Mirjana Karanović, serb. Мирјана Карановић (ur. 28 stycznia 1957 w Belgradzie) – serbska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna. Na arenie międzynarodowej znana z częstej współpracy z reżyserem Emirem Kusturicą.
Życiorys Zadebiutowała rolą tytułowej wieśniaczki w kultowym filmie Wieniec Petriji (1980) Srdjana Karanovicia. W 1985 roku zagrała w nagrodzonym Złotą Palmą na 35. MFF w Cannes filmie Emira Kusturicy Ojciec w podróży służbowej. Wystąpiła też w dwóch późniejszych filmach tego reżysera: Underground (1995) i Życie jest cudem (2004).
W 1998 roku zagrała w filmie Gorana Paskaljevicia Beczka prochu. Za rolę zgwałconej Bośniaczki w filmie Grbavica (2006) w reżyserii Jasmili Žbanić była nominowana do Europejskiej Nagrody Filmowej dla najlepszej aktorki. Grała też w filmach innych jugosłowiańskich i serbskich reżyserów, takich jak m.in. Goran Marković, Lordan Zafranović, Boro Drašković czy Živojin Pavlović.
Od 1995 roku wykłada na wydziale aktorskim Akademii Sztuk Pięknych w Belgradzie. W latach 2001–2003 oraz od 2009 roku pełniła funkcję dziekana.
W 2017 roku była zaangażowana w podpisanie deklaracji o wspólnym języku Serbii, Czarnogóry, Chorwacji i Bośni i Hercegowiny, dokumentu, w powstanie którego zaangażowanych było około dwustu językoznawców i pisarzy z czterech państw byłej Jugosławii. Deklaracja przedstawiona została w Sarajewie 30 marca 2017 roku. Jej celem było między innymi zwrócenie uwagi na sztuczne, wynikające z nacjonalizmów podziały i uwydatniane na siłę różnice, nadmierny i nieautentyczny puryzm. Podkreślano, że istnienie jednego, wspólnego języka nie zmienia faktu, że państwa i narody są cztery i nie ma nic wspólnego z przynależnością etniczną i poczuciem tożsamości narodowej.
Wybrane nagrody 2008: Nagroda Osvajanje slobode przyznawana kobietom, których praca promuje w społeczeństwie prawa człowieka, praworządność, demokrację i tolerancję. 2009: Nagroda Konstantina Obradovicia za promowanie praw człowieka. 2010: Dobar primer Novog optimizma - nagroda przyznawana osobom, które wspierają w swojej działalności prawa wyrażone w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka i Proklamacji Ruchu Novog Optimizma. 2011: Order Sztuki i Literatury 2018: Nagroda Zlatni pečat przyznawana przez Kinotekę Jugoslav (Jugosłowiańskie Archiwum Filmowe). 2021: Nagroda im. Tatjany Lukjanowej przyznawana przez Belgradzki Teatr Dramatyczny.
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Belgradzie Kategoria:Serbskie aktorki filmowe Kategoria:Serbskie aktorki teatralne Kategoria:Serbskie aktorki telewizyjne Kategoria:Urodzeni w 1957 Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury