Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Szwecji – lista miejsc w Szwecji wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Szwecję 22 stycznia 1985 roku.
Obecnie (stan w 2019 roku) na liście znajduje się 15 obiektów: 13 dziedzictwa kulturowego, 1 o charakterze przyrodniczym i 1 o charakterze kulturowo–przyrodniczym.
Na szwedzkiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Szwecja zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa – znajduje się 1 propozycja (stan w roku 2019).
Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO
Poniższa tabela przedstawia szwedzkie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO:
nr ref. – numer referencyjny UNESCO; obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem; położenie – miasto, region; współrzędne geograficzne; typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P). rok wpisu – roku wpisu na listę i rozszerzenia wpisu; opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.
Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 559 Rezydencja królewska w DrottningholmRoyal Domain of Drottningholm 100x100px SeSztokholm KSe(iv) 1991 Rezydencja królewska na wyspie Lovön na jeziorze Melar na przedmieściach Sztokholmu. Obejmuje pałac w stylu renesansowym z końca XVII wieku, otoczony barokowym ogrodem, XVIII-wieczny gmach teatru i pawilon chiński. Kompleks zainspirowany był architekturą Wersalu. 555 Osady wikingów w Birka i HovgärdenBirka and Hovgården KSe(iii)(iv) 1993 Dwa stanowiska archeologiczne na wyspach jeziora Melar, Birka i Hovgärden, z pozostałościami osad wikingów z IX–X w. Birka 100x100px SeSztokholm Hovgården 100x100px SeSztokholm 556 Huta żelaza EngelsbergEngelsberg Ironworks 100x100px SeVästmanland KSe(iv) 1993 Najlepiej zachowana odlewnia żelaza z okresu dominacji Szwecji w produkcji wysokiej jakości żelaza w XVII–XVIII w. 557 Rysunki naskalne w TanumRock Carvings in Tanum 100x100px SeTanumshedeVästra Götaland KSe(i)(iii)(iv) 1994 Zespół licznych petroglifów datowanych na epokę brązu z przedstawieniami m.in. postaci ludzkich, zwierząt, broni, statków, prezentujących wysoki poziom artystyczny. 558 Cmentarz leśny w SkogskyrkogrdenSkogskyrkogården 100x100px SeSztokholm KSe(ii)(iv) 1994 Cmentarz w Sztokholmie powstały w latach 1917–1920 według projektu Gunnara Asplunda (1885–1940) i Sigurda Lewerentza (1885–1975) w miejscu dawnego żwirowiska porośniętego sosnami. 731 Hanzeatyckie miasto VisbyHanseatic Town of Visby 100x100px SeGotland KSe(iv)(v) 1995 Główny ośrodek handlowy Hanzy na Bałtyku, najlepiej zachowane miasto warowne i handlowe w Europie Północnej. 762 Miasto-kościół Gammelstad w LuleiChurch Town of Gammelstad, Luleå 100x100px SeNorrbotten KSe(ii)(iv)(v) 1996 Miasto nad Zatoką Botnicką, najlepiej zachowany przykład „miasta-kościoła” z 424 drewnianymi domami skupionymi wokół kamiennego kościoła z początku XV w. Miasto zamieszkiwane było jedynie na czas sprawowania kultu oraz świąt religijnych przez wiernych z otaczających wiosek, którym odległość oraz trudne warunki naturalne nie pozwalały na szybki powrót do domu. 774 Kraina LaponiiLaponian Area 100x100px SeNorrbotten K,PSe(iii)(v)(vii)(viii)(ix) 1996 Podbiegunowy region na północy Szwecji zamieszkały przez Lapończyków, gdzie nadal obowiązuje tradycyjny tryb życia oparty na sezonowym wypasie zwierząt – reniferów. 871 Port morski w KarlskronieNaval Port of Karlskrona 100x100px SeBlekinge KSe(ii)(iv) 1998 Karlskrona – doskonale zachowany przykład europejskiego założenia miasta portowego z końca XVII w. 968 Krajobraz rolniczy południowej OlandiiAgricultural Landscape of Southern Öland 100x100px SeOlandiaKalmar KSe(iv)(v) 2000 Obszar wapiennego płaskowyżu w południowej częścią Olandii na Morzu Bałtyckim, zamieszkały nieprzerwanie od 5 tys. lat, gdzie mieszkańcy dostosowali swój tryb życia do wymogów fizycznych wyspy, tworząc unikalny krajobraz rolniczy. 898 Pobrzeże Zachodniobotnickie wraz z archipelagiem KvarkenHigh Coast / Kvarken Archipelago PSe(viii) 20002006 Obszar Pobrzeża Zachodniobotnickiego i archipelagu Kvarken obejmuje pobrzeże Zatoki Botnickiej i 5600 wysp i wysepek na Morzu Bałtyckim ukształtowanych przez topniejącą pokrywę lodowcową ok. 10–24 tys. lat temu. Wpis wraz z Finlandią. Pobrzeże Zachodniobotnickie 100x100px SeVästernorrland Kvarken Północny 100x100px SeVästernorrland 1027 Strefa górnicza Wielkiej Góry Rudy Miedzianej w FalunMining Area of the Great Copper Mountain in Falun 100x100px SeDalarna KSe(ii)(iii)(v) 2001 Kopalnia miedzi w Falun, znana jako Wielki Szyb w Falun, stanowi świadectwo świetności jednego z najważniejszych dawnych regionów górniczych na świecie. 1134 Radiostacja VarbergGrimeton Radio Station, Varberg 100x100px SeHalland KSe(ii)(iv) 2004 Radiostacja Varberg, wzniesiona w latach 1922–1924, składa się ze stacji przekaźnikowej oraz zespołu sześciu anten umieszczonych na stalowych wieżach o wysokości 127 m. Jest doskonale zachowanym świadectwem pierwszej transatlantyckiej komunikacji bezprzewodowej. 1187 Południk StruvegoStruve Geodetic Arc SeTynnyrilakiJupukkaPullinkiPerävaara KUa(ii)(iv)(vi) 2005 Sieć triangulacyjnych punktów pomiarowych, ciągnąca się od Fuglenes na przedmieściach Hammerfest na Przylądku Północnym przez 2820 km i dziesięć krajów. Wpis transgraniczny z Białorusią, Estonią, Finlandią, Litwą, Łotwą, Norwegią, Mołdawią, Rosją i Ukrainą. 1282 Zdobione domy wiejskie w HälsinglandzieDecorated Farmhouses of Hälsingland 100x100px SeGävleborg KSe(v) 2012 Siedem drewnianych domów z wykwintnie zdobionymi zabudowaniami. Wnętrza zdobią malowidła stanowiące połączenie lokalnej sztuki ludowej ze stylami preferowanymi przez ówczesne ziemiaństwo – barokiem i rokoko.
Obiekty na szwedzkiej Liście Informacyjnej UNESCO
Poniższa tabela przedstawia obiekty na szwedzkiej liście informacyjnej UNESCO: nr ref. – numer referencyjny UNESCO; obiekt – polskie nazwa obiektu wraz z jej angielskim oryginałem na szwedzkiej liście informacyjnej; położenie – miasto, region; współrzędne geograficzne; typ – klasyfikacja według zgłoszenia: kulturowe (K), przyrodnicze (P), kulturowo–przyrodnicze (K,P). rok wpisu – rok wpisu na listę informacyjną; opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.
Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 5491 Powstanie systematycznej biologiiThe Rise of Systematic Biology KUa(vi) 2009 W 2009 roku Szwecja zgłosiła propozycję wpisu trzynastu obiektów związanych z początkami systematycznej biologii na terenie ośmiu państw. Na terenie Szwecji wpis obejmuje 6 obiektów. Råshult 100x100px SeKronoberg Ogród i Muzeum Karola Linneusza 100x100px SeUppsalaUppsala Herbationes Upsalienses, Rezerwat Hågadalen-Nåsten 100x100px SeUppsala Herbationes Upsalienses, Rezerwat Fäbodmossens SeUppsala Herbationes Upsalienses, Rezerwat Årike Fyris 100x100px SeUppsala Linnés Hammarby 100x100px SeUppsala
Przypisy
Szwecja Kategoria:Hasła utworzone w ramach Tygodni Tematycznych 2019