Ryszard Mieczysław Klisowski (ur. 29 października 1937 w Łucku, zm. 30 marca 2024) – polski kompozytor, skrzypek, teoretyk muzyki, pedagog muzyczny, poeta i publicysta.
Życiorys Urodził się 29 października 1937 w Łucku, miasta położonego na terenie ówczesnego województwa wołyńskiego. Po II wojnie światowej podjął studia na czterech kierunkach (grę na skrzypcach, prowadzenie zespołów wokalnych i instrumentalnych, teorię muzyki oraz kompozycję) w Akademii Muzycznej we Wrocławiu. Wśród jego nauczycieli byli m.in. Edward Statkiewicz, Radomir Reszke i Tadeusz Natanson.
Od 1973 roku studiował kompozycję na wiedeńskiej Hochschule für Musik und darstellende Kunst. Ukończył ją w 1977 roku uzyskując dyplom z wyróżnieniem. W ich ramach ukończył eksperymentalną muzykę elektroakustyczną pod kierunkiem Dietera Kaufmanna, a w kolejnych latach należał do klasy Romana Haubenstocka-Ramatiego. Po powrocie do Polski od 1978 roku wykładał kompozycję w Akademii Muzycznej we Wrocławiu, od 1990 jako profesor. Wykładał także w Uniwersytecie Muzyki i Sztuk Scenicznych w Wiedniu oraz Hogeschool Enschede w Holandii.
Wraz z żoną Walentyną Węgrzyn-Klisowską jest autorem licznych opracowań unikalnych zabytków śląskiej muzyki średniowiecznej, renesansowej i barokowej oraz odnalezionych polskich utworów fortepianowych z XVIII i XIX wieku.
Odznaczenia W roku 1988 został odznaczony tytułem Zasłużony Działacz Kultury przez Ministra Kultury i Sztuki, a Rada Państwa nadała mu Srebrny Krzyż Zasługi. Otrzymał od Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu złotą odznakę „Zasłużony dla Województwa Wrocławskiego i Miasta Wrocławia”. Otrzymał także Medal Festiwalu Wratislavia Cantans w 1993 roku.
Twórczość Klisowski jest jednym z prekursorów muzyki elektroakustycznej w Polsce, co jest konsekwencją jego zainteresowań sonorystycznych. W poszukiwaniu niekonwencjonalnych brzmień obok tradycyjnych instrumentów wykorzystuje taśmę, syntezator, komputer i innych media elektroniczne oraz naturalne źródła dźwięku. Brzmienia te spaja w mobilne formy, których podstawą są modele strukturalne traktowane wariabilnie, zaprojektowane do łączenia w większe całości.
Zainteresowanie brzmieniem słów i możliwościami ich przekształceń w różnych językach doprowadziły do powstania poezji sonorystycznej o walorach muzycznych. Wiersze sonorystyczne autora należy jako utwory czytać głosem w sposób melorecytatywny. Wiele z nich stało się tworzywem większych autonomicznych utworów muzycznych (Mantra-Tantra, Quadrature, Vers-Alya), lub posłużyło jako warstwa dźwiękowa obrazów filmowych (KUB, OUTSIDE/PoZa).
Jego dorobek naukowy składa się z wielu publikacji w różnorodnym zakresie tematycznym.
Kompozycje
Wiersze Wiersze Sonorystyczne, Apis, Wrocław 1998 (2006, 2013) Wybrane wiersze wołyńskie, Wołanie z Wołynia, Wrocław 2013 Wołyńskie Sennoty: wiersze sonorystyczne, Wołanie z Wołynia, Biały Dunajec-Ostróg 2018
Publikacje Estetyka wyrazu w utworze Łuck-Holocaust w świetle kryteriów wartości, AM we Wrocławiu, Wrocław 1991 Kolorystyka fortepianowa w moich utworach, w: Muzyka fortepianowa X, Prace Specjalne nr 53, red. Janusz Krasowski, PWSM w Gdańsku, Gdańsk 1995 Mikrotonowość, "Zeszyty Naukowe AM we Wrocławiu" nr 33: Muzyka XX wieku, red. Ryszard Mieczysław Klisowski, AM we Wrocławiu, Wrocław 1983 Zeszyt Naukowy AM we Wrocławiu nr 33: Muzyka XX wieku, AM we Wrocławiu, Wrocław 1983 [redakcja naukowa] Pojęcie i problem formy otwartej w muzyce współczesnej, "Zeszyty Naukowe AM we Wrocławiu" nr 25, AM we Wrocławiu, Wrocław 1981 Rola ezoterycznej symboliki w konstrukcji i realizacji utworu na solowy głos żeński „Sequenza III” Luciano Berio, "Zeszyty Naukowe AM we Wrocławiu" nr 77, red. Eugeniusz Sąsiadek, Barbara Werner, AM we Wrocławiu, Wrocław 2000 Rola głosu ludzkiego w eksperymentalnej muzyce elektronicznej, "Zeszyty Naukowe AM we Wrocławiu" nr 70, red. Eugeniusz Sąsiadek, Barbara Werner, AM we Wrocławiu, Wrocław 1997 Rola improwizacji wokalnej w utworze „Stimmung” Karlheinza Stochhausena, "Zeszyty Naukowe AM we Wrocławiu" nr 74, red. Eugeniusz Sąsiadek, Barbara Werner, AM we Wrocławiu, Wrocław 1999 Rola nowej gestyki muzycznej w tworzeniu metaznaczeń (I) w: Liturgia w świecie widowisk, Opolska Biblioteka Teologiczna (82), red. ks. Helmut Jan Sobeczko, Zbigniew Solski, Uniwersytet Opolski. Wydział Teologiczny, Opole 2005 Rola nowej gestyki muzycznej w tworzeniu metaznaczeń (II) w: Wokalistyka i pedagogika wokalna, t. 5, red. Eugeniusz Sąsiadek, AM we Wrocławiu / Polskie Stowarzyszenie Pedagogów Śpiewu, Wrocław 2007 Sposoby wykorzystania głosu ludzkiego w muzyce współczesnej, "Zeszyty Naukowe AM we Wrocławiu" nr 68, red. Eugeniusz Sąsiadek, Barbara Werner, AM we Wrocławiu, Wrocław 1996 Wokalne i instrumentalne akcje wyrazowe w utworze „Circles” Luciano Berio w: Wokalistyka w Polsce i na świecie, t. 2, red. Eugeniusz Sąsiadek, Polskie Stowarzyszenie Pedagogów Śpiewu / AM we Wrocławiu, Wrocław 2003 „Łuck-Holocaust” – od przeżyć wojennych do kształtu brzmieniowego w: Ekspresja formy - ekspresja treści. Marianowi Borkowskiemu w siedemdziesięciolecie urodzin, red. Alicja Gronau-Osińska, AMFC, Warszawa 2004 Franciszek Liszt na Śląsku [wspólnie z Walentyną Węgrzyn-Klisowską] w: Zeszyty Lisztowskie, vol. III, Towarzystwo im. Ferenca Liszta, Wrocław 2011
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Polscy kompozytorzy muzyki poważnej Kategoria:Polscy skrzypkowie Kategoria:Polscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Polscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1937 Kategoria:Zmarli w 2024 Kategoria:Ludzie urodzeni w Łucku