Amo Siergiejewicz Jelian (ros. Амо Сергеевич Елян, orm. Համո Սերգեյի Յոլյան, ur. w Baku (według innych danych w Goris), zm. 15 stycznia 1965 w Moskwie) – radziecki działacz przemysłu zbrojeniowego, generał major służby inżynieryjno-artyleryjskiej.
Życiorys Urodził się w ormiańskiej rodzinie chłopskiej. Skończył 7 klas zangezurskiego progimnazjum, podczas wojny domowej w Rosji był sekretarzem wydziału w komitecie rewolucyjnym miasta Goris, później działał w miejskim oddziale Komsomołu. Od 1919 należał do RKP(b), od 1922 pracował w miejskich komitetach partyjnych w Aszchabadzie i Baku, od 1925 pracował jako ślusarz w przedsiębiorstwie naftowym w Baku, w 1929 ukończył Bakijski Instytut Politechniczny. Od 1929 pracował jako inżynier w bakijskich przedsiębiorstwach, w 1930 wyznaczono go dyrektorem bakijskiej fabryki im. Kirowa, a w 1931 zarządcą trustu Nieftiemasz w Baku. Od 1932 pracował w Moskwie jako dyrektor techniczny i zastępca zarządcy Zjednoczenia Wierceń i Budowy Maszyn Naftowych „Wsieburnieftiemasz”, w 1935 został szefem działu inżynierii naftowej Gławgormaszu Ludowego Komisariatu Przemysłu Ciężkiego ZSRR, 1935-1936 był delegowany służbowo do USA, gdzie uczył się w zakresie technologii przemysłu wydobycia ropy naftowej. W 1936 objął funkcję dyrektora technicznego moskiewskiej fabryki nabojów nr 32 Ludowego Komisariatu Przemysłu Obronnego ZSRR, w 1937 dyrektora fabryki nr 3 w Uljanowsku, a w 1940 dyrektora zakładu artyleryjskiego nr 92 w Gorkim, w którym pracowało ponad 45 tysięcy ludzi; w tej fabryce znajdowało się biuro konstrukcyjne Wasilija Grabina. Podczas wojny z Niemcami kierowana przez niego fabryka odegrała istotną rolę w przemyśle zbrojeniowym ZSRR. 18 listopada 1944 otrzymał stopień generała majora służby inżynieryjno-technicznej. W 1945 został szefem specjalnego biura konstrukcyjnego fabryki nr 92, kierując projektowaniem maszyn dyfuzyjnych dla uzyskania wzbogaconego uranu, a w 1947 dyrektorem specjalnego biura konstrukcyjnego nr 2 na bazie gorkowskiej fabryki artyleryjskiej, gdzie również zajmował się przedsięwzięciami radzieckiego programu nuklearnego. W maju 1951 objął kierownictwo biura konstrukcyjnego nr 1 w Moskwie i jednocześnie został wiceministrem uzbrojenia ZSRR, w 1955 został pozbawiony stanowisk z powodu swoich związków z Berią. Został pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym.
Odznaczenia i nagrody Medal Sierp i Młot Bohatera Pracy Socjalistycznej (3 czerwca 1942)Указ Президиума Верховного Совета СССР Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Социалистического Труда товарищам Быховскому А. И., Ванникову Б. Л., Гонор Л. Р., Еляну А. С., Новикову и Устинову Д. Ф.» от 3 июня 1942 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1942. — 15 июня (№ 22 (181)). — С. 1. Order Lenina (czterokrotnie, 11 stycznia 1941, 3 czerwca 1942, 5 listopada 1944 i 8 grudnia 1951) Order Suworowa I klasy (16 września 1945) Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (6 czerwca 1945) Order Czerwonego Sztandaru Pracy (dwukrotnie, 8 czerwca 1939 i 1949) Nagroda Stalinowska (czterokrotnie, 1941, 1943, 1949 i 1951) I medale.
Przypisy
Bibliografia Biogram na stronie warheroes.ru [dostęp 2019-04-08]
Kategoria:Bohaterowie Pracy Socjalistycznej Kategoria:Generałowie majorowie Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Laureaci Nagrody Stalinowskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Suworowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej I klasy Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Radzieccy inżynierowie Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Baku Kategoria:Urodzeni w 1903 Kategoria:Zmarli w 1965