thumb|240px|Grób Tadeusza Tylewskiego na Cmentarzu Srebrzysko Tadeusz Tylewski (ur. 21 października 1898 w Gdańsku, zm. 29 kwietnia 1959 tamże) – polski kompozytor i dyrygent związany z Gdańskiem.

Życiorys Przed 1907 uczył się gry na skrzypcach w konserwatorium w Bydgoszczy. W latach 1909–1918 był uczniem Westpreussische Konservatorium w Gdańsku, w latach 1915–1918 jednocześnie Królewskiego Seminarium Nauczycielskiego w tym mieście. W latach 1929–1931 był studentem muzykologii w Technische Hochschule Danzig.

Od 1920 do 1939 pracował jako urzędnik w dyrekcji Polskich Kolei Państwowych w Gdańsku. Był dyrygentem założonej w 1926 orkiestry Collegium Musicum przy Technische Hochschule Danzig oraz chóru gdańskiego Stowarzyszenia Śpiewaczego (Danziger Singakademie). W 1926 był wśród założycieli Polskiego Towarzystwa Muzycznego w Gdańsku. Wykładał w utworzonym w 1929 przez Towarzystwo Konserwatorium Muzycznym. Dyrygował polskimi chórami "Moniuszko" i "Cecylia".

Po wybuchu II wojny światowej został aresztowany przez Gestapo. Był więziony w Nowym Porcie i obozie koncentracyjnym Stutthof. Po powrocie do Gdańska w 1945 został członkiem Miejskiej Rady Narodowej w Gdańsku. Pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego działającej w latach 1945–1947 Komisji Weryfikacyjno-Rehabilitacyjnej decydującej o przyznawaniu polskiego obywatelstwa Polakom mieszkającym przed 1945 w Gdańsku. W 1946 wszedł w skład Specjalnego Sądu Karnego sądzącego niektórych członków załogi Stutthof. W 1945 kierował Gdańską Orkiestrą Miejską oraz zespołem pieśni i tańca "Bałtyk". W latach 1946–1947 był dyrektorem Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia oraz kierownikiem muzycznym Radia Gdańsk. Wykładał na Wydziale Pedagogicznym Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Sopocie. W 1947 objął kierownictwo Chóru Akademii Medycznej w Gdańsku, którego dyrygentem był do śmierci. Zmarł podczas prowadzenia koncertu. Pochowany na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku (rejon IX, kwatera profesorów, rząd 1).

W 1956 otrzymał Nagrodę Miasta Gdańska w dziedzinie muzyki.

Do 1939 skomponował około 200 utworów, które zaginęły w czasie II wojny światowej, po 1945 – około 100 utworów wokalnych i instrumentalnych, np. Hymn kaszubski do słów Stanisława Czernickiego, A w Reduni krwawô wòda…, Drobną rutkę sa jem

Ordery i odznaczenia Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1956) Srebrny Krzyż Zasługi Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal 10-lecia Polski Ludowej

Upamiętnienie Od 1959 imię Tylewskiego nosi prowadzony przez niego Chór Akademii Medycznej w Gdańsku. Jest patronem ulicy w Gdańsku-Suchaninie.

Przypisy

Kategoria:Absolwenci i studenci Wyższej Szkoły Technicznej Wolnego Miasta Gdańska Kategoria:Polscy kompozytorzy Kategoria:Polscy dyrygenci Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Muzycy związani z Gdańskiem Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku Kategoria:Polscy działacze w Wolnym Mieście Gdańsku Kategoria:Więźniowie KL Stutthof Kategoria:Więźniowie Zivilgefangenenlager Neufahrwasser Kategoria:Ludzie urodzeni w Gdańsku Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Urzędnicy II Rzeczypospolitej Kategoria:Zmarli w 1959