mały|Promocja książki Wita Gruszki Filozofia Istnienia w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Czeladzi, 2006 mały|Spotkanie z przewodniczącym Światowego Związku Żydów Zagłębia Abrahamem Greenem. Od lewej: Bianca Green, Wit Gruszka, Abraham Green, Maria Gruszka mały|259x259px|Stanisław Dyszy, Zbigniew Szaleniec i Wit Gruszka Wit Czesław Gruszka (ur. 15 czerwca 1926 w Czeladzi, zm. 4 czerwca 2010 w Mysłowicach) – polski regionalista i samorządowiec, działacz społeczny, autor publikacji o tematyce regionalnej (Czeladź) i filozoficzno-religijnej.
Edukacja i działalność społeczna Pochodził z rodziny związanej z Czeladzią od pokoleń, był synem Ludwika, wieloletniego pracownika kopalni „Czeladź”Wiesława Konopelska, Zmarł Wit Gruszka (1926–2010), "Echo Czeladzi", 2010, nr 6, s. 13., członka Rady Miejskiej Czeladzi. Ukończył szkołę podstawową w rodzinnym mieście, potem gimnazjum w Siemianowicach Śląskich i Liceum Pedagogiczne w Sosnowcu. Przez krótki czas studiował socjologię na Uniwersytecie Wrocławskim. Pracował jako nauczyciel w szkole podstawowej w Czeladzi i w szkole w Sosnowcu. Od 1953 był urzędnikiem miejskim: podinspektorem szkolnym w Wydziale Oświaty Prezydium Miejskiej Rady Narodowej (Urzędu Miejskiego) w Czeladzi, następnie od 1959 kierownikiem Referatu Wojskowego, potem inspektorem archiwistą. W okresie PRL nie udzielał się w organizacjach politycznych i społecznych, był jedynie od 1966 członkiem Polskiego Związku FilatelistówOstatnia droga Wita Gruszki, czeladz.pl (dostęp: 22 listopada 2019)., w którym przewodniczył komisjom rewizyjnym koła w Czeladzi oraz oddziału sosnowieckiego. Od początku istnienia był też członkiem Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi (1983), a po 1989 działał w Klubie Rodów CzeladzkichPrezentacje czeladzkich radnych, "Echo Czeladzi", 1994, nr 10, s. 6.TeP, Poznajmy się. Regionalista, "Dziennik Zagłębiowski", 9 czerwca 1997, s. 111..
W latach 1994–2002 przez dwie kadencje był radnym Rady Miejskiej Czeladzi. W 1994 został wybrany z listy komitetu lokalnego „Czeladź 1994”, cztery lata później – z listy komitetu „Nowa Czeladź”. W obu kadencjach przewodniczył komisji inwentaryzacyjnej Rady Miejskiej.
Był inicjatorem obchodów stulecia urodzin wybitnego czeladzianina, fizyka i wynalazcy Józefa Mazura w listopadzie 1996, w tym nadania uczonemu pośmiertnie godności honorowego obywatela miasta. Rocznicy tej towarzyszyła msza w kościele pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika w Czeladzi, w czasie której na ścianie kościoła odsłonięto tablicę pamiątkową, a w uroczystej sesji Rady Miejskiej wzięli udział przedstawiciele środowiska naukowego Warszawy, Wrocławia, a także Wojska PolskiegoWiesława Konopelska, Człowiek Niezwykły. 29 listopada br. Uroczyście obchodzono 100 rocznicę urodzin prof. Józefa Mazura, "Echo Czeladzi", 1996, nr 12, s. 5.. Osobie Mazura poświęcił Gruszka broszurę biograficzną Józef Mazur - badacz chmur i mgieł (Czeladź 1996).
Działalność publicystyczna Był autorem szeregu publikacji, poświęconych przede wszystkim przeszłości rodzinnego miasta i ludziom z nim związanych, publikowanych w samorządowym miesięczniku „Echo Czeladzi”, „Gościu Niedzielnym”, „Zeszytach Czeladzkich”, „Niedzieli” i innych periodykach. Na łamach „Echa Czeladzi” publikował cykl historyczny „Wydarzenia sprzed lat, czyli repetitio est mater studiorum” (m.in. Tu mówi Polskie Radio. W 75 rocznicę powstania radia w Polsce i pierwszym radiu w Czeladzi oraz innych przemianach cywilizacyjnych, 2000, nr 6, s. 15; Od burmistrza do ...burmistrza, 1997, nr 11, s. 17; Bractwo św. Anny w Czeladzi, 2002, nr 9, s. 16; Jak to drzewiej bywało, cztery części opisujące obyczaje mieszkańców Zagłębia DąbrowskiegoAdrian Jaworek, Zagłębie Dąbrowskie. Problemy tożsamości, w: Reprezentatywna mikroskala? Rozważania o tożsamości lokalnej mieszkańców Czeladzi z racji udziału ich przedstawicieli w bitwie o Monte Cassino (red. Małgorzata Krakowiak, Aleksandra Dębska-Kossakowska), Katowice 2016, s. 46., 1998, numery 3–6). Prezentował też sylwetki osób związanych z Czeladzią, m.in. skoczka w dal Henryka Grabowskiego, grawera i projektanta znaczków pocztowych Czesława Słani, twórcy miniaturowych książek Zygmunta Szkocnego, wieloletniego organisty czeladzkiego Henryka Krysiaka (Piękny jubileusz Henryka Krysiaka. 60 lat za organowym manuałem, „Echo Czeladzi”, 1999, nr 12, s. 10), policjanta zamordowanego w Katyniu Szczepana Stradowskiego (Policjant Szczepan Stradowski, „Echo Czeladzi”, 2002, nr 6, s. 17). Regionalna bibliografia Czeladzi (do 2008 włącznie) podaje łącznie niemal 50 publikacji Wita GruszkiAnna Wałek, Bibliografia Czeladzi 1937–2008, Czeladź , indeks autorski..
Poza wspomnianą broszurą o prof. Józefie Mazurze wydał esej filozoficzno-religijny Filozofia Istnienia (2003), a także utwory dramatyczne Anioł Wizytek (Czeladź 2007, nawiązujący do wydarzeń religijnych z XVII wieku)Obszerny podtytuł dramatu brzmi: obraz z czasów XVII wieku bardzo trudnego dla Rzeczypospolitej (...), w którym król Jan Kazimierz ogłosił Matkę Boską Królową Korony Polskiej. Dramat religijny. i Nie zabijaj! (Czeladź 2004, dotyczący losu Polaków w czasie II wojny światowej)Wiesława Konopelska, Patriotyzm to normalna rzecz, "Echo Czeladzi", 2005, nr 3, s. 9. Przez większość życia notował wydarzenia z życia prywatnego, a także społecznego w kraju i na świecie, pozostawiając rodzinie bogate archiwum rękopiśmienne w dziesiątkach zeszytów
Był laureatem wyróżnień w konkursach wspomnieniowych: w 1987 w konkursie Śląskiego Instytutu Naukowego i „Dziennika Zachodniego” dotyczącym generała Jerzego Ziętka, w 1989 w konkursie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich i „Gazety Wyborczej” „Opisz te wybory” za relację Dni, które pisała historia.
W 2005 z okazji wydania dramatu Nie zabijaj! Klub Rodów Czeladzkich zorganizował mu uroczysty wieczór autorski. Był również Gruszka laureatem Nagrody Miasta Czeladź (1995).
Ordery i odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1988) Złoty Krzyż Zasługi (1983) Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1982) Brązowa, Srebrna i Złota Odznaka Honorowa Polskiego Związku FilatelistówKto jest kim w Zagłębiu Dąbrowskim. Sylwetki miast i ludzi z Zagłębia (pod redakcją Janiny Barbary Sokołowskiej, Michała Kaczmarczyka), Dąbrowa Górnicza 2004, s. 81.
Życie prywatne W 1960 ożenił się z Marią Szkoc, córką nauczyciela czeladzkiego StanisławaSwojemu teściowi Gruszka również poświęcił szkice biograficzne: Stanisław Szkoc. Pedagog, nauczyciel, obrońca ojczyzny ("Echo Czeladzi", 2002, nr 5, s. 13), Stanisław Szkoc. Zasłużony pedagog, społecznik, nauczyciel i obrońca Ojczyzny ("Niedziela Sosnowiecka", 2002, nr 21, s. III).. Mieli córkę Barbarę, poetkę i dziennikarkę, która jeden z tomików poetyckich (Szara jak wróbel, Sopot 2012) poświęciła ojcu, przeżyciom towarzyszącym jego długiej chorobie i śmierci (na okładce tomiku znalazło się jego zdjęcie z ostatniego okresu życia)Edyta Antoniak-Kiedos, Więcej niż dobra pamięć, "Nowe Zagłębie", 2012, nr 6, s. 49–50.Jolanta Szwarc, Zmęczeni umieraniem, latarnia-morska.eu, "Latarnia Morska. Pomorski magazyn literacko-artystyczny" (dostęp: 22 listopada 2019).Alicja Badetko, Szara jak wróbel - poezja Barbary Gruszki-Zych. Wieczność w zasięgu ręki, portalpolski.pl (dostęp: 22 listopada 2019)..
Zmarł w Mysłowicach, pochowany na cmentarzu parafialnym przy ul. Nowopogońskiej w Czeladzi.
Przypisy
Bibliografia Czeladzkie rody. Portret miasta (oprac. Danuta Walczak, Jan Walczak), Czeladź 2012, s. 153, 155–170. Kto jest kim w Zagłębiu Dąbrowskim. Sylwetki miast i ludzi z Zagłębia (pod redakcją Janiny Barbary Sokołowskiej, Michała Kaczmarczyka), Dąbrowa Górnicza 2004, s. 81. Wiesława Konopelska, Zmarł Wit Gruszka (1926–2010), „Echo Czeladzi”, 2010, nr 6, s. 13.
Linki zewnętrzne niektóre publikacje Wita Gruszki: Józef Mazur. Badacz chmur i mgieł, Czeladź 1996, Śląska Biblioteka Cyfrowa (dostęp: 22 listopada 2019). Tu mówi Polskie Radio. W 75 rocznicę powstania radia w Polsce i pierwszym radiu w Czeladzi oraz innych przemianach cywilizacyjnych, „Echo Czeladzi”, 2000, nr 6 (dostęp: 22 listopada 2019). Od burmistrza do ...burmistrza, „Echo Czeladzi”, 1997, nr 11 (dostęp: 22 listopada 2019). Bractwo św. Anny w Czeladzi, „Echo Czeladzi”, 2002, nr 9 (dostęp: 22 listopada 2019). Piękny jubileusz Henryka Krysiaka. 60 lat za organowym manuałem, „Echo Czeladzi”, 1999, nr 12 (dostęp: 22 listopada 2019).
Kategoria:Ludzie urodzeni w Czeladzi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu parafialnym przy ul. Nowopogońskiej w Czeladzi Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Polscy radni rad gmin Kategoria:Regionaliści zagłębiowscy Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Zmarli w 2010