Aleksandra Laura Barbara Lüde z Kobylińskich, 2.voto Żmurkowa (ur. 1 listopada 1853 we Lwowie, zm. 19 marca 1920 tamże) – polska aktorka.
Życiorys Zaczęła grać w operetkach po śmierci pierwszego męża, majora wojsk austriackich. 17 lutego 1877 debiutowała w teatrze lwowskim jako Piękna Helena w sztuce Jacques’a Offenbacha, zaś 22 maja tego roku w teatrze krakowskim jako Panna Lange w Córce pani Angot Stanisława Woyny-Gwiaździńskiego. Od października 1877 należała do zespołu teatru krakowskiego. Jej pierwszą rolą niepisaną była Julia w Pozytywnych Józefa Narzymskiego. 4 lipca 1880 po raz pierwszy zagrała w Warszawskich Teatrach Rządowych jako Pani de Chatenay w Pomyłce Alberta Monniera i Eugène’a Labiche’a. Po raz ostatni wystąpiła w Krakowie 24 lipca 1881 jako Gabriela w Rozbitkach Józefa Blizińskiego. Od 7 października 1881 na stałe występowała w WTR, także po przemianowaniu ich na Teatry Miejskie. W tym okresie odwiedzała zagraniczne teatry: w Sankt Petersburgu (1892), Paryżu, Berlinie i Wiedniu (1894). 22 maja 1908 obchodziła jubileusz trzydziestolecia pracy scenicznej, występując jako Lady Erlynne w Wachlarzu lady Windermere Oskara Wilde’a. Odtwarzała głównie role konwersacyjne i z repertuaru klasycznego, pod koniec kariery także charakterystyczne.
Jej drugim mężem był malarz Franciszek Żmurko. Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera E-2-29/30). thumb|240px|Grób Franciszka Żmurki i Aleksandry Lüde na cmentarzu Powązkowskim Role Tytania w Śnie nocy letniej Williama Szekspira Rozalinda w Jak wam się podoba Williama Szekspira Gwinona w Lilli Wenedzie Juliusza Słowackiego Podstolina w Panu Benecie Aleksandra Fredry Mańka w Panu Damazym Józefa Blizińskiego Bona w Królewskim jedynaku Lucjana Rydla Lady Milford w Intrydze i miłości Friedricha Schillera Małgorzata Gautier w Damie kameliowej Aleksandra Dumasa (syna) Baronowa d'Ange w Półświatku Aleksandra Dumasa (syna) Księżna de Bouillon w Adriannie Lecouvreur Ernesta Legouvé’a i Eugène’a Scribe’a Spinoza w Urielu Akoście Karla Gutzkowa Baronowa Edingen w Łodzi kwiatowej Hermanna Sudermanna Królowa Anna w Szklance wody Eugène’a Scribe’a
Bibliografia
Przypisy
Linki zewnętrzne Materiały dotyczące Aleksandry Lüde w bibliotece Polona
Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1853 Kategoria:Zmarli w 1920 Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie