Helena Suková (ur. 23 lutego 1965 w Pradze) – czeska tenisistka, czterokrotna finalistka turniejów wielkoszlemowych w grze pojedynczej, zwyciężczyni czternastu turniejów wielkoszlemowych w grze podwójnej i mieszanej, medalistka olimpijska, zdobywczyni Pucharu Federacji.
Styl gry Wysoka zawodniczka (1,88 m), praworęczna, grająca ofensywnym stylem „serwis-wolej”, pochodzi z rodziny tenisowej. Jej matka Věra była w 1962 finalistką Wimbledonu, ojciec Cyril stał na czele Czechosłowackiej Federacji Tenisowej. Jej młodszy brat, również Cyril, zalicza się do czołowych deblistów świata i partnerował siostrze w kilku wielkoszlemowych zwycięstwach w mikście.
Kariera tenisowa Karierę zawodową rozpoczęła w 1983 i występowała na światowych kortach przez piętnaście lat. Pierwszy turniej w grze pojedynczej wygrała już w 1982 w Newport, w grze podwójnej w 1984 – w Marco Island (Floryda, z Haną Mandlíkovą). W grudniu 1984 po raz pierwszy wystąpiła w finale wielkoszlemowym w singlu – w Australian Open (rozgrywanym wówczas jeszcze pod koniec roku) pokonała kilka rywalek ze ścisłej czołówki światowej (m.in. Kohde-Kilsch, Shriver, Navrátilová), by dopiero w finale ulec Amerykance Chris Evert w trzech setach (6:7, 6:1, 6:3). Półfinałowe zwycięstwo nad Navrátilovą przerwało serię 74 zwycięstw tej tenisistki.
W 1986 Suková była w finale US Open, po półfinałowym zwycięstwie nad Evert; w decydującym meczu nie sprostała Navrátilovej. Trzeci wielkoszlemowy finał w singlu osiągnęła w Australian Open w 1989 (przeniesionym już na styczeń), gdzie pokonała w ćwierćfinale Navrátilovą, w półfinale rewelacyjną Nowozelandkę Belindę Cordwell, by w finale przegrać z Niemką Steffi Graf. W 1993 ponownie była finalistką US Open (jako nr 12 na świecie była najniżej sklasyfikowaną finalistką tego turnieju od 1978), pokonała m.in. Navrátilovą, Katerinę Maleewą i Arantxę Sánchez Vicario; także czwarty (i ostatni w karierze) singlowy finał wielkoszlemowy nie przyniósł jej końcowego sukcesu, tym razem lepsza okazała się Graf (3:6, 3:6). Udało się natomiast Sukovej wygrać w US Open 1993 turniej deblowy (z Sánchez Vicario) i mikstowy (z Australijczykiem Woodbridgem); stała się tym samym siódmą tenisistką w erze „open” (od 1968), która w jednym turnieju wielkoszlemowym zaliczyła wszystkie trzy finały.
Poza występami finałowymi Helena Suková osiągnęła w grze pojedynczej jedenaście ćwierćfinałów i trzy półfinały w Wielkim Szlemie. Wygrała łącznie dziesięć turniejów (m.in. Canadian Open w 1986), a jej najwyższym miejscem w rankingu światowym była pozycja nr 4. W 1985 została wyróżniona przez WTA tytułem zawodniczki, która poczyniła w sezonie największe postępy. Ponad 10 lat później w czerwcu 1996 jako dziewiąta tenisistka w erze „open” przekroczyła liczbę 600 zwycięstw; jubileuszowe zwycięstwo odniosła w ćwierćfinale turnieju w Rosmalen (na kortach trawiastych), pokonując czwartą na świecie Chorwatkę Ivę Majoli (ostatecznie Suková przegrała w tym turnieju w finale). Łącznie jedenaście razy zakwalifikowała się do podsumowującego sezon turnieju Masters.
Kariera deblowa przyniosła Helenie Sukovej znacznie większe sukcesy. Wygrała łącznie 68 turniejów, w tym dziewięć wielkoszlemowych, była liderką rankingu deblistek, zdobyła z Janą Novotną dwa srebrne medale olimpijskie (Seul 1988 i Atlanta 1996); wraz z Novotną tworzyła parę, której WTA przyznało mistrzostwo świata za lata 1989 i 1990. Była trzynastokrotną uczestniczką deblowego turnieju Masters, jeden raz udało się jej w nim triumfować (1992, z Sánchez Vicario). Do partnerek, z którymi osiągała znaczące sukcesy, można zaliczyć Niemkę Claudię Kohde-Kilsch, rodaczkę Janę Novotną, Hiszpankę Arantxę Sánchez Vicario. Sporadycznie występowała także z innymi znanymi tenisistkami, m.in. Navrátilovą, Graf, Mary Joe Fernández, Gigi Fernández, Natallą Zwierawą, Łarysą Sawczenko-Neiland.
Do sukcesów deblowych należy doliczyć udane występy w grze mieszanej. Wygrała pięć turniejów wielkoszlemowych, startując w parze z bratem Cyrilem i Australijczykiem Toddem Woodbridgem. Sukcesy świętowała również jako reprezentantka kraju, najpierw Czechosłowacji, pod koniec kariery Czech. Oprócz wspomnianych sukcesów olimpijskich w deblu startowała także w Barcelonie w 1992. W 1989 w parze ze Słowakiem Miloslavem Mečířem wygrała (dla Czechosłowacji) inauguracyjną edycję Pucharu Hopmana, wkrótce uznanego za nieoficjalne mistrzostwa świata w grze mieszanej. W latach 1981–1996 występowała w reprezentacji w Pucharze Federacji (od 1995 w zespole Czech), mając znaczący udział w zdobyciu tego trofeum w 1983, 1984, 1985 i 1988.
Wieloletnią karierę sportową Suková zamierzała zakończyć po Australian Open w 1998, ostatecznie jednak wystartowała jeszcze pół roku później na Wimbledonie. Oba występy zakończyła na I rundzie. Jej łączne zarobki na korcie przekroczyły sześć milionów dolarów; na sportowej emeryturze zajmuje się m.in. interesami w branży restauracyjnej.
Dnia 22 lipca 2018 została uhonorowana miejscem w Międzynarodowej Tenisowej Galerii Sławy.
Historia występów wielkoszlemowych Legenda
Turniej Australian Open odbył się dwukrotnie w 1977 roku (styczeń i grudzień), za to nie został rozegrany w 1986.
Występy w grze pojedynczej Turniej 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 Tytuły Z–P Australian Open 3R 1R 3R F QF NH 4R QF F SF 3R 3R A 3R 2R 3R 1R 1R 0 / 16 38 – 16 French Open A 2R 4R 1R 2R SF 4R QF 2R A 2R A A 3R 1R 1R 2R A 0 / 13 21 – 13 Wimbledon A 1R 1R 4R QF QF QF QF 4R 4R 1R 3R QF 4R 2R 2R 4R 1R 0 / 17 39 – 17 US Open A 1R 3R QF QF F SF 4R QF 4R 3R 4R F A 2R 3R 1R A 0 / 15 45 – 15 Ranking na koniec roku 74 25 17 7 9 5 7 8 8 14 17 12 17 22 29 27 80 – 0 / 61 143 – 61
Występy w grze podwójnej Turniej 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 Tytuły Z–P Australian Open QF 2R A F F NH SF A SF W 3R W A 3R QF 1R SF 1R 2 / 14 41 – 12 French Open A 3R 1R 3R F SF SF F SF W SF A A 1R 1R QF QF SF 1 / 15 46 – 14 Wimbledon A 2R 3R 1R SF 2R W A W W QF SF QF 2R QF W SF QF 4 / 16 53 – 12 US Open A 3R A 1R W QF QF 3R 3R F 3R SF W A SF SF 3R A 2 / 14 45 – 12 Ranking na koniec roku nie był publikowany 8 3 3 6 4 2 1 8 1 2 23 9 6 10 42 9 / 59 185 – 50
Występy w grze mieszanej Turniej 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999–2005 2006 Tytuły Z-P Australian Open Turniej nie był rozgrywany A A A A 1R A A F SF QF 2R F A A 0 / 6 14 – 6 French Open A A A A QF A 1R A 3R A W A A SF 2R 2R SF 3R A A 1 / 9 17 – 8 Wimbledon A 1R A A QF A A A A 1R 3R 3R 1R W 2R W W 1R A 1R 3 / 12 25 – 9 US Open A 2R A A A A A A A A 2R F W A A QF 2R A A A 1 / 6 14 – 5 5 / 33 70 – 28
Finały turniejów WTA
Gra pojedyncza 31 (10–21)
Gra podwójna 129 (69–60)
Gra mieszana 8 (5–3)
Występy w Turnieju Mistrzyń W grze pojedynczej Rok Rezultat Przeciwniczka Wynik1984 Ćwierćfinał Chris Evert 1:6, 2:61985 Finał Martina Navrátilová 3:6, 5:7, 4:61986(marzec) Ćwierćfinał Chris Evert 6:1, 1:6, 1:61986(listopad) Półfinał Steffi Graf 6:7, 6:3, 1:6 1987 Ćwierćfinał Steffi Graf 2:6, 0:2 krecz 1988 Półfinał Gabriela Sabatini 4:6, 2:6 1989 Ćwierćfinał Steffi Graf 2:6, 1:6 1990 I runda Katerina Maleewa 3:6, 3:6 1991 I runda Mary Joe Fernández 6:2, 6:7, 2:2 krecz 1992 I runda Jennifer Capriati 6:7, 1:61993 I runda Arantxa Sánchez Vicario 5:7, 2:6
W grze podwójnej Rok Rezultat Partnerka Przeciwniczki Wynik1985 Finał Claudia Kohde-Kilsch Martina Navrátilová Pam Shriver 7:6(4), 4:6, 6:7(5)1986(marzec) Finał Claudia Kohde-Kilsch Hana Mandlíková Wendy Turnbull 4:6, 7:5, 6:41986(listopad) Finał Claudia Kohde-Kilsch Martina Navrátilová Pam Shriver 6:7(1), 3:61987 Finał Claudia Kohde-Kilsch Martina Navrátilová Pam Shriver 1:6, 1:61988 Półfinał Claudia Kohde-Kilsch Łarysa Sawczenko Natalla Zwierawa 6:3, 4:6, 5:7 1989 Półfinał Jana Novotná Łarysa Sawczenko Natalla Zwierawa 6:3, 6:7, 4:6 1990 Ćwierćfinał Jana Novotná Natalija Medwediewa Leila Meschi 4:6, 6:1, 3:6 1991 Półfinał Arantxa Sánchez Vicario Martina Navrátilová Pam Shriver 4:6, 2:6 1992 Zwycięstwo Arantxa Sánchez Vicario Łarysa Neiland Jana Novotná 7:6(4), 6:1 1993 Półfinał Arantxa Sánchez Vicario Łarysa Neiland Jana Novotná 6:7, 6:3, 3:6 1995 Ćwierćfinał Lori McNeil Nicole Arendt Manon Bollegraf 6:7(3), 2:6 1996 Ćwierćfinał Martina Hingis Jana Novotná Arantxa Sánchez Vicario 4:6, 6:3, 5:7 1997 Półfinał Łarysa Neiland Lindsay Davenport Jana Novotná 0:6, 6:7
Występy w turnieju WTA Doubles Championships Rok Rezultat Partnerka Przeciwniczki Wynik1987 Zwycięstwo Claudia Kohde-Kilsch Elise Burgin Pam Shriver 6:1, 7:6(5) 1991 Zwycięstwo Gigi Fernández Łarysa Neiland Natalla Zwierawa 4:6, 6:4, 7:6(3)
Występy w igrzyskach olimpijskich Gra pojedyncza RundaPrzeciwniczkaWynik Letnie Igrzyska Olimpijskie w Seulu 1988, reprezentując państwo I runda wolny los II runda : Kim Il-soon 2:6, 6:4, 2:6 Letnie Igrzyska Olimpijskie w Barcelonie 1992, reprezentując państwo I runda : Natacha Randriantefy [Q] 6:0, 6:1 II runda : Angélica Gavaldón [Q] 6:4, 4:6, 3:5 krecz Letnie Igrzyska Olimpijskie w Atlancie 1996, reprezentując państwo I runda : Mariaan de Swardt 6:7(4), 6:3, 5:7
Gra podwójna RundaPartnerkaPrzeciwniczkiWynik Letnie Igrzyska Olimpijskie w Seulu 1988, reprezentując państwo I runda Jana Novotná : Kim Il-soon / Lee Jeong-myung 6:2, 7:6(4) Ćwierćfinał : Etsuko Inoue / Kumiko Okamoto 6:3, 6:2 Półfinał : Steffi Graf / Claudia Kohde-Kilsch 7:5, 6:3 O złoty medal : Zina Garrison / Pam Shriver 6:4, 2:6, 8:10 Letnie Igrzyska Olimpijskie w Atlancie 1996, reprezentując państwo I runda Jana Novotná : Anna Kurnikowa / Jelena Makarowa 6:2, 6:2 II runda : Yayuk Basuki / Romana Tedjakusuma [WC] 6:2, 6:3 Ćwierćfinał : Jill Hetherington / Patricia Hy 6:2, 6:4 Półfinał : Conchita Martínez / Arantxa Sánchez Vicario 6:2, 7:6(1) O złoty medal : Gigi Fernández / Mary Joe Fernández 6:7(6), 4:6
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Czechosłowaccy medaliści olimpijscy Kategoria:Czechosłowackie tenisistki Kategoria:Czescy medaliści olimpijscy Kategoria:Czeskie tenisistki Kategoria:Czechosłowaccy olimpijczycy (Seul 1988) Kategoria:Czechosłowaccy olimpijczycy (Barcelona 1992) Kategoria:Czescy olimpijczycy (Atlanta 1996) Kategoria:Medaliści letnich igrzysk olimpijskich w tenisie Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1988 Kategoria:Medaliści Letnich Igrzysk Olimpijskich 1996 Kategoria:Tenisiści ziemni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1988 Kategoria:Tenisiści ziemni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1992 Kategoria:Tenisiści ziemni na Letnich Igrzyskach Olimpijskich 1996 Kategoria:Triumfatorki Australian Open Kategoria:Triumfatorki French Open Kategoria:Triumfatorki Wimbledonu Kategoria:Triumfatorki US Open Kategoria:Zdobywcy Pucharu Hopmana Kategoria:Zdobywczynie Pucharu Federacji Kategoria:Ludzie urodzeni w Pradze Kategoria:Urodzeni w 1965 Kategoria:Członkowie Międzynarodowej Tenisowej Galerii Sławy Kategoria:Liderki rankingu deblowego WTA