Inhibitory odwrotnej transkryptazy (RTIs) – grupa wielofunkcyjnych organicznych związków chemicznych, hamujących odwrotną transkryptazę oraz wirusową polimerazę DNA (niezbędne w procesie replikacji ludzkiego wirusa niedoboru odporności oraz retrowirusów), stosowanych w leczeniu zespołu nabytego niedoboru odporności (AIDS) oraz wirusowego zapalenia wątroby typu B (WZW typu B).
Inhibitory odwrotnej transkryptazy Inhibitory odwrotnej transkryptazy można podzielić na następujące grupy: nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NARTIs, NRTIs) nukleotydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NtARTIs, NtRTIs) nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NNRTIs) nukleozydowe inhibitory translokacji odwrotnej transkryptazy (NRTTIs) nienukleozydowe inhibitory translokacji odwrotnej transkryptazy (NNRTTIs) inhibitory portmanteau
Nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy Nazwafarmaceutyczna Skrót Wzór chemiczny Wskazanie Nazwapreparatu Zastępowanynukleozyd Rejestracjaw Polsce abakawir ABC 180px AIDS Ziagen dG didanozyna ddI 150px AIDS Videx dA emtrycytabina FTC 150px AIDS Emtriva dC entekawir ETV 200px WZWB Baraclude dG lamiwudyna 3TC 150px AIDSWZWB Zeffix dC stawudyna d4T 150px AIDS Zerit T zalcytabina ddC 150px AIDS Hivid dC zydowudyna AZT, ZVD 150px AIDS Retrovir T
Nukleotydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy Nazwafarmaceutyczna Skrót Wzór chemiczny Wskazanie Nazwapreparatu Zastępowanynukleozyd Rejestracjaw Polsce adefowir ADF 200px WZWB PreveonHepsera adenozyna tenofowir TDF 200px AIDSWZWB TruvadaAtriplaViread adenozyna
Nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy Nazwafarmaceutyczna Skrót Wzór chemiczny Wskazanie Nazwapreparatu Rejestracjaw Polsce efawirenz EFV 150px AIDS Sustiva delawirdyna DLV 200px AIDS Viramune dorawiryna ETR 200px AIDS Pifeltro etrawiryna ETR 150px AIDS Intelence newirapina NVP 150px AIDS Viramune rylpiwiryna RLP 150px AIDS Edurant
Nienukleozydowe inhibitory translokacji odwrotnej transkryptazy Nazwafarmaceutyczna Skrót Wzór chemiczny Wskazanie Nazwapreparatu Rejestracjaw Polsce elsulfawiryna EFV 150px AIDS Elpida
Nowe grupy inhibitorów odwrotnej transkryptazy Aktualnie w badaniach klinicznych II fazy znajduje się pierwszy lek z nowej grupy nukleozydowych inhibitorów translokacji odwrotnej transkryptazy (NRTTIs) islatrawir (MK-8591). W fazie badań przedklinicznych znajdują się inhibitory portmanteau, które mają łączyć w jednej cząsteczce zdolność hamowania odwrotnej transkryptazy oraz integrazy.
Mechanizm działania biologicznego Po wniknięciu do wnętrza limfocytu przez receptor CD4 wirusowy jednoniciowy kwas rybonukleinowy (RNA) zostaje przepisany przez retrowirusowy enzym odwrotnej transkryptazy na dwuniciowy wirusowy kwas deoksyrybonukleinowy (DNA), który następnie zostaje wbudowany w jądrze komórkowym do DNA gospodarza.
Leki z tej grupy negatywnie wpływają na działanie odwrotnej transkryptazy retrowirusów, natomiast w znacznie mniejszym stopniu hamują komórkową polimerazę DNA. Nukleozydowe i nukleotydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy ulegają stopniowej fosforylacji do analogów nukleozydów, których wbudowanie do nowo tworzonego kwasu deoksyrybonukleinowego (DNA) powoduje jego zakończenie i przerwanie replikacji. Natomiast leki z pozostałych grup wywierają bezpośredni wpływ na ten enzym.
Oporność na leki Oporność na inhibitory odwrotnej transkryptazy jest związana z mutacjami w obrębie wirusowego genomu i może występować zarówno w momencie rozpoznania zakażenia jak i pojawić się w trakcie leczenia.
Mutacje lekooporności można podzielić na: warianty niekorzystnie wpływające na włączanie analogów nukleozydowych do łańcucha DNA (M184V, kompleks Q151M, K65R) mutacje związane z usuwaniem analogu nukleozydowego z łańcucha DNA () (M41L, D67N, K70R, L210W, T215Y, T215F) mutacje związane z opornością na leki nienukleozydowe (L100I, K103N, V106A, Y181C, Y188C, G190A, G190S)
Przypisy
Kategoria:Leki przeciwretrowirusowe