Mark Robert Michael Wahlberg, pseud. Marky Mark (ur. 5 czerwca 1971 w Dorchester) – amerykański aktor (dwa razy nominowany do Oscara), producent filmowy, piosenkarz i model.

Życiorys Młodość Urodził się w Dorchester w stanie Massachusetts. Jego matka Alma Elaine (z domu Donnelly) była urzędniczką bankową i pomocą pielęgniarską i była spokrewniona z pisarzem Nathanielem Hawthorne, natomiast ojciec Donald Edmond Wahlberg, Sr. był kierowcą dostawcą. Wychowywał się z pięcioma braćmi: Arthurem, Jamesem, Paulem, Robertem (ur. 18 grudnia 1967) i Donaldem (ur. 17 sierpnia 1969) oraz trzema siostrami: Debbie (zm. 2003), Michelle i Tracey. Jego ojciec był pochodzenia szwedzkiego i irlandzkiego, natomiast matka – irlandzkiego, francusko-kanadyjskiego i angielskiego. W 1982 roku, gdy miał jedenaście lat, jego rodzice rozwiedli się; po rozwodzie został z matką. Wkrótce porzucił szkołę Copley Square High School w Bostonie i w wieku czternastu lat zaczął na siebie zarabiać, kradnąc i handlując narkotykami, za co był notowany przez policję.

Kariera W 1985, po odbyciu odsiadki, pomocną dłoń wyciągnął do niego jego starszy brat Donnie, ówczesny członek znanego boysbandu New Kids on the Block, z którym był związany przez sześć miesięcy.

thumb|left|Mark Wahlberg, 2007

W 1988 roku, jako szesnastolatek, został skazany na czterdzieści pięć dni więzienia za pobicie dwóch Wietnamczyków. Następnie Donnie skomponował dla brata, występującego solo pod pseudonimem Marky Mark, z towarzyszącym zespołem The Funky Bunch, parę utworów w stylu hip-hopu, najsłynniejszy z nich to „Good Vibrations” (1991), oraz wyprodukował za własne pieniądze jego debiutancką płytę „Music for the People” (1991), która doczekała się statusu platynowej. Został nowym idolem nastolatków w bejsbolówce i luźno opadających spodniach, a w czasie koncertów ściągał spodnie i chwytał się za krocze.

W 1991 roku przez dwa lata brał udział w roznegliżowanej reklamie męskiej bielizny słynnego kreatora mody Calvina Kleina, pojawił się na wielkich billboardach z Kate Moss i fotografowany był przez Herba Rittsa. Trafił też na okładki magazynów „Interview” (w lutym 1992), „YM” (w lutym 1993), „Penthouse” (w marcu 1993), „Esquire” (w czerwcu 1993, w czerwcu 2014), „GQ” (w lipcu 2000, w edycji niemieckiej we wrześniu 2013), „Vanity Fair” (w sierpniu 2001), „Men’s Health” (we wrześniu 2005, w czerwcu 2008, w grudniu 2010, w edycji angielskiej w styczniu 2012, w sierpniu 2012, w lutym 2014, we wrześniu 2016, w lutym 2018, w edycji rumuńskiej w marcu 2018), „Muscle & Fitness” (w edycji tureckiej w maju 2013, w marcu 2017, w lipcu 2017) i „Maxim” (w lipcu 2015).

W 1993 muzyczna kariera Wahlberga zaczęła podupadać z powodu rasistowskich wyzwisk pod adresem czarnoskórych uczniów i odkrycia przez dziennikarzy sprawy pobicia Wietnamczyków, a Mark został okrzyknięty rasistą. Swoją autobiografię zaś zadedykował penisowi, przy okazji opisując burzliwy romans z Madonną. Jeszcze większy atak prasy spowodowało wzięcie w obronę przez Marka muzyka dancehall Shabby Ranksa, który nieopatrznie w wywiadzie zażartował, iż „wszyscy homoseksualiści powinni zostać ukrzyżowani”. W USA został wówczas obiektem ataków zarówno prasy, jak i mniejszości narodowych i seksualnych.

Gdy druga płyta „You Gotta Believe” (1992) nie sprzedawała się tak dobrze jak poprzednia, rozpoczął karierę aktorską. Po występie w programie HBO Ben Stiller zaprasza (The Ben Stiller Show, 1993), zagrał w telewizyjnym thrillerze Zastępstwo (The Substitute, 1993) jako student, który odkrywa, że nowa nauczycielka literatury nie jest tym, za kogo się podaje.

Zadebiutował na dużym ekranie rolą buntowniczego szeregowego Tommy’ego Lee Haywooda w komediodramacie Penny Marshall Inteligent w armii (Renaissance Man, 1994) u boku Danny’ego DeVito i Jamesa Remara. W biograficznym dramacie kryminalnym Przetrwać w Nowym Jorku (The Basketball Diaries, 1995) z Leonardo DiCaprio pojawił się jako Mickey, niespokojne dziecko ulicy. W dreszczowcu Jamesa Foleya Strach (Fear, 1996) z Reese Witherspoon zagrał postać psychopaty dotkniętego morderczą obsesją, za którą był nominowany do nagrody MTV. thumb|Mark Wahlberg, 2011 Kreacja Dirka Digglera, gwiazdora porno-bizesu lat 70. o przyrodzeniu niespotykanych rozmiarów w dramacie Boogie Nights (1997) została odebrana z uznaniem przez widzów i krytyków. Za rolę sierżanta pierwszej klasy Troya Barlow w filmie Złoto pustyni (Three Kings, 1999) wraz z George’em Clooneyem i Ice Cube odebrał nagrodę Blockbuster Entertainment. Jako producent filmowy przebojowego serialu HBO Ekipa (Entourage, 2004–2007) z udziałem Adriana Greniera otrzymał nagrodę Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA). Rola detektywa sierżanta Dignama z rodzinnego Bostonu w dramacie kryminalnym Martina Scorsese Infiltracja (The Departed, 2006) przyniosła mu nagrodę krytyków w Bostonie, National Society of Film Critics Award, National Board of Review i nominację do nagrody Oskara i Złotego Globu.

W roku 2017 trafił na listę magazynu „Forbes” jako najlepiej opłacany aktor świata, który zarobił 68 mln dolarów. Osiągnął takie wpływy dzięki występom w filmach Tata kontra tata 2 i Transformers: Ostatni rycerz.

Życie prywatne Spotykał się z Nicole Eggert, Jasmin St. Claire, Traci Bingham (1991), Kate Moss (1992), Soleil Moon Frye (1992-93), Shannen Doherty (1992), gwiazdą porno Savannah (1993; w 1994 popełniła samobójstwo), Reese Witherspoon (1995-97), Tammy Pobi (1997), Chiną Chow (1997−2000), Jaime Rishar (1998), Jordaną Brewster (od 2000 do czerwca 2001), Fridą Andersson (2000) i Rachel Hunter (2000).

W 2000 związał się z modelką Rheą Durham (ur. 1 lipca 1978), z którą 3 sierpnia 2009 wziął ślub. Ma z nią czworo dzieci – dwie córki: Ellę Rae (ur. 2 września 2003) i Margaret Grace (ur. 11 stycznia 2010) oraz dwóch synów: Michaela (ur. 22 marca 2006) i Brendana Josepha (ur. 16 września 2008).

Zaangażowany w działania Kościoła rzymskokatolickiego i cotygodniowe Msze św. Wahlberg otwarcie popiera małżeństwa osób tej samej płci, pomimo sprzeciwu Kościoła. We wrześniu 2015 przeprosił papieża Franciszka za brutalne żarty, które zrobił w komedii Setha MacFarlane’a Ted, a w październiku 2017 w publicznym wywiadzie przeprowadzonym przez katolickiego kardynała Blase’a Cupicha z Chicago stwierdził, że szukał przebaczenia od Boga, wcielając się w aktora porno w Boogie Nights.

Zamieszkuje zamknięte osiedle North Beverly Park w Beverly Hills pod adresem 71 Beverly Park Ln, Beverly Hills, CA 90210, najlepiej zarabiającej dzielnicy Los Angeles, ze średnim dochodem gospodarstwa domowego wynoszącym 502 440 dol.. Posiada także nieruchomości w Newton w stanie Massachusetts, a także w Las Vegas.

Dyskografia Z Funky Bunch Albumy 1991: Music for the People 1992: You Gotta Believe Single „Good Vibrations” „Wildside” „I Need Money” „Peace” „You Gotta Believe” „Gonna Have A Good Time”

Z Prince Ital Joe Albumy 1994: Life in the Streets 1995: The Remix Album Single „Happy People” „Life in the Streets” „United” „Babylon” „Rastaman Vibration”

Solo Single 1995: „No Mercy” 1996: „Hey Dj” 1997: „Feel the Vibe” 1997: „Best of My Love”

Filmografia Filmy fabularne RokTytułRolaReżyser1993 Zastępstwo (The Substitute, TV)Ryan WesterbergMartin Donovan1994Inteligent w armii (Renaissance Man)szeregowy Tommy Lee HaywoodPenny Marshall1995Przetrwać w Nowym Jorku (The Basketball Diaries)MickeyScott Kalvert1996Strach (Fear)David McCallJames Foley 1997 Naciągacze (Traveller)Pat O’HaraJack N. GreenBoogie NightsEddie Adams/Dirk DigglerPaul Thomas Anderson1998Mocne uderzenie (The Big Hit) Melvin SmileyKirk Wong 1999Koruptor (Corruptor)Danny WallaceJames FoleyZłoto pustyni (Three Kings)SFC Troy BarlowDavid O. Russell 2000Ślepy tor (The Yards)Leo HandlerJames GrayGniew oceanu (The Perfect Storm)Bobby ShatfordWolfgang Petersen 2001Planeta Małp (Planet of Apes)kapitan Leo DavidsonTim BurtonGwiazda rocka (Rock Star)Chris ‘Izzy’ ColeJohn Stockwell2002Prawdziwe oblicze Charliego (The Truth About Charlie)Joshua PetersJonathan Demme2003Włoska robota (The Italian Job)Charlie CrokerF. Gary Gray 2004Jak być sobą (I Heart Huckabees)Tommy CornDavid O. RussellDzieci zza krat (Juvies)dubbing (także producent)Leslie Neale2005Czterej bracia (Four Brothers)Bobby MercerJohn Singleton 2006Vince niepokonany (Invincible)Vince PapaleEricson CoreInfiltracja (The Departed)sierżant Sean Dignam (nominacja do Oscara)Martin Scorsese 2007Strzelec (Shooter)Bob Lee SwaggerAntoine FuquaKrólowie nocy (We Own the Night)kapitan Joseph ‘Joe’ Grusinsky (także producent)James Gray 2008Zdarzenie (The Happening)Elliot MooreM. Night ShyamalanMax PayneMax PayneJohn Moore2009Nostalgia anioła (The Lovely Bones)Jack SalmonPeter Jackson 2010Nocna randka (Date Night)HolbrookeShawn Levy Policja zastępcza (The Other Guys)Terry HoitzAdam McKayFighter (The Fighter)Micky Ward (nominacja do Złotego Globu; także producent)David O. Russell 2012TedJohn BennettSeth MacFarlaneKontrabanda (Contraband)Chris Farraday (także producent)Baltasar Kormákur 2013Władza (Broken City)Billy Taggart (także producent)Allen HughesSztanga i cash (Pain & Gain)Daniel LugoMichael BayAgenci (2 Guns)StigBaltasar KormákurOcalony (Lone Survivor)Marcus LuttrellPeter Berg 2014Gracz (The Gambler)Jim BennettRupert WyattTransformers: Wiek zagłady (Transformers: Age of Extinction)Cade YeagerMichael Bay 2015Nieznajomy z MojaveNormanWilliam MonahanTed 2John BennettSeth MacFarlaneTata kontra tata (Daddy’s Home)Dusty MayronSean Anders 2016Dzień patriotów (Patriots Day)sierżant Tommy SaundersPeter Berg Żywioł: Deepwater Horizon (Deepwater Horizon) Mike Williams (także producent)Peter Berg2017Transformers: Ostatni rycerz (Transformers: The Last Knight)Cade YeagerMichael Bay2018Rodzina od zaraz (Instant Family)Peter „Pete” WagnerSean Anders 2020Śledztwo Spensera (Spenser Confidential)SpenserPeter BergScooby-Doo! (Scoob!)Brian Crown/Błękitny SokółTony CervoneGood Joe Bell (Joe Bell)Joe BellReinaldo Marcus Green2021W nieskończoność (Infinite)Evan McCauley/Heinrich TreadawayAntoine Fuqua 2022UnchartedVictor SullivanRuben FleischerOjciec Stu (Father Stu)Ojciec Stuart "Stu" LongRosalind RossCzas dla siebie (Me Time)Huck DemboJohn Hamburg2023Plan wycieczki (The Family Plan)DanSimon Cellan Jones2024Związek (The Union)Mike McKennaJulian Farino

Seriale TytułRolaReżyserEkipa (Entourage)w roli samego siebie (także producent)Doug Ellin

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Amerykanie pochodzenia brytyjskiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia irlandzkiego Kategoria:Amerykanie pochodzenia szwedzkiego Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Amerykańscy producenci muzyczni Kategoria:Amerykańscy producenci telewizyjni Kategoria:Amerykańscy producenci filmowi Kategoria:Amerykańscy wokaliści Kategoria:Amerykańscy modele Kategoria:Amerykańscy przestępcy Kategoria:Amerykańscy raperzy Kategoria:Urodzeni w 1971