thumb|Hygrophila difformis thumb|Hygrophila polysperma thumb|Hygrophila auriculata Nadwódka (Hygrophila R.Br.) – rodzaj roślin należących do rodziny akantowatych (Acanthaceae). Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego od ok. 25 do ok. 100 gatunków (Plants of the World online wymienia 77 gatunków o nazwach zweryfikowanych). Rośliny te rosną w strefie międzyzwrotnikowej i w większości związane są z siedliskami wodnymi i bagiennymi. Rozprzestrzeniane są przez ptaki wodno-błotne, do których nóg przylepiają się ich lepkie nasiona.
Liczne gatunki uprawiane są jako rośliny akwariowe, najczęściej: nadwódka szerokolistna (dębolistna, bluszczowa) H. corymbosa, nadwódka trójkwiatowa H. difformis i nadwódka wielonasienna H. polysperma. Do walorów tych roślin, poza efektownym wyglądem, należą: małe wymagania, szybki (na ogół) wzrost i łatwość rozmnażania z sadzonek – nadają się one do każdego akwarium słodkowodnego. W dodatku duża różnorodność odmian (zwłaszcza H. corymbosa) pozwala dobrać rośliny z szerokiego spektrum różniącego się ubarwieniem i kształtem liści oraz formą wzrostu. Gdy pędy nadwódek wyrosną ponad powierzchnię wody – zakwitają.
Nadwódka trójkwiatowa jest częstym chwastem pól ryżowych w Azji Południowo-Wschodniej. H. obovata (H. schullii) w Indiach i na Sri Lance jest spożywana jako warzywo (na podobieństwo szpinaku), a lokalnie także wykorzystywana w ziołolecznictwie. Niektóre gatunki zawleczone poza obszar naturalnego występowania rozprzestrzeniają się inwazyjnie, np. azjatycka nadwódka wielonasienna w południowo-wschodniej części USA, a także azjatycka Hygrophila costata w północno-wschodniej Australii. W Polsce za gatunek zadomowiony uznana została nadwódka wielonasienna H. polysperma.
Morfologia Pokrój Rośliny zielne, zarówno byliny, jak i jednoroczne, czasem z cierniami wyrastającymi z kątów liści. Jak wiele innych roślin z rodziny akantowatych – w pędach zawierają cystolity. Liście Nakrzyżległe, siedzące lub krótkoogonkowe, całobrzegie, karbowane lub faliste na brzegu. Często o różnych formach liści na pędach zanurzonych i wynurzonych, do silnie podzielonych pierzasto np. u nadwódki trójkwiatowej. Kwiaty Zebrane w szczytowe kłosy lub zebrane po kilka w kątach liści. U niektórych gatunków wsparte przysadkami, u innych nie. Kielich jest tworzony jest przez pięć działek i zakończony pięcioma ząbkami. Płatki są zrośnięte i tworzą dwuwargową koronę z górną wargą dwułatkową i dolną trójłatkową. Górna łatka często dodatkowo jest ząbkowana. Pręciki dwa lub cztery, w tym drugim przypadku dwusilne, czasem dwa pręciki zredukowane do prątniczków. Zalążnia górna, dwukomorowa, z czterema lub wieloma zalążkami w każdej z komór. Szyjka słupka pojedyncza zakończona niepodzielonym lub lekko dwudzielnym znamieniem. Owoce Podługowate do równowąskich torebki zawierające liczne, dyskowate nasiona pokryte włoskami śluzowaciejącymi w kontakcie z wodą.
Systematyka Rodzaj z podplemienia Hygrophilinae z plemienia Ruellieae z podrodziny Acanthoideae w obrębie rodziny akantowatych Acanthaceae.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Akantowate