Feliks Kotarba, ps. „Ewka” (ur. 3 maja 1895 w Świątnikach Górnych, zm. 17 sierpnia 1920 w Białej Podlaskiej) – porucznik Wojska Polskiego, uczestnik I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Józefa – kupca, i Katarzyny ze Słomków, urodzony 3 maja 1895 w Świątnikach Górnych. Uczył się w II Gimnazjum św. Jacka w Krakowie, ukończył sześć klas, w 1918 zdał eksternistycznie egzamin maturalny. W okresie edukacji utworzył w Świątnikach Górnych klub sportowy „Templarya” (1911), był także aktywnym członkiem Czytelni Ludowej. Od 1913 działał w Związku Strzeleckim w Krakowie, w którym pełnił funkcję sekcyjnego i ukończył egzaminem szkołę podoficerskąGałęzowski M., Feliks Kotarba [w:] Gałęzowski M., „Pilnujcie honoru sztandaru pułkowego”. Oficerowie Legionów Polskich polegli w wojnie polsko-bolszewickiej, Warszawa 2024, s. 61..
8 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich, otrzymując przydział do 1. kompanii V batalionu. 27 września tego roku został mianowany kapralem, a 4 stycznia 1915 sierżantem. Jako dowódca plutonu w 9. kompanii 5 pułku piechoty walczył pod Łowczówkiem (grudzień 1914), nad Nidą (marzec-maj 1915), pod Konarami (maj 1915), pod Urzędowem (czerwiec-lipiec 1915) oraz nad Styrem i Stochodem (od września 1915 do sierpnia 1916). W grudniu 1915 został odznaczony pruskim Medalem Waleczności 2 klasy za odwagę wykazaną podczas walk pod Sobieszczycami. Mianowany, już jako sierżant nieformalnego 3 pułku piechoty Legionów Polskich, na stopień podporucznika z dniem 10 maja 1916. Wyróżnił się 4 lipca 1916 podczas bitwy pod Kostiuchnówką, kiedy to powstrzymał atak oddziałów carskich (XLVI Korpus Armijny) na stanowiska dowództwa pułku (tzw. „Reduta Piłsudskiego” i „Polska Góra”), utrzymał zajmowaną linię obrony i umożliwił dowództwu pułku opuszczenie straconych pozycji. Za ten czyn został mu pośmiertnie nadany order wojskowy „Virtuti Militari” V klasy, a w całym okresie służby „odznaczył się prawdziwą postawą żołnierką, odwagą, wysokim poczuciem obowiązku”. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917) wcielony do armii austriackiej i skierowany na front włoski. Pod koniec 1918 leczył się na nerki w szpitalu w Trieście.
Do Polski powrócił w lutym 1919 i wstąpił do Wojska Polskiego, w którym zatwierdzony został w randze porucznika. W szeregach 5 pułku piechoty Legionów wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej, na stanowisku dowódcy 10 kompanii w III batalionie. Walczył na Wileńszczyźnie (w lipcu 1919 odznaczył się w starciach w okolicach Wilejki oraz Kurzeńca), a zimą 1919/1920 uczestniczył w zmaganiach o Inflanty (wyróżnił się w styczniu 1920 w walkach w pobliżu wsi Mozule). W ocenach służbowych uznawano Kotarbę za bardzo dobrego oficera, inteligentnego, ideowego, energicznego, pracowitego, z dużą inicjatywą, obowiązkowego i sumiennego, koleżeńskiego, o nieposzlakowanym charakterze, wesołym usposobieniu i bardzo dobrym wpływie na podwładnych, jak również obdarzonego zdolnościami administracyjnymiGałęzowski M., Feliks Kotarba [w:] Gałęzowski M., „Pilnujcie honoru sztandaru pułkowego”. Oficerowie Legionów Polskich polegli w wojnie polsko-bolszewickiej, Warszawa 2024, s. 61.. Dowodząc II batalionem 5 pułku piechoty Leg. poległ 17 sierpnia 1920 na ulicach Białej Podlaskiej, trafiony kulą karabinową w głowę, kiedy to konno wraz z innymi oficerami pułku próbował przeszkodzić odwrotowi wroga. Jego zwłoki przez Brześć sprowadzono do Świątnik Górnych i 23 sierpnia 1920 pochowano w rodzinnym grobowcu na cmentarzu parafialnym.
Pośmiertnie awansowany został najpierw do rangi kapitana (w grudniu 1920), a następnie do stopnia majora (w 1923).
Feliks Kotarba nie zdążył założyć rodziny.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6480 – pośmiertnie, 17 maja 1922 Krzyż Walecznych Krzyż Niepodległości – pośmiertnie, 13 kwietnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Odznaka „Za wierną służbę” – 6 sierpnia 1916 Medal Zasługi Wojennej II klasy na wstążce Krzyża Żelaznego (niem. Krieger-Verdienstmedaille) – grudzień 1915Przyznany przez cesarza Niemiec i króla Prus na wniosek dowódcy armii gen. Alexandra von Linsingena.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Gałęzowski M., Feliks Kotarba [w:] Gałęzowski M., „Pilnujcie honoru sztandaru pułkowego”. Oficerowie Legionów Polskich polegli w wojnie polsko-bolszewickiej, Warszawa: Wydawnictwo IPN, 2024, s. 60-69.
Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Oficerowie 5 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej Kategoria:Polegli w wojnie polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Łowczówkiem 1914 Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Konarami 1915 Kategoria:Uczestnicy bitwy pod Kostiuchnówką 1916 Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zmarli w 1920 Kategoria:Żołnierze 5 Pułku Piechoty Legionów Polskich (1914–1917)