Sabina Pierużek-Nowak (ur. 6 czerwca 1959) – polska zoolożka, działaczka ekologiczna, specjalistka w zakresie ekologii i ochrony ssaków. Założycielka i prezeska Stowarzyszenia dla Natury „Wilk”. Od 2024 wiceprzewodnicząca Państwowej Rady Ochrony Przyrody.
Życiorys Sabina Pierużek-Nowak ukończyła w 1983 biologię na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach na podstawie napisanej pod kierunkiem Andrzeja Sendka pracy Flora synantropijna linii kolejowej Katowice-Piotrowice. W tym samym roku rozpoczęła pracę zawodową w Głównym Instytucie Górnictwa. Rok później przeszła do Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach na stanowisko inspektorki w Wydziale Ochrony Środowiska i w zespole Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. W 1986 była p.o. Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. Od 1986 do 1991 przebywała na urlopie wychowawczym.
W latach 1991–2021 była związana zawodowo z organizacjami pozarządowymi. Współtworzyła reprezentujące nurt stowarzyszenie Pracownia na rzecz Wszystkich Istot. Od 1993 do 1996 pełniła funkcję prezeski jego zarządu, koordynowała jej ogólnopolską kampanię na rzecz ochrony wilków i rysi oraz na rzecz objęcia całej polskiej części Puszczy Białowieskiej ochroną parku narodowego. W 1996 zainicjowała powstanie Stowarzyszenia dla Natury „Wilk”, którego pozostaje prezeską. Zasiadała w Komisji Ochrony Środowiska Rady Miasta Bielsko-Biała (1995–1998), Wojewódzkiej Komisji Ochrony Przyrody w Bielsku-Białej (1997–1998), Wojewódzkiej Rady Ochrony Przyrody w Katowicach (1999–2008). W 1999 została wybrana do grona członków stowarzyszenia Ashoka.
W 2003 doktoryzowała się z nauk biologicznych w Instytucie Ochrony Przyrody PAN w Krakowie broniąc pracy Dynamika populacji, ekologia i problemy ochrony wilka Canis lupus w Beskidzie Śląskim i Żywieckim, przygotowanej pod kierunkiem . Była następnie członkinią Rady Naukowo-Społecznej Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Lasy Beskidu Śląskiego” (2003–2009), Kolegium Lasów Państwowych (2007–2016) i Regionalnej Rady Ochrony Przyrody w Katowicach (2008–2009). W latach 2008–2009 brała udział w pracach komitetu sterującego Infra Eco Network Europe (IENE), do którego należy Stowarzyszenie dla Natury „Wilk”. Wchodziła w skład Polsko-Niemieckiej Grupy Roboczej ds. Wilka przy Polsko-Niemieckiej Radzie Ochrony Środowiska i Polsko-Słowackiej Grupy Roboczej ds. Dużych Drapieżników.
W 2009 została powołana przez ministra środowiska Macieja Nowickiego w skład Państwowej Rady Ochrony Przyrody (PROP). W 2009 weszła także do grupy eksperckiej przy Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN). W 2010 działała w Komisji Ochrony Zwierząt PROP, a w kolejnej kadencji Rady, od 2014, przewodniczyła tej komisji. W maju 2016 została odwołana przed upływem kadencji wraz z 31 z 39 członków PROP przez ministra środowiska Jana Szyszkę na podstawie nowelizacji ustawy o ochronie przyrody, która weszła w życie w kwietniu 2016.
Stopień doktor habilitowanej nauk biologicznych otrzymała w 2018 na macierzystym wydziale za rozprawę pt. Dynamika i uwarunkowania środowiskowe procesu rekolonizacji lasów zachodniej Polski przez wilki (Canis lupus).
W 2020 została powołana do Rady Naukowej Karkonoskiego Parku Narodowego. Zasiada również w Radzie Naukowej Drawieńskiego Parku Narodowego oraz w Radzie Programowej kierunku „Biologia” na macierzystym wydziale. W 2020 została wykładowczynią programu studiów podyplomowych agile leadership na Uniwersytecie SWPS.
W 2021 podjęła pracę w Zakładzie Ekologii Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, w 2025 zajmowała stanowisko profesora w Zakładzie Ekologii i Ewolucji Zwierząt tego wydziału.
W marcu 2024 objęła stanowisko wiceprzewodniczącej Państwowej Rady Ochrony Przyrody, w której także przewodniczy Komisji ds. Ochrony Gatunków.
Dorobek naukowy, nagrody i działalność popularyzatorska Jej zainteresowania naukowe skupiają się na ekologii, behawiorze i genetyce wilka, problematyce ochrony dużych drapieżników, wpływie infrastruktury drogowej na łączność siedlisk przyrodniczych.
Jest autorką kilkudziesięciu artykułów naukowych, kilku książek oraz publikacji popularnonaukowych o ssakach drapieżnych. Opracowała z Włodzimierzem Jędrzejewskim podstawy metodologiczne przeprowadzonej w 2001 inwentaryzacji wilków i rysi w nadleśnictwach i parkach narodowych Polski.
Za swoją działalność na rzecz ochrony przyrody została wyróżniona m.in. nagrodą miesięcznika National Geographic Polska – Traveler 2009 oraz nagrodą specjalną Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach (2011). Projekty prowadzonego przez nią stowarzyszenia były nagradzane przez Fundację Forda (1999), katowicki WFOŚiGW (2003, 2012, 2015), firmę Hewlett-Packard (2006), miesięcznik „National Geographic” (2010) i IENE (2010).
Była współprowadzącą, wraz ze swoim mężem Robertem Mysłajkiem, telewizyjnego programu przyrodniczego Las Story emitowanego w kanałach Telewizji Polskiej
Wybrane publikacje Tropem wilka (z Robertem Mysłajkiem), Stowarzyszenie dla Natury „Wilk”, Godziszka 2000, Poradnik ochrony zwierząt hodowlanych przed wilkami (z Robertem Mysłajkiem), wyd. III, Stowarzyszenie dla Natury „Wilk”, Twardorzeczka 2020, Po sąsiedzku z wilkami (z Robertem Mysłajkiem), wyd. IV, Stowarzyszenie dla Natury „Wilk”, Twardorzeczka 2025,
Przypisy
Bibliografia
Autoreferat Dynamika i uwarunkowania środowiskowe procesu rekolonizacji lasów zachodniej Polski przez wilki (Canis lupus).
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Śląskiego Kategoria:Polscy działacze ekologiczni Kategoria:Polscy ekolodzy Kategoria:Polscy zoolodzy Kategoria:Urodzeni w 1959 Kategoria:Urzędnicy administracji terenowej Polski Ludowej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego