Bączek amurski (Ixobrychus eurhythmus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny czaplowatych (Ardeidae). Częściowo wędrowny; gniazduje we wschodniej części Azji, zaś zimuje w Azji Południowo-Wschodniej. Jest bliski zagrożenia wyginięciem.
Taksonomia Po raz pierwszy gatunek opisał Robert Swinhoe w 1873 na podstawie holotypu z Chin. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Ardetta eurhythma. Obecnie (2025) autorzy Kompletnej listy ptaków świata włączają bączka amurskiego do rodzaju Ixobrychus, jednak niektórzy autorzy, w tym Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) i Avilist, nie uznają tego rodzaju i umieszczają gatunek w rodzaju Botaurus. IOC uznaje bączka amurskiego za takson monotypowy, podobnie jak autorzy Handbook of the Birds of the World.
Morfologia Długość ciała wynosi 33–42 cm, masa ciała 89–123 g, rozpiętość skrzydeł 48–59 cm. Bączki amurskie mają grzbiet o głębokim, kasztanowym kolorze, czarniawe ciemię i ogon. W górnej części skrzydła obecna jest płowa wstawka, lotki są ołowianoszare. Samice i młode mają upierzenie brązowe, na grzbiecie upstrzone białymi, brązowymi i czarnymi plamami, oraz szerokie brązowe i białe pasy na spodzie ciała.
Zasięg występowania Obszary lęgowe obejmują wschodnią Syberię, wschodnie Chiny, Półwysep Koreański oraz Japonię (współcześnie rzadko). Zimowiska znajdują się na obszarze od Półwyspu Malajskiego po Wielkie Wyspy Sundajskie, Sulawesi i Filipiny. BirdLife International szacuje zasięg występowania na 8,61 mln km².
Ekologia i zachowanie Środowiskiem życia bączków amurskich są mokradła z trzcinowiskami, podmokłe trawiaste łąki, bagna na otwartych płaskich obszarach lub nisko położone doliny rzeczne. Ptaki te są skryte i trudne do dostrzeżenia. O ich pożywieniu niewiele wiadomo. Zjadają małe ryby, płazy bezogonowe, równonogi, różnorodne owady i ich larwy (larwy ważek) oraz kijanki. Wędrówka na zimowiska rozpoczyna się w sierpniu.
Lęgi W Chinach i na dalekim wschodzie Rosji zniesienia stwierdzano od maja do lipca. W Japonii okres lęgowy trwa od maja do sierpnia. Gniazdują samotnie; w badaniu prowadzonym w południowym Kraju Nadmorskim gniazda oddalone były od siebie o 104–405 m. Gniazda zbudowane z łodyg roślin umieszczone są na ziemi, w trawie w pobliżu wody. Jego budowa trwa 2–4 dni, uczestniczą w niej obydwa ptaki z pary. Jest systematycznie naprawiane w trakcie lęgów. Zniesienie liczy 4–6 jaj; wymiary 33 jaj: 31,5–37,2 na 25,0–29,1 mm. Inkubacja trwa 16–19 dni. Młode wykluwają się przez co najmniej dwa dni. Obydwa ptaki z pary opiekują się potomstwem.
Status zagrożenia IUCN od 2025 uznaje bączka amurskiego za gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened); wcześniej był on klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji mieści się w przedziale 2500–25 000 dorosłych osobników. BirdLife International uznaje trend liczebności populacji za spadkowy ze względu na postępujące niszczenie siedlisk. Chińska Czerwona Lista w 2015 uznawała bączka amurskiego za gatunek najmniejszej troski. W Korei w 2014 miał status narażonego (VU, Vulnerable).
Przypisy Systematyka i nazwa polska za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Czaplowate Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1873 roku