Jan Rdzanek imię zakonne Celzy (ur. 28 września 1914, zm. 1 stycznia 1996) – polski duchowny rzymskokatolicki, franciszkanin, kapelan ludowego Wojska Polskiego, uczestnik II wojny światowej, m.in.: bitwy budziszyńskiej.

Życiorys Urodził się w 1914 roku w Osowie w późniejszym powiecie koszalińskim.

Podczas II wojny światowej do wyzwolenia pracował jako kapelan Szpitala Powiatowego w Otwocku. Po rozmowie z księdzem kpt. Tadeuszem Federowiczem postanowił wstąpić do ludowego Wojska Polskiego. W lubelskim Duszpasterstwie Wojskowym otrzymał przydział do 9 Dywizji Piechoty.

W jednostce utrzymywał dobre relacje zarówno z dowództwem (m.in. płk Aleksandrem Łaskim – dowódcą dywizji i kpt. Gutakerem – szefem Wydziału Polityczno-Wychowawczego), jak i zwykłymi żołnierzami. Zgodnie z rozkazami dowódcy 2 Armii gen. dyw. Karola Świerczewskiego wszyscy kapelani mieli znaleźć się na pierwszej linii frontu, by dodać otuchy żołnierzom.

Po sforsowaniu Nysy jednostki 2 Armii WP weszły do walki w Łużycach i Saksonii, gdzie znalazły się w hitlerowskim okrążeniu. W wyniku wycofania sił polskich 9 DP pozostała osamotniona w rejonie Drezna, dlatego płk Łaski podjął lekkomyślną decyzję o odwrocie bez zabezpieczenia i przed nadejściem zmierzchuII wojna światowa. Szlak Ludowego Wojska Polskiego, s. 96.. Jedna z trzech kolumn, którą tworzył szpital polowy z 300 rannymi żołnierzami, trafiła w zasadzkę zorganizowaną w miejscowości Horka po odkryciu planów przemarszu dywizji. Rannych razem z personelem medycznym wymordowano strzałem w tył głowy. W tej samej kolumnie przemieszczał się kapelan Rdzanek oraz jego kierowca Leon Tryczyński i ministrant Antoni Iwaszko. Tryczyńskiemu i Iwaszce udało się zbiec a Rdzanek trafił do niewoli. Został postrzelony w potylicę, jednak przeżył jako jedyny z jeńców.

Po odzyskaniu przytomności kpt. Rdzanek podjął próbę ucieczki z rowu, w którym dokonano egzekucji. Znaleźli go w lesie trzej żołnierze radzieccy. Po opatrzeniu wrócił do macierzystej jednostki, z którą wziął w działaniach na terenie Czechosłowacji. Później brał jeszcze udział w walkach z Ukraińską Powstańczą Armią na Podkarpaciu w 1947. Po zdemobilizowaniu pełnił jeszcze przez pewien okres funkcję kapelana pomocniczego w DOW III Poznań. Pracował w Lidze Przyjaciół Żołnierza.

W 1949 roku oskarżono go o nielegalne posiadanie broni, nie poniósł jednak konsekwencji jako zasłużony kapelan, posługiwał wówczas na terenie ordynariatu gorzowskiego.

Jego przyjaciółmi było wielu kapelanów m.in.: ks. ppłk Wilhelm Kubsz, ks. mjr Sąsiadek (dziekan 1 Armii WP), ks. ppłk Saturnin Żebrowski, ks. mjr Antoni Lemparty i ks. płk Franciszek Wojtyło (kapelan 9 Brygady Artylerii Przeciwpancernej).

Mieszkał w klasztorze franciszkańskim w Lęborku, zmarł 1 stycznia 1996 roku. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Lęborku.

Ordery i Odznaczenia Krzyż Walecznych Srebrny Krzyż Zasługi Medal za Warszawę 1939–1945 Medal za Odrę, Nysę, Bałtyk Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (Związek Radziecki) i inne.

Przypisy

Bibliografia

Wspomnienia wojenne księży kapelanów 1939-1945.

Kategoria:Kapelani polskich sił zbrojnych podczas II wojny światowej Kategoria:Kapelani ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem za Warszawę 1939–1945 Kategoria:Odznaczeni Medalem za Odrę, Nysę, Bałtyk Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Budziszynem (1945) Kategoria:Uczestnicy walk z ukraińskim podziemiem zbrojnym 1939–1947 (Polska Ludowa) Kategoria:Żołnierze ludowego Wojska Polskiego – uczestnicy operacji praskiej (1945) Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Zmarli w 1996 Kategoria:Ludzie związani z Lęborkiem Kategoria:Polscy prezbiterzy franciszkanów konwentualnych