mały mały|Zarodniki mały Płaskogłówka bukowa, płaskogłówka turzycowa, ciemnoboczniak bukowy (Simocybe centunculus (Fr.) P. Karst.) – gatunek grzybów należący do rodziny ciżmówkowatych (Crepidotaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Simocybe, Inocybaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy zdiagnozował go Elias Fries w 1821 r., nadając mu nazwę Agaricus centunculus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu Petter Adolf Karsten w 1879 r. Ma ponad 20 synonimów. Niektóre z nich: Ramicola centunculus (Fr.) Watling 1989 Ramicola laevigata (J. Favre) Watling 1989 Ramicola maritima (Bon) Bon 1991 Ramicola obscura Romagn. ex Watling 1989 Simocybe centunculus var. laevigata (J. Favre) Senn-Irlet 1995 Simocybe centunculus var. maritima (Bon) Senn-Irlet 1995 Simocybe centunculus var. obscura Romagn. ex Senn-Irlet 1995 Simocybe laevigata (J. Favre) P.D. Orton 1969 Simocybe laevigata var. maritima (Bon) Courtec. 1985 Simocybe laevigata var. maritima (Bon) Courtec. 1983 Simocybe obscura Romagn. ex D.A. Reid 1984 W 2003 r. dla synonimu Ramicola centunculus (Fr.) Watling Władysław Wojewoda zaproponował polską nazwę ciemnoboczniak bukowy. W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego dla Simocybe centunculus nadała nową nazwę płaskogłówka bukowa, a dla synonimu Simocybe laevigata (J. Favre) P.D. Orton płaskogłówka turzycowa.
Morfologia Kapelusz Średnica 1–2,5 cm. Brzeg początkowo podgięty, potem wyprostowany. Powierzchnia u młodych owocników aksamitna, oliwkowobrązowa z jaśniejszym brzegiem, częściowo higrofaniczna, prążkowana przy brzegu. Starsze owocniki matowe, brązowe, nieprążkowane. Blaszki Przyrośnięte, gęste, stosunkowo szerokie, oliwkowo-brązowe. Blaszeczki do 3 stopnia. Trzon Wysokość 1,5–3 cm, grubość 0,2–0,4 cm, walcowaty, prosty lub zakrzywiony, pusty. Powierzchnia młodych owocników owłosiona, u starszych naga, biało oprószona na oliwkowym lub matowo-brązowym tle. U podstawy biała grzybnia. Miąższ W kapeluszu cienki, oliwkowo-brązowy. Wysyp zarodników O barwie od oliwkowo-brązowej do brązowej. Cechy mikroskopowe Zarodniki elipsoidalne do jajowatych, 6–8 × 4–5 µm.
Występowanie i siedlisko Znane jest występowanie ciemnoboczniaka bukowego w Ameryce Północnej i w Europie. Na obydwu tych kontynentach jest szeroko rozprzestrzeniony. Podano także jego występowanie w Armenii i Japonii. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2003 r. podano liczne stanowiska. Prawdopodobnie jest rzadki. Może być zagrożony. Bardziej aktualne jego stanowiska w Polsce podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków rzadkich i wartych objęcia ochroną.
Saprotrof. Występuje w lasach mieszanych i ogrodach botanicznych. W Polsce obserwowany był na opadłych gałęziach drzew liściastych, zwłaszcza buka, rzadziej grabu i jarzębu. Owocniki od czerwca do października.
Przypisy
Kategoria:Ciżmówkowate Kategoria:Mykobiota Polski