thumb|Ogrodzenie i wieża strażnicza łagru Perm-36. Łagier lub łagr ( – obóz), również (oficjalnie do 1930) koncłagier (ros. ) – sowiecki obóz koncentracyjnyCzłonkowie komisji Jansona w publicznych przemówieniach przestali się na przykład posługiwać zwrotem „koncłagier” (obóz koncentracyjny). Od 7 kwietnia 1930 wszystkie oficjalne dokumenty odnosiły się do sowieckich obozów koncentracyjnych jako do „isprawitielno-trudowych łagieriej” (ITŁ), czyli obozów pracy poprawczej – w późniejszych czasach nie używano już żadnego innego terminu. Anne Applebaum: Gułag, s. 83, Warszawa 2005, Wydawnictwo Świat Książki, ., obóz pracy przymusowej w Rosji bolszewickiej (1918–1922) i w ZSRR (1922–1987), w którym więźniów zmuszano do ciężkich prac powodujących często wyniszczenie i śmierć. Od 1930 obozy koncentracyjne w ZSRR były zorganizowane w system Gułagu, ich liczba i liczebność więźniów skokowo wzrosła, a niewolnicza praca przymusowa więźniów stała się ważnym elementem gospodarki ZSRR.
Współcześnie wyłącznie w języku potocznym bądź żargonie dziennikarskim – nieformalne określenie na obóz pracy przymusowej (kolonię karną) w Chinach, Korei Północnej, Rosji i na Białorusi.
Do radzieckich obozów trafiali wszyscy bez względu na wiek, rasę, stanowisko, światopogląd i płeć.
Liczba więźniów sowieckich łagrów w latach 1934–1953 (do śmierci Stalina), wedle stanu na 1 stycznia danego roku: RokLiczba wszystkich więźniów w łagrachLiczba więźniów politycznych (osadzonych z powodu tzw. działalności kontrrewolucyjnej)Procent więźniów politycznych w liczbie wszystkich osadzonych1934 510 307 135 190 26,51935 725 483 118 256 16,31936 839 406 105 849 12,61937 820 881 104 826 12,81938 996 367 185 324 18,61939 1 317 195 454 432 34,51940 1 344 408 444 999 33,11941 1 500 524 420 293 28,01942 1 415 596 407 988 28,81943 983 974 345 397 35,11944 663 594 268 861 40,51945 715 505 289 351 40,41946 746 871 333 883 44,71947 808 839 427 653 52,91948 1 108 057 416 156 37,61949 1 216 361 420 696 34,61950 1 416 300 578 912 40,91951 1 533 767 475 976 31,01952 1 711 202 480 766 28,11953 1 727 970 465 256 26,9
Zobacz też
specposiołek
Przypisy
Bibliografia Anne Applebaum: Gulag. A History, New York 2003, , wydanie polskie Gułag, Warszawa 2005, . Stanisław Ciesielski: GUŁag. Radzieckie obozy koncentracyjne 1918-1953, Warszawa 2010, Wydawnictwo Instytut Pamięci Narodowej, . Robert Conquest: The Great Terror (1968), wydanie uzupełnione: The Great Terror: A Reassessment (1990) ; wydanie polskie: Wielki Terror (1997), . Anatol Krakowiecki: Książka o Kołymie, wydanie 2, London 1987, Wydawnictwo Veritas, . Aleksandr Sołżenicyn: Archipelag Gułag 1918-1956, wydanie polskie Warszawa 1990, , Poznań 2008, (tomy 1-3).