Sądeckie Zakłady Napraw Autobusów („SZNA”) – istniejące w latach 1979–1991 w Nowym Sączu przedsiębiorstwo państwowe specjalizujące się w naprawach autobusów, a następnie samochodów.
Historia Historia przedsiębiorstwa sięga 1971, kiedy to władze centralne postanowiły wybudować zakłady napraw autobusów. Budynki nowego zakładu mieściły się przy ul. Węgierskiej w Nowym Sączu, pomiędzy dwoma innymi zakładami SZEW (Sądeckie Zakłady Elektrod Węglowych) i SZPOW (Sądeckie Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego). Zaczęły one funkcjonować w 1979 pod nazwą Sądeckie Zakłady Napraw Autobusów. Miały obszar 23 ha, 25 budynków (w tym hala główna o powierzchni 4 ha), zaplecze techniczne z kotłownią o mocy 25 Gcal/h, własne ujęcie wody o wydajności 3480 m³ na dobę, bocznicę kolejową, oczyszczalnię ścieków. W latach osiemdziesiątych zatrudniały 1100 pracowników, głównie absolwentów sądeckich szkół średnich i zawodowych, szczególnie Zespołu Szkół Samochodowych im. Tadeusza TańskiegoRocznik Sądecki 2010, Tom XXXVIII.. W celu ochrony przeciwpożarowej, utworzono Zakładową Zawodową Straży Pożarną przyporządkowaną operacyjnie Komendzie Wojewódzkiej Straży Pożarnych – realizując działania ratownicze na terenie zakładu i miasta. W tym okresie zastępcą dyrektora zakładów był Roman Kluska. Pod koniec istnienie próbowano rozszerzyć zakres działalności zmieniając nazwę na Sądeckie Zakłady Napraw Samochodów, lecz bez oczekiwanego rezultatu.
Zostały zlikwidowane z powodu kryzysu w branży motoryzacyjnej, spadku zamówień na usługi remontowe (odstąpiła od nich całkowicie Państwowa Komunikacja Samochodowa), braku poparcia ze strony rządu, biernej postawy komisji zakładowej „Solidarności”. W 1990 r. zadłużenie z tytułu dywidend i innych należności (5 mld zł) przekraczało zysk. W krótkim okresie ponad dwudziestokrotnie wzrosły obciążenia podatkowe (od gruntów, środków transportu, odpisy amortyzacyjne wynikające z przeszacowania majątku trwałego). 94 proc. majątku przedsiębiorstwa stanowiły budynki i budowle. W latach 1990–1991 na podstawie zarządzenia Rady Ministrów nastąpił ewidencyjny wzrost wartości majątku trwałego SZNS: z 4,5 mld zł do prawie 170 mld zł. Ten wysoki przyrost pociągnął za sobą wywindowanie w górę obowiązkowej dywidendy: 1989 – tylko 193 mln zł, 1990 – już ponad 8 mld zł, 1991 – 13 mld zł. W 1989 wypracowany zysk wystarczał na zapłacenie wszystkich podatków, łącznie z dywidendą, i na wypłaty „czternastek”. Rok później gilotynowy mechanizm powiększonej z dnia na dzień 42 razy dywidendy doprowadził firmę do bankructwa. Majątek SZNS wynosił w momencie upadłości ok. 250 mld zł. Dziś na tym terenie znajduje się firma Fakro oraz szereg innych podmiotów gospodarczych.
Nazwa Sądeckie Zakłady Napraw Autobusów (1979–198X) Sądeckie Zakłady Napraw Samochodów (198X–1991)
Przypisy
Kategoria:Przedsiębiorstwa w Nowym Sączu