thumb|Piper lanceaefolium Pieprzowce (Piperales Bercht. & J. Presl) – rząd roślin stanowiący jedną z najstarszych linii rozwojowych roślin okrytonasiennych, zaliczaną do grupy magnoliowych. Stanowi grupę siostrzaną kanellowców Canellales, z którymi łączy je obecność w węzłach trzech luk liściowych. Obejmuje trzy rodziny (kokornakowate Aristolochiaceae, pieprzowate Piperaceae i saururowate Saururaceae) z 17 rodzajami i 4170 gatunkami. Rośliny te występują w strefach umiarkowanych obu półkul i zwłaszcza w strefie międzyzwrotnikowej. W Europie obecne są tylko kokornakowate, z jednym gatunkiem rodzimym w Polsce – kopytnikiem pospolitym. Pieprzowce zwykle są aromatyczne, często mają pieprzowy smak.
Morfologia thumb|Kokornak powojnikowy thumb|Saruma henryi Pokrój Należą tu rośliny głównie zielne, zarówno byliny, jak i rośliny roczne, ale też zimozielone drzewa, krzewy, liany. Pędy często członowane, nierzadko zgrubiałe w węzłach. Rośliny zielne mają czasem budowę gruboszowatą. Liście Skrętoległe, zwykle wyrastające w dwóch rzędach, rzadko naprzeciwległe i okółkowe. Często z pochwiastą nasadą otaczającą pęd i z rozmaicie wykształconymi przylistkami (wolnymi lub przyrastającymi do ogonków liściowych). Blaszka często gruczołkowato punktowana, zwykle całobrzega i o użyłkowaniu pierzastym lub dłoniastym. Kwiaty Drobne i liczne, zebrane w wyrastające szczytowo, w kątach lub naprzeciw liści kwiatostany w postaci kłosa lub kolby, rzadko grona lub baldachu. Pod kwiatostanem znajduje się pojedyncza podsadka, czasem nieobecna. Kwiaty są zwykle grzbieciste, z listkami okwiatu zwykle w jednym, rzadziej dwóch okółkach, czasem nieobecnymi. Pręciki w różnej liczbie, zwykle od 2 do 10, ale czasem też pojedynczy lub pręciki liczne (ponad 40). Nitki pręcików wolne lub zrastające się w grupy, czasem zrastające się ze słupkiem lub przylegające do zalążni. Słupek powstaje z jednego, trzech lub większej liczby (do 6) owocolistków zrastających się całkowicie lub częściowo. Zalążnia górna lub dolna, rzadziej wpół dolna, jedno-, kilku lub wielokomorowa. Zalążków jest od kilku do wielu, czasem też są pojedyncze. Szyjka słupka pojedyncza lub w liczbie trzech albo sześciu, ze znamionami główkowatymi lub łatkowatymi, zwykle suchymi. Owoce Najczęściej jagody, pestkowce lub torebki, rzadko orzechy, mieszki i rozłupnie. Nasiona drobne z dużą ilością oleistego bielma i drobnym zarodkiem.
Systematyka thumb|Kopytnik pospolity Rząd pieprzowców w dawnych systemach klasyfikacyjnych, ze względu na budowę drewna i kwiatów, określaną jako prymitywną, sytuowany był na początku systemów porządkujących dwuliścienne. Do cech wspólnych z innymi magnoliowymi, do których współcześnie są zaliczane, należy obecność komórek wydzielniczych. Wyodrębnienie rzędu miało miejsce według różnych badań między 100 a 150 milionami lat. Skamieniałości przypisywane przodkom pieprzowców znajdowane są w skałach datowanych na wczesną kredę.
Pozycja systematyczna Rząd zgodnie z APweb (aktualizowanym systemem APG IV z 2016) zajmuje pozycję siostrzaną względem kanellowców Canellales w obrębie grupy magnoliowych Magnoliids.
Podział na rodziny We współczesnych ujęciach systematycznych do rzędu należą trzy rodziny. Dobrze dowiedziona jest siostrzana relacja saururowatych Saururaceae i pieprzowatych Piperaceae oraz bazalne położenie w grupie kokornakowatych Aristolochiaceae. Niejasności związane są z pozycją rodzaju Lactoris i Hydnoroideae w obrębie kokornakowatych, w wielu ujęciach dawniejszych rozmaicie sytuowanych także poza obrębem rzędu. W ujęciu Tree of Life rodzaj Lactoris przedstawiony został (aczkolwiek z komentarzem, że prowizorycznie i prawdopodobnie błędnie) jako siostrzany jednoliściennym, a Prosopanche włączono do storczykowatych Orchidaceae. Relacje filogenetyczne według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016):
Dawne ujęcia systematyczne W systemie APG II (2003) i APG III z 2009 wyróżniane były dodatkowo rodziny Lactoridaceae (obejmująca endemiczny dla wysp Juan Fernández rodzaj Lactoris) oraz piestrzennikowate Hydnoraceae. Ponieważ okazały się one być zagnieżdżone w obrębie rodziny kokornakowatych – począwszy od systemu APG IV z 2016 nie są one wyodrębniane.
W systemie Takhtajana z 2009 rząd w ujęciu systemów APG odpowiadał nadrzędowi Piperanae. W jego obrębie znajdowały się dwa rzędy – monotypowy Hydnorales z rodziną piestrzennikowatych Hydnoraceae oraz Piperales, do którego zaliczane były: saururowate Saururaceae, kokornakowate Aristolochiaceae i osobno Lactoridaceae oraz pieprzowate Piperaceae i wyodrębniane w osobną rodzinę Peperomiaceae. We wcześniejszej wersji systemu z 1997 kokornakowate zaliczane były do nadrzędu Magnolianae, Lactoridaceae wyodrębniane były we własnym rzędzie Lactoridales i nadrzędzie Lactoridanae. Pieprzowce Piperales tworzyły monotypowy nadrząd Piperanae i obejmowały rodziny Saururaceae, Piperaceae i Peperomiaceae.
W systemie Cronquista (1981) kokornakowate Aristolochiaceae wyodrębniane były we własny rząd Aristolochiales, do pieprzowców Piperales zaliczane były, obok pieprzowatych Piperaceae i saururowatych Saururaceae, także zieleńcowate Chloranthaceae. Lactoridaceae włączane były do Magnoliales, aczkolwiek z komentarzem, że mają istotne cechy wspólne z pieprzowcami. Hydnoraceae grupowane były z innymi roślinami pasożytniczymi w rząd Rafflesiales w podklasie Rosidae.
Przypisy
Kategoria:Pieprzowce