mały mały|Zastępczy bilet bankowy wartości 100 feniksów (1831)

Feniks (ngr. φοίνιξ foíniks) – w XIX wieku pierwsza waluta niepodległej Grecji.

Jednostka walutowa wprowadzona za rządów prezydenta Joanisa Kapodistriasa i będąca w obiegu w latach 1828-1832. Była republikańskim poprzednikiem drachmy i podobnie jak ona dzieliła się na 100 lept. Nazwa pochodząca od mitycznego feniksa miała symbolizować odrodzenie państwa Hellenów. Zastąpiła turecki piastr (kurusz) oraz monety innych państw kursujące na rynku płatniczym Grecji.

Z mennicy na Eginie wypuszczano ją w postaci srebrnej monety wartości 1 feniksa. Na jej awersie przedstawiono powstającego z płomieni feniksaOdnowienie tej symboliki nastąpiło za tzw. dyktatury pułkowników, gdy na monetach (bilonie) w 1967 powtórnie pojawił się feniks w płomieniach z widniejącą na jego tle sylwetką żołnierza w hełmie i pod karabinem (H. Dietzel: Die Münzen Griechenlands ab 1828, dz. cyt., s. 10-12). pod krzyżem (religijnym symbolem prawosławia), okolonego legendą ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ. Poniżej litery αωκα oznaczały w greckim zapisie numeracyjnym datę 1821 (ogłoszenia niepodległości); znak kotwicy był symbolem wyspiarskiej mennicy. Na rewersie umieszczono w laurowo-oliwkowym wieńcu oznaczenie nominału 1 ΦΟΙΝΙΞ z dookolną inskrypcją ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ Ι.Α. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣJ. Kapodistrias jako głowa państwa nosił oficjalnie tytuł „gubernatora” (kybernetes), tj. naczelnika, zwierzchnika. i datą emisji w zapisie łacińskim. Normatywna średnica krążka wynosiła 29 mm.

Frakcjami tej jednostki były monety miedziane wartości 1,5, 10 (później też 20) lept. Wymieniano ją według przelicznika 6 feniksów za 1 piastr. Ze względu na szybkie wyczerpanie zasobów srebrnego kruszcu wypuszczono ograniczoną liczbę monet, zastępując je potem znacznymi emisjami pieniądza papierowego (biletów bankowych), pozbawionego jednak pokrycia w kruszcu szlachetnym, co spotkało się ze zdecydowanym sprzeciwem ludnościPor. Albert Pick: Standard Catalog of World Paper Money: General Issues. Iola (WI): Krause Publications, 1994.. W konsekwencji, w ramach przeprowadzonej reformy walutowej feniks w 1832 wymieniono według parytetowego kursu na drachmę.

Przypisy

Bibliografia Helmut Kahnt: Das grosse Münzlexikon von A bis Z. Regensburg: H. Gietl Verlag/Battenberg Verlag, 2005, s. 350 Heinz Dietzel: Die Münzen Griechenlands ab 1828. Berlin: Verlag E. Pröh, 1974, s. 3

Linki zewnętrzne

«Feniks» w Słowar’ numizmata [dostęp 2020-03-08]

Kategoria:Gospodarka Grecji Kategoria:Grecja w XIX wieku Kategoria:Historyczne jednostki monetarne Europy Kategoria:Srebrne monety