Seria o Kulturze – seria książek science fiction napisana przez szkockiego autora Iaina M. Banksa. Powieści opisują Kulturę, utopijne kosmiczne społeczeństwo powszechnej obfitości, złożone z humanoidów, kosmitów i bardzo zaawansowanych sztucznych inteligencji żyjących w socjalistycznych kosmicznych habitatach w całej Drodze Mlecznej. Tematem przewodnim książek są dylematy, przed którymi stoi idealistyczne hipermocarstwo w kontaktach z cywilizacjami, które nie podzielają jego idei, a których zachowanie czasami uważa za odpychające. W części książek akcja rozgrywa się głównie poza Kultura, a czołowe postacie często znajdują się na obrzeżach (lub nie są obywatelami) Kultury, czasami działając jako agenci Kultury (świadomie lub nieświadomie) w jej planach ucywilizowania galaktyki.
Kultura Kultura jest społeczeństwem utworzonym przez różne rasy humanoidalne i sztuczne inteligencje około 9000 lat przed wydarzeniami z powieści z serii. Ponieważ większość populacji biologicznej może mieć praktycznie wszystko, czego zechcą, bez konieczności pracowania, to zapotrzebowanie na prawo i jego egzekucję jest niewielkie, a Kultura jest określana przez Banksa jako kosmiczny socjalizm. Charakteryzuje się gospodarką powszechnej obfitości której technologia jest do tego stopnia zaawansowana, że cała produkcja jest zautomatyzowana. Jego członkowie żyją głównie w statkach kosmicznych i innych instalacjach pozaplanetarnych, ponieważ jej założyciele chcieli uniknąć scentralizowanych politycznych i korporacyjnych struktur władzy, którym sprzyjają gospodarki planet. Większość planowania i administracji jest przeprowadzana przez Umysły, bardzo zaawansowane sztuczne inteligencje.
Miejsce w science fiction Kiedy pojawiły się pierwsze historie o Kulturze, literatura science fiction była zdominowana przez cyberpunk, pesymistyczny podgatunek, który przedstawiał mroczne wizje offshoringu miejsc pracy do krajów o niższych kosztach lub mniej surowych przepisach, rosnącej potęgi korporacji i zagrożeniach dla prywatność stwarzana przez sieci komputerowe, ale nie oferował żadnych rozwiązań tych problemów. Historie o Kulturze są operą kosmiczną, z pewnymi elementami wolnymi od naukowego realizmu, a Banks ekstrawagancko wykorzystuje tę wolność, aby skupić się na ludzkich i politycznych aspektach swojego wszechświata; odrzuca dystopijny kierunek współczesnego kapitalizmu, zakładany zarówno przez cyberpunk jak i przez wcześniejsze space opery, pokazując społeczeństwo powszechnej obfitości jako podstawową cywilizację, na której koncentruje się historia. Space opera osiągnęła szczyt w latach 30. XX wieku, ale zaczęła podupadać, gdy tacy redaktorzy jak John W. Campbell zaczęli domagać się bardziej realistycznych wizji. W latach sześćdziesiątych wiele oper kosmicznych było satyrami wcześniejszych, takie jak Stalowy Szczur i Bill bohater Galaktyki Harry'ego Harrisona podczas gdy telewizyjne i filmowe space opery takie jak Star Trek i Star Wars były uważane za obniżające poziom intelektualny podgatunku. Książki z cyklu o Kulturze znacząco ożywiły gatunek space opery.
Cykl powieściowy Powieści science fiction z cyklu Kultura: Wspomnij Phlebasa (Consider Phlebas), 1987 Gracz (The Player of Games), 1988 Najemnik (Use of Weapons), 1990 Excession, 1996 Inversions, 1998 Look to Windward, 2000 Matter, 2008 Surface Detail, 2010 The Hydrogen Sonata, 2012
Przypisy
Linki zewnętrzne „A Few Notes on the Culture” (Kilka uwag o Kulturze), esej Banksa z 1994 roku
Kategoria:Fantastyka naukowa Kategoria:Cykle literackie fantastyki naukowej