Zofia Grzesik, ps. Zosia (ur. 25 grudnia 1916 w Łodzi, zm. 9 czerwca 2007 tamże) – harcerka, nauczycielka, sanitariuszka i działaczka Szarych Szeregów, wychowawczyni młodzieży i propagatorka kultury, podporucznik Wojska Polskiego.

Życiorys Urodziła się 25 grudnia 1916 roku w Łodzi. Z harcerstwem związana od 1924 roku początkowo jako Zuch, a od 1927 roku jako harcerka. W 1935 roku została drużynową II ŁDH im. Narcyzy Żmichowskiej. W następnym roku ukończyła Seminarium Nauczycielskie im. Anieli Szycówny w Łodzi.

Po ataku niemieckiej III Rzeszy na Polskę, razem z całą drużyną, uczestniczyła w Pogotowiu Harcerek początkowo brała udział w organizacji punktu kantyny dla jednostek dyżurujących w Łodzi. W nocy z 4 na 5 września opuściła placówkę w związku z jej likwidacją. Następnie od 10 października, jako wolontariuszka, pracowała w Szpitalu Polskich Jeńców Wojennych przy ul. Leczniczej 6 w Łodzi, aż do jego likwidacji w styczniu 1940 roku. Wtedy też II ŁDH im. Narcyzy Żmichowskiej przestała istnieć.

Wiosną 1940 przystąpiła do działalności konspiracyjnej jako kurierka. Przenosiła korespondencję, części do krótkofalówek i podziemną prasę pomiędzy Łodzią a Warszawą, Piotrkowem, Sieradzem, Pabianicami i Kaliszem. 15 kwietnia 1941 roku została aresztowana przez Niemców podczas przekraczania granicy z Generalnym Gubernatorstwem w okolicach Piotrkowa. Została skazana na miesiąc więzienia. Karę odbywała w Kaliszu. Po zakończeniu wyroku została wywieziona na roboty przymusowe do Havekostu w Niemczech. Nadal utrzymywała kontakt z Państwem Podziemnym, rozprowadzając wśród Polaków książki i pomagała w przekazywaniu korespondencji pomiędzy nimi a ich rodzinami pozostałymi na terenach okupowanej Polski. Ponownie aresztowano ją 13 maja 1944 roku i osadzono w więzieniu we Wrocławiu, skąd 26 maja przetransportowano ją do Obozu Koncentracyjnego Ravensbrück. 26 czerwca przeniesiono ją do Obozu Buchenwald, gdzie przebywała aż do wyzwolenia, które nastąpiło w kwietniu 1945 roku. 8 maja wróciła do Łodzi po trwającej dziesięć dni pieszej podróży.

Po powrocie rozpoczęła pracę przy odbudowywaniu struktur ZHP. Została komendantką Hufca Łódź-Południe. Od 26 września 1946 roku pełniła obowiązki kierownika Wydziału Propagandy Komendy Chorągwi Łódzkiej Harcerek. 8 października 1946 roku została mianowana podharcmistrzynią, a 15 czerwca 1948 roku harcmistrzynią. 28 września 1948 roku została zastępcą kierownika organizacyjnego Komendy Chorągwi, następnie pełniła funkcję kierownika Akcji Letniej i kierownika Wydziału Organizacyjnego Komendy Chorągwi, którym była do 1 września 1949 roku. W związku ze zmianami ideologicznymi odeszła z harcerstwa, do którego powróciła w 1960 roku jako członek komisji historycznej Komendy Chorągwi Łódzkiej.

Po odejściu z ZHP na przełomie lat 1949/50 rozpoczęła pracę w Zakładach Przemysłu Bawełnianego nr 8 im. Sz. Harnama w Dziale Organizacji Pracy i Płacy. W czasie wolnym udzielała się w Przyzakładowym Domu Kultury, poświęcając się wychowywaniu młodzieży i krzewieniu kultury. Od 1952 roku związana była też z Zespołem Tańca Ludowego „Harnam”, uczestniczyła w jego prowadzeniu, pomagając w sprawach organizacyjnych i technicznych. Zajmowała się również zespołowym archiwum.

18 marca 1976 roku została członkiem zwyczajnym Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, w 1992 roku także członkiem Stowarzyszenia Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę, a w 1993 Stowarzyszenia Szarych Szeregów. Za działalność podczas II wojny światowej została wyróżniona licznymi odznaczeniami, a 1 czerwca 2001 roku została mianowana na stopień podporucznika Wojska Polskiego. Za społeczną pracę w Zespole Tańca Ludowego „Harnam” uhonorowana została m.in.: Odznaką m. ŁodziUchwała Nr 36/376/62 Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi z dnia 10 października 1962 r. w sprawie nadania Odznaki Honorowej m. Łodzi (Dz. Urzędowy Rady Narodowej m. Łodzi Nr 12 poz. 83 z 1962 r.) i Złotym Krzyżem Zasługi.

Zmarła 9 czerwca 2007 roku w Łodzi.

Odznaczenia Medal Wojska po raz 1, 2, 3 i 4 (1948), Honorowa Odznaka m. Łodzi (1962), Złoty Krzyż Zasługi (1967)Legitymacja Nr 35703, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1973), Odznaka Grunwaldzka (1975), Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1978), Krzyż Armii Krajowej (1979), Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” (1982), Krzyż Oświęcimski (1986), Krzyż „Za Zasługi dla ZHP” z Rozetą - Mieczami (1987), Odznaka „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” (2001).

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Członkowie Szarych Szeregów Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Deportowani na roboty przymusowe przez nazistowskie Niemcy w Polsce 1939–1945 Kategoria:Harcerze związani z Łodzią Kategoria:Harcmistrzowie Kategoria:Działacze społeczni i kulturalni związani z Łodzią Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Wojska (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Armii Krajowej Kategoria:Odznaczeni medalem „Za udział w wojnie obronnej 1939” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oświęcimskim Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Weteran Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Honorową Odznaką Miasta Łodzi Kategoria:Odznaczeni Odznaką Grunwaldzką Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Za Zasługi dla ZHP Kategoria:Urodzeni w 1916 Kategoria:Ludzie urodzeni w Łodzi Kategoria:Więźniowie KL Buchenwald Kategoria:Więźniowie KL Ravensbrück Kategoria:Zmarli w 2007