Helmut Kentler (ur. 2 września 1928 w Kolonii, Republika Weimarska zm. 9 lipca 2008 w Hanowerze) – niemiecki psycholog, seksuolog i profesor pedagogiki socjalnej na uniwersytecie w Hanowerze. Autor koncepcji seksualności, w tym także dziecięcej, które to po jego śmierci znalazły się w ogniu krytyki, jako wybielające i lekceważące pedofilię.
Wykształcenie i studia Po maturze Helmut Kentler planował studiować teologię z zamiarem zostania pastorem. Jednak ojciec wymógł na nim ukończenia nauki zawodu technicznego, w związku z czym Kentler ukończył naukę ślusarstwa w fabryce lokomotyw Henschel w Kassel, a następnie dostał się na studia na kierunek elektrotechnika w RWTH Aachen (w Akwizgranie). Po śmierci ojca porzucił studia w Aachen. W latach 1953 i 1954 uczył się na tłumacza języka angielskiego i francuskiegoH. Kentler, Eltern lernen Sexualerziehung, Umschlagseite, Reinbek 1981.. Później studiował psychologię, medycynę, pedagogikę i filozofię w Szwajcarii oraz Fryburgu Bryzgowijskim. Już w trakcie swoich studiów brał udział w wieloletnich badaniach nad pracującymi młodocianymi, które opisał w książce Jugendarbeit in der Industriewelt (Praca młodocianych w świecie przemysłowym), jaką opublikował w 1959 roku. W pierwszym wydaniu wspominał o swoim przywiązaniu do wiary chrześcijańskiej – jednakże nie pojawia się już ten wątek w późniejszych wydaniach. W 1960 roku kończy studia dyplomem z zakresu psychologii.
Praca pedagogiczna dla Kościoła ewangelickiego, początek pracy naukowej Po zakończeniu studiów kształcił małoletnich w ewangelickiej Akademii Arnoldshain. Następnie od 1962 do 1965 był pracownikiem naukowym i „pierwszym pedagogiem” w Studienzentrum Josefstal (ewangelicki ośrodek pracy młodocianych) w Neuhaus am Schliersee. Teoria emancypacyjnej pracy młodocianych, rozwinięta głównie przez niego, uczyniła go znanym w całych Niemczechhttp://www.evangelische-jugend.de (Zapis oryginału z dnia 19 marca 2012 roku dostępny jest w Internet Archive).. W następnym roku zostaje asystentem Klausa Mollenhauera w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Berlinie. Następnie zaś obejmuje funkcję kierownika działu pedagogiki socjalnej i kształcenia dorosłych w pedagogicznym centrum w Berlinie, a w latach 1967 do 1974 pełni funkcję dyrektora działu. W roku 1975 uzyskał stopień doktora na uniwersytecie w Hanowerze pisząc rozprawę pt. Rodzice uczą się wychowania seksualnego. Ukazała się ona później drukiem i do lat 90. XX wieku osiągnęła zbiorczy nakład 30 tys. egzemplarzy. W 1976 powołano go na stanowisko wykładowcy dla studiujących pedagogikę specjalną i szkolnictwo zawodowe na uniwersytecie w Hanowerze, gdzie wykładał do swojej emerytury, na którą przeszedł w roku 1996.
Działalność zawodowa Kentler należał do zwolenników „emancypacyjnej” pracy młodocianych i należał do edukatorów seksualnych w latach 60. i 70. XX wieku. Dzięki swojej pracy biegłego sądowego w sprawach dotyczących seksualności dzieci i młodocianych, zdobył pewną rozpoznawalność w kręgach fachowych. Od 1979 do 1982 pełnił funkcję przewodniczącego Niemieckiego Stowarzyszenie Nauk Społecznych do Badań nad Seksem (Deutsche Gesellschaft für Sozialwissenschaftliche Sexualforschung), a później zaś był w radzie organizacji Humanistische Union, a także był członkiem Niemieckiego Towarzystwa Badań nad Seksualnością (Deutsche Gesellschaft für Sexualforschung).
Z pracy z młodocianymi i młodymi dorosłymi podczas swych studiów i pięciu lat pracy w kościelnych instytucjach wychowawczych powstała jego teoria emancypacyjnej pracy z młodocianymi (Theorie emanzipatorischer Jugendarbeit). Kentler akcentował znaczenie harmonijnej współpracy pedagogów o różnych kompetencjach w ramach pedagogiki grupowej i pracy zespołowej oraz wglądu w zależności psychosocjalne procesu nauki i emancypacji dla młodocianych oraz dorosłychPor.: Jugendarbeit in der Industriewelt – Folgerungen für die Jugendarbeit.. Było to w latach 60. nowością w kościelnych instytucjach wychowawczych. Poza pracą zawodową Kentler udzielał się jako doradca i nauczyciel w różnych instytucjach oraz inicjatywach pedagogicznych – m.in. od 1970 do 1974 roku był w radzie pedagogicznej wspólnoty mieszkaniowej pomagającej bezdomnym dzieciom, a także młodocianym przy ulicy Maxdorfer Steig. Organizacja ta finansowana była przez Senat Landu i miasta BerlinNeuer Rundbrief: Information über Familie, Jugend und Sport, Berlin 3/1970, 2/1972, 2/1974..
Podczas zamieszek studenckich w Berlinie Kentler był czasowo ekspertem psychologicznym przy przesłuchaniach policyjnychBerlin/Polizei: Feind im Innern, Der Spiegel, 7.08.1967.. Ruch wyzwolenia seksualnego studentów berlińskich w komunach i wspólnotach mieszkalnych ukształtował jego stanowisko popierające emancypacyjne wychowanie seksualne już w domu rodzicielskimH. Kentler, Eltern lernen Sexualerziehung, Rowohlt, 1975.. Wyrażone zostało w jego pracy doktorskiej z 1975 roku, które utorowało mu w dalszej jego pracy zawodowej drogę do statusu eksperta w sprawach wychowania seksualnego.
Pod koniec lat 60. Kentler umieścił w ramach eksperymentu wielu zaniedbywanych 13-15-latków, których ocenił jako wtórnie niedorozwiniętych umysłowo, pod opieką znanych sobie pedofilów, aby dzięki ich opiece dokonać ich resocjalizacji oraz pozwolić im na stanie się dojrzałymi ludźmiZob. Nina Apin, Astrid Geisler, Der Versuch, taz.de, 14.09 2013, [dostęp: 26.07 2017].. Z uwagi na powiązane z tym eksperymentem czyny karalne opublikował informacje o nim dopiero kilkanaście lat później, po przedawnieniu się kar. Kentler spodziewał się po swoim eksperymencie, że dorośli pedofile pomogą młodocianym w osiągnięciu dojrzałości społecznej. To, że pedofile będą wedle wszelkiego prawdopodobieństwa zmuszać nieletnich do zabronionych zachowań seksualnych było dla Kentlera jasne. Skandal był publicznie dyskutowany w roku 2015. Grupa do spraw nieletnich z ramienia Senatu zleciła Teresie Nentwig z Uniwersytetu w Getyndze zbadanie tematu i ocenę odpowiedzialności władz.
Podczas przesłuchania przez Frakcję FDP w roku 1981 Kentler donosił: „Ci ludzie tylko przyjęli do siebie tych niepełnosprawnych umysłowo chłopców, ponieważ byli w nich zakochani i lubili ich”Liberalismus: FDP war gegenüber Pädophilen toleranter als bislang bekannt., Spiegel Online, 1.09. 2013.. W opinii biegłego dla komisji senatu ds. Rodziny, Kobiet i Młodzieży opisał on w roku 1988 wyniki eksperymentu jako „pełny sukces”. W tym czasie na skutek przedawnienia się Kentler nie musiał obawiać prawnych konsekwencji. Także podczas swojej działalności wykładowczej w Hanowerze utrzymywał kontakty z ofiarami eksperymentu, jak i pedofilami, a w opinii biegłego dla berlińskiego sądu rodzinnego w początku lat 90. zalecał pozostawienie wykorzystywanego młodocianego dalej u swego rodzica adopcyjnego – pedofila, którego opisywał jako „naturalny talent pedagogiczny”Jutta Rinas: Sexueller Missbrauch: Der Professor und die kleinen Jungs., Hannoversche Allgemeine Zeitung, 12.01. 2018, s. 18..
Kentler był kawalerem, homoseksualistą, miał trzech adoptowanych synówNina Apin, Astrid Geisler, Der Versuch, taz.de, 14 września 2013, [dostęp 26 lipca 2017]. i jednego wychowanka.
Na początku lat 90. mieszkał w Gartenhofsiedlung w dzielnicy Marienwerder w Hanowerze, wcześniej mieszkał w Berlinie w „wielkim, przestronnym domu w starej zabudowie”Erfahrungen der Bewohner, red. Dagmar Albrecht i in., [w:] Heute in Marienwerder. Ein Stadtteilbuch über verschiedene Leute, historische Sehenswürdigkeiten, Umwelt und Natur, 199 stron z rysunkami Zeichnungen von Gisela Blumenbach, a także fotografie autorstwa Kristin Beier i in., Hannover-Marienwerder, D. Albrecht, 1992, s. 25f..
Poglądy Seksualność i społeczeństwo Zgodnie z poglądami Kentlera, nie wystarcza aby rodzice nie przeciwstawiali się seksualnym potrzebom swoich dzieci, rodzice powinni naprowadzać swoje dzieci na ich seksualność, inaczej „ryzykują ich niedorozwój seksualny i zostanie kalekami seksualnymi”H. Kentler, Eltern lernen Sexualerziehung, s. 32.. Na rodzicach leży tutaj szczególna odpowiedzialność: „Dla rodziców musi być jasnym, że duże zaufanie między dziećmi a rodzicami nie może być utrzymane, jeśli rodzice będą zabraniać dzieciom spełnienia tak naglących i palących potrzeb jakimi są potrzeby seksualne”H. Kentler, Sexualerziehung, s. 179.. Wczesne doświadczenia stosunków seksualnych są potrzebne, bo młodociani z doświadczeniem w tym zakresie „domagają się własnego świata nastolatków i częściej odrzucają normy świata dorosłychH. Kentler, Sexualerziehung, s. 171.”.
Kentlerowi szczególnie zależało na zmniejszeniu – jak to określa – „represji seksualnych” w stosunku do dziewcząt:
„Często represyjne wychowanie było u nich tak skuteczne, że nie odczuwają popędu seksualnego w ogóle. Seksualnie otwarty chłopak nazywa taką dziewczynę „nienowoczesną” lub „skrępowaną” – i ma tu dużo racji”H. Kentler, Sexualerziehung, s. 173..
Wychodząc z przeświadczenia, że dzieci już przed dojrzewaniem mogą mieć potrzeby seksualne, Kentler odgraniczał wyraźnie zaspokajanie tych seksualnych potrzeb dzieci z rówieśnikami lub dorosłymi, od wykorzystywania seksualnego. Twierdził, że:
„seksualnie zaspokojone dzieci, które szczególnie w zakresie pytań seksualnych mają zaufanie do swoich rodziców, są najlepiej zabezpieczone przed uwiedzeniem seksualnym i seksualnymi napaściami”H. Kentler, Eltern lernen Sexualerziehung, s. 103..
Kentler ostrzegał rodziców przed zbytnią obawą przed niedobrowolnymi kontaktami dzieci z dorosłymi: „najmniej rozważne byłoby w takim wypadku wpadanie w panikę i informowanie od razu policji”. Twierdził, że jeśli dorosły był przy takim kontakcie seksualnym czuły i wyrozumiały, dziecko mogło nawet z takiego kontaktu czerpać przyjemnośćH. Kentler, Eltern lernen Sexualerziehung, s. 103 f..
Kentler nie widział problemu w wolnych od dyskryminacji i odbywających się na równych prawach związkach seksualnych między dorosłym a dzieckiem: „gdyby takie związki nie były dyskryminowane przez otoczenie, przynosiłyby one pozytywne skutki w rozwoju osobowości, tym bardziej im starszy czuje się odpowiedzialny za młodszego” pisał w 1974 roku we wstępie do broszury Zeig mal! (Pokaż no!)H. Kentler, Zeig mal!, Wuppertal 1974, przedmowa..
Działalność jako biegły sądowy Kentler brał udział – jako biegły sądowy – w prawie 30 procesach o molestowanie seksualne. Pisał o nich: „Jestem bardzo dumny, że do tej pory wszystkie przypadki, przy których pracowałem jako biegły, zakończyły się umorzeniem postępowania lub orzeczeniem o niewinności.”
Kentlera nie niepokoiła seksualna aktywność dorosłych względem dzieci, jedynie ewentualnie zastosowana przy tym przemoc. Taka sytuacja nie była jednak według niego typowa, bowiem prawdziwi pedofile nie stosowaliby przemocy, wręcz odwrotnie „są bardzo wrażliwi na krzywdę dzieci”Überrollt die Psychowelle das Recht?: Die Psychogutachter, 1997, sygn. Z-Ü107:1997-6-a, s. 30–38, https://www.digitales-deutsches-frauenarchiv.de/meta-objekt/Überrollt-die-psychowelle-das-recht--die-psychogutachter/18176fmt[dostęp 6.07 2020].. W roku 1999 zapowiedział publikację książki pt. Eltern unter Verdacht – Vom Missbrauch des sexuellen Missbrauchs (Podejrzani Rodzice – o wykorzystaniu seksualnego wykorzystania) w której twierdził: „blisko 35 procesach przeciwko niewinnym, w których brałem udział jako biegły” – jednak książka nie została nigdy opublikowanaRüdiger Lautmann, Nachruf auf Helmut Kentler. na stronie internetowej Unii Humanistycznej; cytowany ze Späth / Aden: Die missbrauchte Republik, s. 145, 148.. W tym samym roku wyjaśniał: „Moje doświadczenie potwierdza, że związki pedofilskie mogą bardzo pozytywnie wpływać na rozwój osobowości chłopca, zwłaszcza jeśli pedofil jest prawdziwym mentorem dla chłopca”Täterinnen und Täter beim sexuellen Missbrauch von Jungen, [w:] Katharina Rutschky, Reinhardt Wolff, Handbuch sexueller Missbrauch, Klein, Hamburg 1999, s. 208..
Społeczna percepcja teorii Kentlera