mały|Codex Alexandrinus, J 1,1-7 Uncjała (łac. scriptura uncialis) – typ pisma kodeksowego występujący w okresie od końca III do X wieku.
Wywodzi się ona z kapitały i charakteryzuje się zanikaniem kantów i tendencją do zaokrąglania liter. Do powstania tego rodzaju pisma przyczyniło się zastosowanie pergaminu w miejsce dotychczasowych zwojów papirusu.
Pochodzenia nazwy uncjały nie jest udokumentowane. Jedna z teorii mówi, że słowo to pochodzi z języka łacińskiego „uncia” oznaczającego 1/12 libry.
Uncjała jest pismem majuskułowym – dającym się wpisać między dwie linie – jednak sporo liter zmienia dość znacznie kształt: a, d, e, h, m, q, t oraz u, które w pismach średniowiecznych wyprze niemal zupełnie literę v.
Najstarsze znane rękopisy pisane uncjałą pochodzą z IV wieku.
thumb|center|400px|Alfabet łaciński pisany uncjałą. thumb|center|400px|Alfabet grecki pisany uncjałą.
Zobacz też
półuncjała
Przypisy
Linki zewnętrzne
Koninklijke Bibliotheek: Uncial and half-uncial
Kategoria:Średniowieczne kroje pisma Kategoria:Paleografia