Parafia Trójcy Przenajświętszej w Ule (biał. Парафія Найсвяцейшай Тройцы ўва Уле) – parafia rzymskokatolicka w Ule. Należy do dekanatu lepelskiego diecezji witebskiej.
Historia Na ruinach zniszczonego zamku bracia przyrodni sekretarz królewski Samuel Eustachy Łukomski i wojski wiłkomierski Bronisław Przysiecki, ufundowali w 1669 r. drewnianą świątynię pod wezwaniem Ducha Świętego, którą opiekowali się Dominikanie. Na utrzymanie zakonników fundatorzy przeznaczyli niewielki majątek. Prawdopodobnie nie było tutaj klasztoru, lecz rezydencja Dominikanów należących do zgromadzenia w pobliskich Czaśnikach. W 1744 r. Ułła leżała w parafii połockiej. W latach 1752–1758 duszpasterstwo dojazdowe prowadził tu misjonarz o. Michał Kaczanowski TJ z klasztoru Jezuitów w Witebsku. W 1772 r. przy rezydencji dominikanów (św. Ducha i Ofiarowania NMP) mieszkało 4 kapłanów. W 1782 r. jeden ze spadkobierców fundatora Bronisława Przysieckiego prawem kaduka odebrał majątek Dominikanom, przez co opuścili oni Ułłę.
W 1800 r. nabywca dóbr ulskich Ignacy Reutt, marszałek szlachty powiatu lepelskiego, wznowił fundusze kościoła, a abp mohylewski Stanisław Bohusz Siestrzeńcewicz ustanowił w Ule parafię (jednak status proboszcza miejscowy ksiądz otrzymał dopiero w 1812 r.). Wydzielenie parafii ogłosił oficjalnie w dniu 15 lipca 1801 r. ks. prałat Stanisław Szantyr. Obszar parafia zamieszkiwali niemal wyłącznie katolicy. Ponieważ kościół znajdował się na półwyspie pomiędzy rzekami Dźwiną i Ułłą, co najmniej dwa razy do roku część parafian miała utrudniony dostęp do kościoła, a ksiądz do wiernych. Parafia liczyła 4860 osób.
W latach 1840–1843 funkcje administratorów parafii albo posługę wikariuszy pełnili Bernardyni. W pewnych okresach w parafii posługiwało 3 wikariuszy.
W 1841 roku na terenie parafii znajdowały się kaplice w miejscowościach: Mikałajewa (później na cmentarzu w folwarku Teklenwil), Obol, Nizhołów, Puliczierz. W XIX w. obsługiwano również kaplice w Szlaszczennicach, Lachowie (z 1863 r.), Półjeziorze (z 1800 r.).
W 1843 r. władze carskie zlikwidowały majątek kościelny i zabrały uposażenie księży, wyznaczając dla proboszcza niewielką roczną pensję.
W 1853 r. proboszcz Szymon Jakusiewcz na miejscu drewnianej świątyni, rozpoczął budowę murowanego kościoła pod wezwaniem św. Łukasza, który ukończył około 1864 r. ks. Jerzy Motuz. Ksiądz Motuz uczył parafian czytać i śpiewać, kazania mówił w języku białoruskim. W 1882 r. świątynia została uszkodzona przez pożar. Po latach odbudowy została poświęcona w 1896 r. przez biskupa ks. Franciszka Symona. W 1905 r. proboszcz nauczał religii w szkole w Kordonie. Proboszcz ks. Władysław Mirżwiński skutecznie walczył z pijaństwem wśród parafian, znał język białoruski.
Wiosną 1914 r. parafianie podjęli uchwałę o nałożeniu na siebie dobrowolnego podatku, aby zebrać fundusze na restaurację kościoła. W remont budynku i budowę ogrodzenia zaangażowany był proboszcz ks. Teodor Kulikowski. W 1935 r. sowieci odebrali świątynię wiernym i przeznaczyli ją na skład zboża. Później przerobili ją na klub, a w latach 60. XX w. spalili. Ostatecznie zrujnowany budynek stał się śmietnikiem.
Męczeńska śmierć ks. Stanisława Cybulewicza W latach 1920‑36 proboszcz ks. Stanisław Cybulewicz był wielokrotnie prześladowany przez Sowietów. 12 sierpnia 1936 r. został aresztowany, następnie na krótko zwolniony, ale bez prawa posługi duszpasterskiej. Pomimo, tego pozostał w swej parafii. Pod koniec 1936 r. został ponownie aresztowany i zwolniony w marcu 1937 r. 14 czerwca 1937 r. został po raz kolejny aresztowany. Oskarżono go o „kierowanie kontrrewolucyjną, nacjonalistyczną bandą i o organizowanie masowych wystąpień Polaków” i 22 września 1937 r. skazano na śmierć. Został zamordowany w więzieniu. 29 lipca 1945 r. katolicy z rejonu bieszenkowickiego wysłali list do Michaiła Kalinina prosząc o przyjazd do nich ks. Józefa Borodziuli, który po odbyciu wieloletniego wyroku w łagrach, przebywał w miejscowości Taczak w Kraju Krasnojarskim na Syberii oraz pytając, czy mają prawo do korzystania z kościoła w Ule, zamienionego na magazyn zboża. Otrzymali odpowiedź negatywną.
Reaktywacja parafii 19 lipca 1992 r. przywrócono istnienie parafii, która swoim zasięgiem obejmowała miejscowości z rejonów bieszenkowickiego i szumilińskiego. Dzięki staraniom proboszcza ks. Mieczysława Janczyszyna i wiernych kościół został odbudowany. 18 września 1999 r. został konsekrowany przez metropolitę mińsko-mohylewskiego ks. kardynała Kazimierza Świątka. Z inicjatywy ks. Mieczysława Janczyszyna zbudowano kaplicę w Mikałajewie, gdzie utworzono odrębną parafię. Ponadto odprawiano Msze Święte w kaplicach cmentarnych w Szodzikach i Buboli. W latach 2001–2003 proboszczem parafii był ks. Aleh Butkiewicz, późniejszy biskup diecezji witebskiej. Powstała wówczas kaplica NMP Budsławskiej w Kordonie. Od momentu odrodzenia parafii w pracy duszpasterskiej i katechetycznej pomagały Siostry Zmartwychwstanki oraz Urszulanki. Proboszcz parafii początkowo mieszkał w Leplu, później w Bieszenkowiczach.
Demografia Liczba katolików, wiernych parafii, w poszczególnych latach.
Proboszczowie parafii Proboszczowie parafii byli dziekanami połockimi, później parafia została włączona do dekanatu lepelskiego. imię i nazwiskodaty urzędowaniaKs. Franciszek Ksawery Wejłło1801 – 1808Ks. Antoni Latkowski1808 – 1811Ks. Karol Zubczycki1811 – 1819Ks. Antoni Suszyński1819 – 1821Ks. Jan Alchimowicz1821 – 1822Ks. Jerzy Szymański1822 – 1826Ks. Paweł Wikierowicz1826 – 1830Ks. Jan Kuczyński1830Ks. Gałecki1834Ks. Jan Kuczyński– 1848Ks. Franciszek Alojzy Raczkowski1848 – 1849Ks. Gabriel Onoszko1849 – 1854O. Piotr Warpechowski OP1855Ks. Szymon Jakusiewicz1857 – 1864Ks. Jerzy Motuz1864 – 1878Ks. Franciszek Bałtunowicz1878 – 1886Ks. Józef Zelwo1893 – 1894Ks. Jan Bułło1894 – 1902Ks. Augustyn Juchno1903 – 1906Ks. Jan Konopacki1907Ks. Władysław Mirżwiński1908 – 1909Ks. Walerian Mackiewicz1909Ks. Pilecki1910Ks. Antoni Kozłowski1911 – 1914Ks. Teodor KulikowskiKs. Józef Borodziula1919Ks. Stanisław Cybulewicz1923 – 1937Ks. Mieczysław Janczyszyn1990 – 2000Ks. Kazimierz Gwozdowicz2000 – 2001Ks. Aleh Butkiewicz2001 – 2003Ks. Paweł Samsonow2003 – 2004Ks. Ignacy Saniuta2004 – 2005Ks. Aleksander Piwowar
Bibliografia Strona catholic.by
Przypisy
Kategoria:Parafie pod wezwaniem Trójcy Przenajświętszej Kategoria:Parafie diecezji witebskiej