thumb|Ciśnienie i temperatura w atmosferze wzorcowej ISA 1976 Atmosfera wzorcowa, atmosfera standardowa (ang. International Standard Atmosphere, ISA) – pionowy, umowny rozkład ciśnienia, temperatury, gęstości i lepkości kinematycznej powietrza oraz prędkości dźwięku przyjęty za wzorzec międzynarodowy do porównywania wyników badań statków powietrznych i zespołów napędowych przeprowadzanych w różnych warunkach. Parametry atmosfery wzorcowej są obliczane przy założeniu, że atmosfera jest układem statycznym, powietrze jest gazem suchym, a jego skład chemiczny nie zależy od wysokości. Ponadto przyjmuje się stałe wartości graniczne dla wysokości równej poziomowi morza: temperatura: = 288,15 K (15 °C) ciśnienie: = 1013,25 hPa gęstość: = 1,2255 kg/m³ lepkość kinematyczna: = 1,461·10−5 m²/s prędkość dźwięku: = 340,3 m/s pionowy gradient temperatury do 11 km wynoszący –6,5 K/km (°C/km), od 11–20 km temperatura jest stała (–56,5 °C), a od 20 do 32 km dodatni gradient wynoszący 1 K/km (°C/km).
Do obliczania parametrów atmosfery wzorcowej do 11 000 m przyjmuje się wzory: temperatura: ciśnienie: gęstość: prędkość dźwięku:
Wiele przyrządów jest skalowanych przy założeniu atmosfery wzorcowej, np. wysokościomierze barometryczne wskazujące wysokość na podstawie ciśnienia statycznego.
Warstwy atmosfery wzorcowej Model ISA dzieli atmosferę na warstwy według liniowych zmian temperatury z wysokością (stałego gradientu temperatury)Gyatt, Graham (2006-01-14): „The Standard Atmosphere”. A mathematical model of the 1976 U.S. Standard Atmosphere.. Inne wartości są obliczane z podstawowych stałych fizycznych i relacji między nimi. Standard składa się z tabeli wartości w podstawie warstwy, gradientu temperatury w warstwieG.K. Batchelor, An Introduction to Fluid Dynamics, Cambridge Univ. Press, 1967..
+ Warstwy według ISA Warstwa Nazwasfery Geopotencjalnawysokość podstawy (w m) Wysokość podstawygeometryczna (w m) Gradienttemperatury(w °C/km) Temperaturapodstawy (w °C) Ciśnieniew podstawie (w Pa) 0 troposfera 0,0 0,0 −6,5 15,0 101 325 1 tropopauza 11 000 11 019 +0,0 −56,5 22 632 2 stratosfera 20 000 20 063 +1,0 −56,5 5474,9 3 stratosfera 32 000 32 162 +2,8 −44,5 868,02 4 stratopauza 47 000 47 350 +0,0 −2,5 110,91 5 mezosfera 51 000 51 413 −2,8 −2,5 66,939 6 mezosfera 71 000 71 802 −2,0 −58,5 3,9564 7 mezopauza 84 852 86 000 – −86,2 0,3734
Przypisy
Linki zewnętrzne http://www.desktopaero.com/appliedaero/appendices/stdatm.html – Standard Atmosphere Computations https://web.archive.org/web/20081027161831/http://aero.stanford.edu/StdAtm.html – Standard Atmosphere Computations
Kategoria:Lotnictwo Kategoria:Termodynamika atmosfery