mały|Rozwój formy strzępkowej (film) mały|Rozwój formy droźdzowej (film) Mucor circinelloides Tiegh. – gatunek grzybów należący do rodziny pleśniakowatych (Mucoraceae). Jest potencjalnie chorobotwórczy, u ludzi wywołuje grzybicę skóry.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Mucor, Mucoraceae, Mucorales, Incertae sedis, Mucoromycetes, Mucoromycotina, Mucoromycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go Philippe Van Tieghem w 1875 r. Ma liczne synonimy. Niektóre z nich: Circinomucor circinelloides (Tiegh.) Arx 1982 Circinomucor janssenii (Lendn.) Arx 1982 Mucor circinelloides var. mandshuricus (Saito) Milko 1971 Mucor jansseni var. indicus B.S. Mehrotra & Baijal 1974 Mucor kurssanovii Milko & Beliakova 1967 Mucor ramificus B.S. Mehrotra & Nand 1968 Mucor velutinosus E. Álvarez, Stchigel, Cano, Deanna A. Sutton & Guarro 2011
Morfologia i rozwój Standardowo hoduje się go na agarze YPG i MMC. Do wzrostu wymaga obecności światła, które aktywuje biosyntezę karotenoidów i bezpłciowe rozmnażanie. Dominującą formą wzrostu jest formastrzępkowa, ale w określonych warunkach może również rosnąć jako forma drożdżowa. Po 3 dniach od inkubacji na agarze ziemniaczano-dekstrozowym (PDA) osiąga średnicę 8,2 cm w 30 °C i 6,0 cm w 37 °C, przy temperaturze 40 °C przestaje rosnąć. Kolonie na PDA w 30 °C były początkowo żółtawe, a potem stały się żółtawo brązowe. Tworzy kuliste, żółtawobrązowe zarodnie o średnicy od 30 do 67 μm. Kolumelle kuliste do gruszkowatych o średnicy 35 μm z widocznymi kołnierzami. Sporangiofory albo długie i wyprostowane, albo krótkie z lekko zakrzywionymi (rogowatymi) gałęziami bocznymi. Sporangiospory szkliste i elipsoidalne do jajowatych, o długości od 4,0 do 7,0 μm i szerokości 3,5 do 5,0 μm. Tworzy łańcuchy grubościennych chlamydospor interkalarnych i końcowych. Podczas hodowli na bulionie z mózgu i serca zwierząt w kulturach wstrząsanych przez 4 do 5 dni w temperaturze 37 °C tworzy formę drożdżową. Jest całkowicie oporny (MIC > 32 μg/ml) na pozakonazol, worykonazol i kaspofunginę (MIC > 32 μg/ml), ale wrażliwy na amfoterycynę B (0,023 μg/ml).
Znaczenie Mucor circinelloides może u ludzi wywoływać grzybice, w tym mukormykozę, chorobę potencjalnie śmiertelną u pacjentów z obniżoną odpornością (np. z kwasicą ketonową). Wywołuje choroby także u niektórych zwierząt, m.in. u bydła i świń, a także drobiu i u dziobaka. Jest używany do produkcji biodiesli. Jest jednym z organizmów modelowych do badania kilku procesów biologicznych, jak reakcja na światło i jej hamowanie za pośrednictwem informacyjnego RNA.
Występowanie Jest jednym z najczęściej spotykanych gatunków z rodzaju Mucor (pleśniak). Występuje na całym świecie, głównie w glebie, łajnie i warzywach korzeniowych. Jest saprotrofem odżywiającym się martwą materią organiczną. Może wywoływać psucie się żywności. Znajdywano go w mięsie, serze, orzechach laskowych, orzechach włoskich, kukurydzy, fasoli, soi i jęczmieniu. Na wszystkich tych substratach występuje w formie strzępkowej. W pewnych jednak warunkach może obyć pasożytem wywołującym choroby. Występuje wówczas w formie drożdżowej.
Przypisy De Hoog, G.S; Guarro, J.; Gene, J.; Figueras, M.J, Atlas of clinical fungi (2nd ed.). Utrecht: Centraalbureau voor Schimmelcultures, 2000, .
Murray, Manual of clinical microbiology, American Society for Microbiology. Ed. in chief Patrick R. (1999) (7th ed.), Washington, DC: ASM Press, .
Pitt, J.I.; Hocking, A.D. (1999). Fungi and food spoilage (2nd ed.). Gaithersburg, Md.: Aspen Publications. .
Kategoria:Grzyby chorobotwórcze Kategoria:Mykobiota Polski Kategoria:Pleśniakowate