Janusz Ratajczak (ur. 16 listopada 1962 w Szczecinku, zm. 23 marca 2026 w PrzyłubiuPolskie Radio PiK "Śmiertelny wypadek na DK 10 w Przyłubiu, niedaleko Solca Kujawskiego" ) – polski śpiewak operowy (tenor), solista bydgoskiej Opery Nova, absolwent Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, profesor doktor habilitowany wykładający wokalistykę klasyczną w Akademii Muzycznej w Łodzi, a także w Państwowej Szkole Muzycznej II stopnia w Inowrocławiu i Toruniu.
Życiorys Ukończył Technikum Mechaniczne w Szczecinku i śpiewał w Chórze De Profundis, w którym poznał swoją żonę. Po maturze rozpoczął dzienne studia wokalno–aktorskie na Akademii Muzycznej w Bydgoszczy w klasie śpiewu st. wykł. Ireny Maculewicz-Żejmo, które ukończył w 1989 roku z dyplomem magistra sztuki. Wokalistykę klasyczną studiował wspólnie ze swoją żoną, mezzosopranistką Małgorzatą Ratajczak, z którą występował także na wielu scenach operowych. Zanim rozpoczął studia wygrał Ogólnopolski Konkurs im. Stanisława Moniuszki w Kudowie – Zdroju. Po ukończeniu studiów kontynuował szkolenie głosu pod kierunkiem tenora i pedagoga prof. Romana Węgrzyna. Na V roku zadebiutował rolą Franka w przedstawieniu opery Flis Stanisława Moniuszki, wystawionym na deskach bydgoskiej opery. Współpracował także z wieloma innymi polskimi teatrami takimi jak: Teatr Muzyczny w Gliwicach, Teatr Wielki w Warszawie, Opera Krakowska, Opera Wrocławska, Opera Bałtycka w Gdańsku, Opera na Zamku w Szczecinie, Teatr Muzyczny w Poznaniu, Teatr Wielki w Poznaniu i Opera Śląska w Bytomiu. Koncertował poza granicami kraju m.in. w Danii, Beneluksie, Austrii, Włoszech, Francji, Niemczech, Szwajcarii oraz na Malcie. Był solistą zatrudnionym w Operze Nova w Bydgoszczy.
Śpiewak w swoim dorobku artystycznym posiada ponad 50 ról scenicznych. Wcielał się w takie postacie jak: Stefan w Strasznym dworze i Jontek w Halce Moniuszki, Leński w operze Eugeniusz Oniegin Czajkowskiego, Alfred w Traviacie i Manrico w Trubadurze Verdiego, Hoffmann w Opowieściach Hoffmanna Offenbacha, Don José w Carmen Bizeta (rola uhonorowana nagrodą Złota Maska), Faust w operze Mefistofeles Boita, Cavaradossi w Tosce i Pinkerton w Madame Butterfly, Pucciniego, Turiddu w operze Rycerskość wieśniacza Mascagniego i Arlekin w operze Cesarz Atlantydy Ullmana. Z ról operetkowych wymienić można Kamila w Wesołej wdówce i Sou Chonga w Krainie uśmiechu Lehára, Adama i Stanisława w Ptaszniku z Tyrolu Zellera, Tassila w Hrabinie Maricy Kalmana oraz Alfreda i Eisensteina w Zemście nietoperza, a także Księcia Urbino w Nocy w Wenecji Straussa.
Solista wziął udział w pierwszym w historii nagraniu DVD opery Manru I.J. Paderewskiego, w którym odtwarzał rolę tytułową. Realizacja ta została nagrodzona „Złotym Orfeuszem” w Paryżu jako najlepsza inicjatywa wizualna. Wśród nagrań płytowych artysty wyróżnić można Mszę Koronacyjną C-dur Wolfganga Amadeusza Mozarta pod dyrekcją Sylwestra Matczaka z towarzyszeniem Capelli Bydgostiensis i Chóru Akademickiego UKW, Requiem Mozarta pod dyrekcją Bernarda Mendlika z towarzyszeniem Orkiestry Symfoników Bydgoskich i Chóru Akademickiego UKW oraz trzy płyty z muzyką religijną w projekcie zespołu Trim - Jak Ci dziękować, Niesiemy Wiarę oraz Do Kraju Tego. Na tej ostatniej były również utwory do których napisał tekst (w tym Szansa i Ogrody Miłości). W dorobku naukowym Janusz Ratajczak posiada publikację pracy pt. Wykonawstwo Wybranych Pieśni Kompozytorów Polskich Przełomu XIX i XX wieku (z płytą CD z pieśniami w wykonaniu tenora z towarzyszeniem W. Łukaszewskiej – fortepian).
Tenor prowadził także czynną działalność pedagogiczną. Był członkiem Polskiego Stowarzyszenia Pedagogów Śpiewu. W 2000 roku uzyskał kwalifikacje I stopnia, zaś w 2009 roku stopień doktora habilitowanego. W latach 1991–1992 był nauczycielem śpiewu w Zespole Szkół Muzycznych w Toruniu. Od 1992 do 2009 roku wspólnie z małżonką uczył wokalistyki klasycznej w Państwowej Szkole Muzycznej II st. im. Juliusza Zarębskiego w Inowrocławiu. W latach 1999–2002 był asystentem na Wydziale Wokalno-Aktorskim w swojej macierzystej uczelni Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, a od 2004 do 2009 roku adiunktem na Wydziale Edukacji Muzycznej Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Od 2009 wykładał wokalistykę klasyczną w Akademii Muzycznej w Łodzi. W 2013 roku został mianowany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej profesorem tytularnym.
W 2016 został odznaczony Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. W 2018 roku wspólnie ze swoją małżonką obchodził 30-lecie pracy artystycznej w bydgoskiej operze Nova.
23 marca 2026 zginął tragicznie w wypadku samochodowym. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Białych Błotach.
Był mężem mezzosopranistki Małgorzaty Ratajczak, ojcem tenora Łukasza Ratajczaka i teściem sopranistki Hanny Okońskiej-Ratajczak. Jego drugi syn, Dawid Ratajczak, również uczęszczał do szkoły muzycznej jednak nie poszedł w ślady rodziców i otworzył własną firmę programistyczną. W chwili śmierci miał dwóch wnuków, Stasia i Tadzia.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy Kategoria:Polscy tenorzy Kategoria:Ludzie urodzeni w Szczecinku Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polskie ofiary wypadków drogowych Kategoria:Urodzeni w 1962 Kategoria:Zmarli w 2026