Goffertak stokowy (Pappogeomys bulleri) – gatunek ssaka z podrodziny Geomyinae w rodzinie gofferowatych (Geomyidae), występujący endemicznie w Meksyku. Według IUCN nie jest zagrożony wyginięciem.

Zasięg występowania Goffertak stokowy występuje w Meksyku, zamieszkując w zależności od podgatunku stany: P. bulleri bulleri – środkowe Jalisco P. bulleri albinasus – południowo-wschodni Nayarit do północno-środkowego Jalisco. P. bulleri alcorni – goffertak górski – wschodnio-środkowe Jalisco (Sierra del Tigre na południe od Chapala). P. bulleri burti – pacyficzne nabrzeża na południe od Jalisco i Colimy. P. bulleri nayaritensis – środkowy Nayarit.

Systematyka Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1892 roku angielski zoolog Oldfield Thomas, nadając mu nazwę Geomys bulleri. Jako miejsce typowe odłowu holotypu Thomas wskazał zachodnie zbocza Sierra de Mascota, na wysokości , w Talpa, w stanie Jalisco, w Meksyku. Holotypem była samica zakonserwowana w spirytusie z kolekcji amerykańskiego zoologa Audleya Cecila Bullera. Jedyny przedstawiciel rodzaju goffertak (Pappogeomys), który opisał w 1895 roku amerykański zoolog i ornitolog Clinton Hart Merriam. Wyróżniono 5 podgatunków P. bulleri.

Podstawowe dane taksonomiczne podgatunków (oprócz nominatywnego) przedstawia tabelka: Oryginalna nazwa Autor i rok opisu Miejsce typowe Holotyp P. b. albinasus Pappogeomys albinasus Merriam, 1895 Atemajac, przedmieścia Guadalajary, Jalisco, Meksyk Dorosła samica, skóra i czaszka P. b. alcorni Pappogeomys alcorni R.J. Russell, 1957 na zachód od Mazamitly, Jalisco, Meksyk, na wysokości Dorosła samica, skóra i czaszka P. b. burti Pappogeomys bulleri burti E.A. Goldman, 1939 Tenacatita Bay, południowo-zachodnie wybrzeże Jalisco, Meksyk Dorosła samica, skóra i czaszka P. b. nayaritensis Pappogeomys bulleri nayaritensis E.A. Goldman, 1939 Jalisco, około na południe od Tepic, południowy Nayarit, Meksyk, na wysokości Dorosły samiec, skóra i czaszka

Badania molekularne sugerują, że rodzaj Pappogeomys jest taksonem siostrzanym dla Cratogeomys. Podgatunek alcorni traktowany przez niektóre ujęcia systematyczne jako gatunek, został uznany w 2003 roku przez Demastesa i współpracowników jako podgatunek P. bulleri, co również potwierdziły badania przeprowadzone w 2009 roku przez Hafnera i współpracowników.

Etymologia

Morfologia Długość ciała (bez ogona) 125–180 mm, długość ogona 60–100 mm; masa ciała 100–250 g; samce są zazwyczaj większe i cięższe od samic. Sierść na grzbiecie jest koloru od jasnoszarego do ciemnoszarego, czasami nawet czarnego. Sierść na brzuchu ma zawsze jaśniejszy kolor. U goffertaka stokowego ciało jest wrzecionowatego kształtu, typowego dla wszystkich gofferowatych; woreczki policzkowe są wyściełane futrem, które otwierają się na zewnątrz ust. Przednia powierzchnia każdego górnego siekacza ma na środku pojedynczy rowek lekko przesunięty do wewnętrznej strony zęba. Kariotyp wynosi 2n = 56 i FN = 106.

Ekologia Aktywność goffertaka stokowego przypada najprawdopodobniej na każdą porę dnia; nie obserwowano hibernacji i jest aktywny przez cały rok. Zamieszkuje gorące, wilgotne niziny przybrzeżne, tropikalne lasy liściaste i pół–liściaste na średnich wysokościach, oraz lasy sosnowo-dębowe na wysokościach do ok. 3000 m n.p.m. W przeciwieństwie do większości gofferowatych, goffertaka stokowego można tylko sporadycznie spotkać na polach uprawnych. Prowadzi prawdopodobnie samotniczy tryb życia i przejawia agresję terytorialną. Prawdopodobnie rzadko opuszcza swój system nor, co oznacza, że ich areał osobniczy jest określony przez rozmiar i zasięg ich systemu nor.

Mimo braku szczegółowych informacji na temat pokarmu goffertaka stokowego, żywi się on prawdopodobnie korzeniami, bulwami, łodygami i liśćmi większości roślin, które są dostępne w pobliżu systemu nor. Podobnie jak w przypadku wszystkich innych gofferowatych, system nor jest serią płytkich tuneli służących do żerowania schodzących się promieniście do głębszej, centralnej sieci, która zawiera jedną lub więcej komór gniazdowych i kilka mniejszych komór służących do przechowywania żywności lub granulatu z kału.

Goffertak stokowy może rozmnażać się przez cały rok; samica wydaje na świat od 1 do 8 młodych, średnio z 2 młodymi na miot.

Status i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów P. bulleri jako całość został zaliczony do kategorii LC ( „najmniejszej troski”); natomiast podgatunek alcorni został sklasyfikowany jako CR (ang. Critically Endangered „krytycznie zagrożony”). Spadek populacji P. b. alcorni szacuje się na ponad 80% w ciągu ostatnich dziesięciu lat, na podstawie badań zasięgu występowania tego gatunku w latach 1997–1998 oraz z nowszych badań, w których nie udało się go zlokalizować. Spadek nastąpił i prawdopodobnie trwa nadal z powodu rozdrobnienia jego siedlisk i ich utraty w wyniku wylesiania i celowego zabijania przez rolników, którzy traktują go jako szkodnika.

P. bulleri jest klasyfikowany jako „gatunek najmniejszej troski” ze względu na jego szerokie rozpowszechnienie, przypuszczalnie dużą populację, i ponieważ jest mało prawdopodobne, aby jego populacja spadała w tempie wymaganym do zakwalifikowania go do kategorii „bliski zagrożenia”.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Gofferowate Kategoria:Ssaki Ameryki Północnej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1892 roku Kategoria:Fauna endemiczna Meksyku