thumb|Bernardo Bellotto 1770, Rynek w warszawskim Nowym Mieście na tle kościoła św. Kazimierza i Collegium Nobilium po pr. Collegium Nobilium jezuitów w Warszawie – elitarne kolegium jezuickie przeznaczone dla młodzieży szlacheckiej i magnackiej, założone w Warszawie w 1752 roku z fundacji podskarbiego wielkiego koronnego Macieja Grabowskiego i Jana Ciecierskiego TJ.
Historia thumb|upright|Kamienica Winklerowska w Warszawie, pierwsza siedziba Collegium thumb|upright|Regens Karol Wyrwicz Umieszczone najpierw w kamienicy Winklerowskiej, mieściło 24 kawalerów. W 1754 lub 1755 roku przeniesione do przebudowanego pałacu Kotowskich na Nowym Mieście. Regentami kolegium byli Jan Ciecierski (1752–1760) i Karol Wyrwicz (1762–1777). Pracowali tam jezuici Prowincji Litewskiej, oraz przyjezdni z Francji. Program nauczania oparty był na uczelniach i obejmował oprócz językoznawstwa, filozofię, fizykę, geografię, logikę, matematykę oraz nauki ścisłe. Wznowienie tego Collegium polegało na charakterze uroczystości, które się skupiały na egzaminach uczniów, a nie na wizytach dygnitarzy.
Lektorzy Jan Chrzciciel Albertrandi, Franciszek Bessat, Franciszek Bieńkowski, Franciszek Bohomolec, Andrzej Bromirski, Jan Ciecierski, Józef Courriere, Franciszek Katenbring, Franciszek Kniażewicz, Stefan Łuskina, Ignacy Nagurczewski, Adam Naruszewicz, Kazimierz Naruszewicz, Józef Olędzki, Franciszek Paprocki, Aleksander Rostan, Stanisław Szadurski, Jan Szczepan Wulfers, Karol Wyrwicz.
Od 1760 do zamknięcia collegium regensem był Karol Wyrwicz TJ. Istniało jeszcze po kasacie zakonu jezuitów do 1777 roku przy poparciu króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Wychowankowie thumb|upright|Józef Maksymilian Ossoliński Uczyło się w nim równocześnie około 60 konwiktorów. Była to młodzież z najbardziej wpływowych rodzin: Radziwiłłów, Łubieńskich, Ossolińskich, Tyszkiewiczów, Chłapowskich, Ożarowskich, Rzewuskich, Ogińskich. Wśród wychowanków byli: Józef Maksymilian Ossoliński Mikołaj Radziwiłł (generał major) Feliks Franciszek Łubieński Ignacy Józef Działyński (1754–1797) Tomasz Kajetan Węgierski Adam Wawrzyniec Rzewuski Ignacy Tański (1761–1805)
Epilog Według Ludwika Piechnika: Zmiany wprowadzone przez Wyrwicza stawiają jego Collegium Nobilium na wyższym etapie rozwoju – już nie tylko w stosunku do Collegium teatynów i Konarskiego, ale nawet do pierwszego okresu tegoż jezuickiego Collegium Nobilium za rządów Ciecierskiego. Collegium Nobilium Wyrwicza w pełni swojego rozwoju zostało niespodziewanie podcięte i prawie zupełnie zapomniane.
Zobacz też Szkoła Rycerska
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy, 1564-1995, opracował Ludwik Grzebień, Kraków 2004, s. 721.
Kategoria:Uczelnie jezuickie I Rzeczypospolitej Kategoria:Kolegia szlacheckie w I Rzeczypospolitej Kategoria:Historia Warszawy (I Rzeczpospolita) Kategoria:Historia Polski 1697–1763 Kategoria:Historia Polski 1764–1795