przewlekła choroba serca uniemożliwiła mu dalsza pracą pedagogiczną, pod koniec 1947 roku podał się do dymisji.
W latach 1940–1973 stworzył 19 brulionów o nazwie: "Szkice filozoficzno-naukowe”. Dzieło to Balawelder pozostawił w rękopisie, zrażony odmową opublikowania jednego z wcześniejszych utworów. Szkice stanowią oryginalne studium interdyscyplinarne o charakterze systemu filozoficznego, syntezę kosmologii i antropologii filozoficznej w duchu uniwersalizmu.
Zmarł 24 maja 1975 roku w Legionowie i tam został pochowany.
Odznaczenia Krzyż Orderu Polonia Restituta Medal Niepodległości Krzyż Legionów
Publikacje Wybrane publikacje Romualda Balaweldera, w kolejności powstania: Piękna zabawa czyli teatr świata. Z pamiętnika przybłędy na świecie, Warszawa 1919 (traktat filozoficzny) Walerian Łukasiński, Warszawa 1925 Tajemnice Mahrebu, Wrażenia z podróży do Algierii, Warszawa 1928 Tajemnice Mahrebu, Wrażenia z podróży do Północnej Afryki, Warszawa 1931 Dusza Północy. Z podróży "Polonią" na fjordy Norwegii i Nordkap, Warszawa 1932 Żołnierz nieznany, Warszawa 1933 (o Józefie Piłsudskim) W stolicy Norwegii, 1934 Zwariowana rzeczywistość, Warszawa 1934 Wielka Brytania oblana jest morzem, Warszawa 1938 Polska ma dostęp do morza. Wisłą do Bałtyku, Warszawa 1939 Szkice filozoficzno-naukowe (maszynopis)
Przypisy
Bibliografia
Gerard Głuchowski, Romuald Balawelder – filozof, poeta, "Rocznik Legionowski", X, 2017, s. 277-287 Gerard Głuchowski, Philosophia perennis Romualda Balaweldera, współzałożyciela liceum w Legionowie, "Rocznik Legionowski", XI, 2018, s. 42-55
Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Polscy filozofowie XX wieku Kategoria:Polscy geografowie Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Zmarli w 1975