Władysław Michał Dębicki (ur. 1853 w Smardzewie, zm. 8 marca 1911 w Warszawie) – polski duchowny katolicki, publicysta, filozof, filolog klasyczny i nauczyciel.
Życie Urodził się w Smardzewie w okolicach Zgierza. Studiował na Wydziale Historyczno-Filoloficznym Uniwersytetu Warszawskiego, ukończonej uzyskaniem stopnia kandydata nauk. Jego rozprawa poświęcona ateńskiemu historykowi Filochorosowi została opublikowana w języku rosyjskim i nagrodzona złotym medalem.
W latach 1877–1885 był nauczycielem języków starożytnych w III Gimnazjum w Warszawie. Podjął również studia teologiczne, po ukończeniu których przyjął święcenia kapłańskie (1887). Jako kapłan pracował również w szkołach prywatnych i w II Gimnazjum w Warszawie.
Od czasu studiów współpracował z licznymi czasopismami: Kroniką Rodzinną (1874-1901), Biblioteką Warszawską, Tygodnikiem Ilustrowanym, Kłosami, Przeglądem Katolickim, Kwartalnikiem Teologicznym. Jego artykuły podejmowały problematykę religijną i filozoficzną.
Poglądy filozoficzne Jego poglądy filozoficzne opierały się na myśli chrześcijańskiej, ujmowanej jednak w nieortodoksyjny sposób. Krytykował współczesny mu idealizm i agnostycyzm, za podważanie istnienia świata zewnętrznego, wartości chrześcijańskich i niezgodność ze zdrowym rozsądkiem. Poglądy te określał jako "nowoczesny sceptycyzm" i ich źródła widział w materializmie i buddyzmie.
Opracował również własną koncepcję duszy, zgodnie z którą ma ona zdolność formowania materii (w tym ludzkiego ciała), percepcji i samowiedzy. Śmierć jest "snem świadomości", a śniąca dusza oczekuje utworzenia nowego ciała, które będzie żyło w wieczności.
Oddziaływanie filozofii Dębickiego było niewielkie, choć jego prace spotkały się z polemikami, szczególnie ze stanowiska chrześcijańskiego, w których wskazywano na sprzeczność jego poglądów z nauką Kościoła. Największe znaczenie miały prace popularyzatorskie z zakresu nauki (w których wykazywał niesprzeczność wiedzy naukowej i chrześcijaństwa) i filozofii.
Dzieła thumb|240px|Grób Władysława Michała Dębickiego na Powązkach w Warszawie (1876) Myśl i słowo. Logika i gramatyka, Warszawa; (1876, 18872) O zasadniczych różnicach psychicznych pomiędzy człowiekiem a zwierzęciem, Warszawa; (1883, 18912) Nieśmiertelność człowieka jako postulat filozoficzny przyrodoznawstwa, Warszawa; (1885) Postęp, szczęście i przewroty społeczne, w: Niwie, wyd. osobne Warszawa 1886; (1895) Wielkie bankructwo umysłowe. Rzecz o nowoczesnym skrajnym sceptycyzmie naukowo-filozoficznym z dodaniem studium "Koniec wieku XIX pod względem umysłowym", Warszawa; (1896) Filozofia nicości. Rzecz o istocie buddyzmu, Warszawa; (1901) Studia i szkice religijno-filozoficzne (I-II), Warszawa.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Dzieła Władysława Michała Dębickiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Urodzeni w 1853 Kategoria:Zmarli w 1911 Kategoria:Polscy filozofowie XIX wieku Kategoria:Polscy filozofowie XX wieku Kategoria:Polscy duchowni katoliccy okresu zaborów Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie