Regīna Ezera z domu Šamreto (ur. 20 grudnia 1930 w Rydze, zm. 11 czerwca 2002 w Ķegums) – łotewska pisarka polskiego pochodzenia. Uhonorowana najwyższym z obecnie nadawanych łotewskich odznaczeń państwowych, Orderem Trzech Gwiazd.
Życiorys Regīna Šamreto jako pseudonim literacki wybrała nazwę Ezera, który oznacza jezioro. Była córką Roberta i Lūciji Šamreto. Jej ojciec pochodził z mieszanej polsko-niemieckiej rodziny, a matka - z rodziny polsko-łotewskiej. Rodzina jej matki pochodziła z Łatgalii, w domu mówiono po polsku. Łotewskiego przyszła pisarka uczyła się tylko w szkole. W 1944 roku Regīna z rodzicami została deportowana do obozu dla uchodźców w Aken w Niemczech. Do Rygi wrócili w październiku 1945 roku. Tam w 1950 roku ukończyła gimnazjum i rozpoczęła studia dziennikarskie na Uniwersytecie Łotewskim.
W latach 1954–1957 pracowała w magazynie „Рionieris”, współpracowała także z czasopismem „Bērnība”, który w 1955 roku opublikował jej opowiadanie Pat īkšķis nelīdzēja. W 1961 roku wydała zbiór opowiadań Un ceļš vēl kūp. Od lat 60. XX wieku poświęciła się głównie pisaniu. Była też aktywna politycznie. W latach 60. XX wieku była członkiem Rady Robotniczej w Rydze (Rīgas Deputātu padome), a w latach 1976–1978 lokalnego komitetu Partii Komunistycznej. Pod koniec lat 70. i 80. Ezera reprezentowała Łotewską SRR w Związku Pisarzy ZSRR. W 1978 roku przeprowadziła się do wiejskiego domu, który mieścił się na lewym brzegu Dźwiny. W 1995 roku została odznaczona Orderem Trzech Gwiazd, najwyższym państwowym odznaczeniem na Łotwie.
Pod koniec lat 80. zaangażowała się w ruch na rzecz odzyskania niepodległości przez Łotwę. Ostatnie lata życia przeżyła w ubóstwie, cierpiała na depresję.
Życie prywatne W 1951 roku poślubiła Jēkabsa Lasenbergsa. Mieli dwie córki – Inese (ur. 1951) i Ilze (ur. 1955), małżeństwo jednak nie przetrwało. Po rozwodzie, w 1958 roku poślubiła Česlavsa Kindzulisa, pisarza i tłumacza. Z tego związku urodziła się córka Aija, również pisarka.
Twórczość Pierwsze opowiadanie opublikowała w 1955 roku. Opublikowała 28 powieści z których najbardziej znane są: Zemdegas (1977), Aka (1972, Ezera sonāte (1976), Varmācība (1982) i Nodevība (1984). W języku polskim nie ukazała się żadna z jej powieści. Jej opowiadania są dostępne w antologiach: z 1979 roku Frygijskie bławatki: opowiadania 1977 wydanej przez Państwowy Instytut Wydawniczy, z 1984 roku w wydanej przez Spółdzielnię Wydawniczą Czytelnik antologii Zielone żagle złudzeń: opowiadania łotewskie znalazło się opowiadanie Kwitną liliowe wrzosy... i z 1987 roku wydanej przez PIW antologii Człowiek z psim węchem. Opowiadania ironiczne w której ukazało się opowiadanie Ezery Człowiek z psim węchem w tłumaczeniu Genowefy i Czesława Seniuchów.
W kulturze W 1977 roku miała miejsce premiera filmu Sonata nad jeziorem, w reżyserii Gunārsa Cilinskisa i Varisa Brasla, którego scenariusz powstał na podstawie powieści Aka. W 1980 roku powstał film Vasara bija tikai vienu dienu w reżyserii Pēterisa Krilovsa, na podstawie opowiadania pod tym samym tytułem. W 1987 roku na kanwie powieści Zemdegas wystawiono sztukę Mirāžas w Rīgas Krievu drāmas teātrī. W 1996 roku powstał obraz Pūķa ola na podstawie opowiadania pod tym samym tytułem.
Nagrody i wyróżnienia 1974: Zasłużony pracownik kultury Łotewskiej SRR 1981: Pisarz Ludowy Łotewskiej SRR 1986: Order Czerwonego Sztandaru 1995: Order Trzech Gwiazd
Wybrane dzieła Powieści Viņas bija trīs, 1963 Mežābele: Klāva Mazputniņa atvaļinājuma piezīmes, 1966 Dzilnas sila balāde, 1968 Aka, 1972 Zemdegas, 1977 Varmācība, 1982 Nodevība, 1984
Proza Stāsts ar laimīgām beigām, 1969 Nakts bez mēnesnīcas, 1971 Pavasara pērkon, 1973 Vasara bija tikai vienu dienu, 1974 Cilvēkam vajag suni, 1975 Slazds, 1979
Opowiadania Un ceļš vēl kūp, 1961 Daugavas stāsti, 1965 Aiztek Gaujas ūdeņi, 1968 Grieze, trakais putns, 1970 Baraviku laika dullumsa, 1978 Princeses fenomens, 1985 Pie klusiem ūdeņiem, 1987 Pūķa ola, 1995 Stāsti un noveles, 2000
Autobiograficzne Visticamāk, ka ne... Stundu kalendārs, 1993 Varbūt tā nebūs vairs nekad, 1997 Mazliet patiesības. Nedaudz melu, 1997
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Łotewscy pisarze Kategoria:Ludzie urodzeni w Rydze Kategoria:Odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2002