Alojzy Osiński (ur. 4 marca 1770, zm. 10 czerwca 1842 w Ołyce) – biskup sufragan łucki, bibliograf, mówca i filolog polski.
Życiorys Urodził się w rodzinie Jana Osińskiego h. Junosza i żony jego Barbary z d. Markowskiej jako najstarszy syn. Miał młodszego brata Ludwika.
Początkowe nauczanie zdobywał w Radomiu w kolegium pijarów i w 1784 wstąpił w Drohiczynie do tego zakonu. W 1791 rozpoczął nauczanie w szkołach zgromadzenia pijarów nauczając matematyki, fizyki i logiki. W latach 1802–1806 był prefektem w szkołach pijarskich a następnie przez kolejne 18 lat uczył literatury polskiej i łacińskiej oraz historii starożytnej w liceum Krzemienieckim.
W 1817 został mianowany kanonikiem katedry w Łucku i prałatem. W 1820 otrzymał od papieża Piusa VII tytuł towarzysza rzymskiego dworu laterańskiego oraz order złotej ostrogi. W 1824 został asesorem konsystorza oraz deputatem w Wilnie. W 1828 został doktorem teologii oraz kanonikiem w katedrze wileńskiej, w 1831 infułatem ołyckim i w 1833 rektorem wileńskiej akademii duchownej.
W 1839 został mianowany biskupem sufraganem diecezji łuckiej i osiadł w Ołyce. Był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie oraz Towarzystwa Naukowego Krakowskiego.
Dorobek
Wydrukowany Ukazały się drukiem:
Nauka ojca dana synowi jadącemu do Akademii, Warszawa 1801, Kazanie na pogrzebie Krystyny Radzimińskiej, 1803, Słownik mitologiczny z przyłączeniem obrazo pisma (Jeonologia), Warszawa 1806— 1812, 3 tomy, Kazanie na pogrzebie Michała Jerzego Wandalina Mniszcha, Warszawa 1806, Mowa przy rozpoczęciu popisów rocznych miana w Gimnazyjum Wołyńskiem, Krzemieniec 1807, Kazanie na pogrzebie Tomasza Lenczowskiego podkomorzego krzemienieckiego, Krzemieniec 1808, Kazanie przy otwarciu nauk w Gimnazyjum Wołyńskim, Krzemieniec 1808, oraz w 1809, Kazanie na obchodzie pogrzebowym Józefa Czecha', Krzemieniec 1811, O życiu i pismach Ks. Skargi, Krzemieniec 1812, Pochwala ks. Onufrego Kopczyńskiego, Warszawa 1817, O życiu i pismach Tadeusza Czackiego, Krzemieniec 1811, Kazanie na exekwiach po J. O. Ks. Czartoryskim, Warszawa 1823 Mowa na obchód pamiątki Fr. Scheidta, Krzemieniec 1807 Łza i nadzieja, dwa wyjątki z Bogactw mowy polskiej, Wilno 1835, Wiadomość o biskupie Wileńskim Pawle Algimontowiczu Księciu Olszańskim, zamieszczona w Wizerunkach Nauk. Poczet nowy t. XI.
W rękopisie Żywoty Biskupów Wileńskich w 26 zeszytach, Wiadomość o życiu i pismach pisarzów polskich z rozbiorem ich dziel w 20 tomach. Bogactwa mowy polskiej, słownik języka polskiego zachowało się 15 tomów, Obraz życia i pism ks. Jakóba Wujku z Wągrowca, z przyłączeniem, obszernej wiadomości o biblijach, psałterzach, kancyonałach rozmaitych wyznań, O jezuitach w Polsce we względzie nauk z wyszczególnieniem wszystkich Jezuitów piszących po polsku i po łacinie, O literaturze polskiej, łacińskiej i poezyi, Opis zakładów chwalebnych, w kolegiacie Ołyckiej, Związek szlachty litewskiej przeciwko Sapiehom.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1770 Kategoria:Junoszowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy uczelni pijarskich w I Rzeczypospolitej Kategoria:Wykładowcy Liceum Krzemienieckiego (1805–1831) Kategoria:Kanonicy łuckiej kapituły katedralnej Kategoria:Prałaci łuckiej kapituły katedralnej Kategoria:Członkowie Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Złotej Ostrogi Kategoria:Kanonicy wileńskiej kapituły katedralnej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Kapituła kolegiacka ołycka Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wyższego Seminarium Duchownego w Wilnie Kategoria:Biskupi łuccy Kategoria:Polscy bibliografowie Kategoria:Polscy poloniści Kategoria:Zmarli w 1842