Amazonka krasnogłowa (Amazona viridigenalis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae) pochodzącego z Meksyku. Zagrożony wyginięciem.
Taksonomia Gatunek został opisany w 1853 r. przez amerykańskiego ornitologa Johna Cassina. Autor nadał nowemu gatunkowi nazwę Chrysotis viridigenalis. Obecnie (2020 r.) gatunek zaliczany jest do rodzaju Amazona. Nie wyróżnia się podgatunków.
Obszar występowania Amazonki krasnogłowe zamieszkują północno-wschodni Meksyk. Zostały introdukowane do miasta Meksyk, na Portoryko oraz do kilku rejonów Stanów Zjednoczonych: do Teksasu, Kalifornii, na Florydę oraz na hawajską wyspę Oʻahu.
240px|mały|Zbliżenie głowy Morfologia Amazonki krasnogłowe mierzą 30–33 cm długości oraz ważą 293–345 g. W upierzeniu dominuje kolor zielony. Czoło, kantarek i wierzch głowy są czerwone. Za oczami do karku przebiega ciemnoniebieski pasek. Na skrzydłach jest czerwone lusterko. Oczy są żółte, otoczone bladoszarą obwódką. Dziób jest żółty, a nogi bladobrązowe. Młode osobniki mają na głowie mniej barwy czerwonej oraz niebieskiej.
Ekologia i zachowanie Amazonki krasnogłowe zamieszkują nizinne tereny do 1000 m n.p.m. Żywią się głównie nasionami, owocami, kwiatami i nektarem, spożywają także niektóre owady. Na obszarach, gdzie zostały introdukowane, nauczyły się korzystać z lokalnych źródeł pożywienia.
Ptaki te poza sezonem lęgowym tworzą duże stada, czasami towarzyszą amazonkom żółtogardłym (Amazona oratrix) oraz zmiennym (Amazona autumnalis). Najgłośniejsze są o świcie oraz zmierzchu. Podczas przemieszczania się do innego miejsca w poszukiwaniu jedzenia wydają charakterystyczne skrzeki.
Sezon lęgowy tych amazonek trwa od kwietnia do maja. Samica składa 2–4 jaja, które wysiaduje przez 28 dni. Młode samodzielne są po 9 tygodniach.
Status Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) nieprzerwanie od 1994 r. do chwili obecnej (2020 r.) uznaje amazonkę krasnogłową za gatunek zagrożony (EN – Endangered). Liczbę dorosłych osobników szacuje się na 2000–4300, a jej trend jest malejący. Największe zagrożenie stanowi nielegalny handel dzikimi ptakami oraz utrata naturalnego środowiska. Nielegalnie wywożone są głównie pisklęta. Podczas wydobywania ich z gniazd trwale uszkadzana jest dziupla (czasami wycinane są całe drzewa), co powoduje zmniejszenie liczby miejsc, gdzie amazonki mogą się zagnieździć. Zanim zostaną wywiezione z Meksyku, zwykle umiera ponad 50% odłowionych osobników. Gatunek objęty jest I załącznikiem CITES.
Pomimo malejącej liczby osobników w naturalnym środowisku inwazyjna populacja amazonek w Los Angeles jest dobrze ustabilizowana, a jej liczebność wzrasta.
Przypisy Systematyka i nazwa polska za:
Linki zewnętrzne
Krasnogłowa, Amazonka Kategoria:Ptaki Ameryki Północnej Kategoria:Fauna endemiczna Meksyku Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1853 roku