Aleksander Żyw (ur. w Lidzie, zm. 17 września 1995 w Castagneto Carducci) – polski malarz pochodzenia żydowskiego, tworzący na emigracji w Wielkiej Brytanii i Włoszech.
Życiorys Młodość Aleksander (Lola) Żyw urodził się w Lidzie, w rodzinie Jakowa i Leah ŻywówLola (Aleksander, Alexander) Zyw, Geni., córki rabina Eliahu Szlomo Horowic-Winograda. Po ukończeniu gimnazjum studiował w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem Tadeusza Pruszkowskiego. Należał do stworzonego przez niego ugrupowania artystycznego Loża Wolnomalarska, którego członkowie tworzyli kompozycje pełne liryzmu. Prace Aleksandra Żywa uczestniczyły w trzech wystawach w Instytucie Propagandy Sztuki oraz w jednej w Salonie Czesława GarlińskiegoAleksander Żyw, ArtInfo.. W 1934 otrzymał stypendium, które umożliwiło mu podróż po Europie, znaczną część drogi pokonał pieszo. Podczas pobytu w rejonie Morza Śródziemnego przyjął styl malarstwa neoimpresjonistycznego, skupiając się na krajobrazach wybrzeża Morza Śródziemnego. Zamieszkał i założył studio w Paryżu, w momencie wybuchu II wojny światowej przebywał na Korsyce.
II wojna światowa Po wybuchu wojny dołączył do innych Polaków we Francji, gdzie formowało się Wojsko Polskie. Po przeszkoleniu został awansowany do stopnia sierżanta i służył obsługując ciężki karabin maszynowy w 2 Pułku 1 Dywizji Grenadierów. Po upadku Francji polscy żołnierze otrzymali rozkaz podjęcia próby przedostania się do Wielkiej Brytanii, gdzie przegrupowała się Armia Polska. Przez Pireneje przedostał się do Hiszpanii, a następnie przez Portugalię dostał się do SzkocjiHistory APA., gdzie został mianowany artystą wojennym w polskiej armii, z którą w 1944 uczestniczył w wyzwoleniu Francji. Z tego okresu pochodzi cykl rysunków wojennych, które są dowodem jego prawdziwych umiejętności rysownika. Najbardziej znanym dziełem z tego okresu jest obraz Lądowanie na Arromanches (1944), który został pokazany wraz z innymi pracami w Imperial War Museum w Londynie i The Boundary Gallery, również w Londynie. Po wojnie zamieszkał na stałe w Szkocji, gdzie kupił i wyremontował Bell’s Brae w Dean Village w Edynburgu.
Okres powojenny W okresie powojennym rozpoczął eksperymenty w swojej twórczości, wojna zmieniła jego spojrzenie na świat, szok i lęk przed brutalnym konfliktem, a także uświadomienie sobie, co stało się z jego rodziną i ojczyzną, spowodowały poważną zmianę stylistyczną. Czynniki te skierowały jego twórczość na pokazanie przeżyć wewnętrznych i odsunęły go od naturalizmu. Walcząc o wyrażanie siebie stworzył serię obrazów, przedstawiających lalki i świeckie postacie, jako symbole bezradności i niezdolności wobec złych mocy. Ten okres nie trwał jednak długo, podróże do Paryża i poznanie Paula Klee miały bezpośredni wpływ na jego sztukę i przypomniały mu, że malarstwo było pozytywnym i dobrym wysiłkiem twórczym, a nie wyłącznie emocjonalnym wentylem. Jego prace w latach 50. XX wieku sprawiły, że stał się cenionym elementem edynburskiej sceny artystycznej. Aleksander Żyw wystawiał swoje prace z takimi artystami jak Anne Redpath i . W 1958 r. odwiedził Biennale w Wenecji i był świadkiem odnowienia ruchu taszystowskiego, z którym się zgadzał. Kolejny okres w twórczości Żywa można uznać za odrzucenie autonomicznego i grubego pędzla koła taszystów.
Późniejsze życie Pod koniec lat 50. zrezygnował z publicznego prezentowania swojej twórczości. Stan ten trwał do 1967 r. Zmienił wówczas zdanie, w 1970 r. przeprowadził się z żoną na stałe do Toskanii we Włoszech. Dzielił czas między malarstwem i uprawą oliwek, najczęstszym motywem jego prac z tego okresu jest przyroda. Następnie zaczął uwieczniać żywioły oraz akcentować ulotność jako świadectwo upływu czasu. Używał żywych kolorów, w ostatnim okresie twórczości znaczna część prac to obrazy transcendentalne, a cykl Meteor posiada wyraźne chrześcijańskie motywy.
17 września 1995 zmarł w swoim domu pod Castagneto Carducci.
Małżeństwa i dzieci Jego pierwszą żoną była Tola Korian, aktorka i pieśniarka, z którą się rozwiódł. Po wojnie ożenił się powtórnie. Jego małżonką została Brytyjka Leslie GoddardObituary – Aleksander Zyw, independent.co.uk.. Zamieszkał z nią w Szkocji. Mieli dwóch synów, z których jeden – Adam (1948–2005) był architektem i rzeźbiarzemAdam Zyw, geni.com..
Twórczość Aleksandra Żywa można uznać za jednego z ciekawszych malarzy emigracyjnych, który wyłonił się z Polski w XX wieku. Jego kariera, która trwała siedem dekad, obejmowała wystawy w całej Europie, w Warszawie, Paryżu, Edynburgu, Londynie i Mediolanie i wiele innych. Jego prace znajdują się w wielu kolekcjach, prywatnych i publicznych, w tym w Tate BritainAleksander Żyw, Tate Britain.. Najbardziej godna uwagi publikacja z udziałem Aleksandra Żywa została napisana przez Douglasa Halla i nosi tytuł Art in Exile, Polish Painters in Post-War Britain (2008).
Przypisy
Bibliografia Aleksander Żyw, The Scottish Gallery Obituary: Aleksander Zyw, The Independent 3.11.1995
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Lidzie Kategoria:Polacy – uczestnicy kampanii francuskiej 1940 Kategoria:Polonia w Wielkiej Brytanii Kategoria:Polonia we Włoszech Kategoria:Polscy malarze Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1905 Kategoria:Zmarli w 1995