Geografia społeczno-ekonomiczna (także: antropogeografia, geografia człowieka) – nauka geograficzna badająca różne aspekty działalności człowieka, w tym także konsekwencje społeczne i gospodarcze dla tej aktywności w przestrzeni geograficznej. Jeden z czterech głównych działów geografii (obok geografii fizycznej, geografii regionalnej, i geografii stosowanej).
Historia i nazewnictwo Geografia człowieka nawiązuje do dawnej antropogeografii (i często jest z nią utożsamiana). Od końca XVIII w. w badaniach geograficznych coraz większą uwagę przywiązywano do człowieka i jego miejsca w przestrzeni geograficznej. W historii polskiej myśli geograficznej geografia społeczno-ekonomiczna ewoluowała od geografii handlowej w połowie XIX w., poprzez antropogeografię w I połowie XX w., do geografii ekonomicznej i geografii społeczno-ekonomicznej w II połowie ubiegłego stulecia. Współcześnie po znacznym rozszerzeniu pola badawczego geografii społeczno-ekonomicznej (daleko poza kwestie wyłącznie gospodarcze i społeczne) bardziej poprawnym terminem wydaje się geografia człowieka.
Podział Geografia społeczna (socjogeografia) Geografia jakości życia (ew. część geografii rozwoju) Geografia dobrobytu Geografia dobrostanu (ew. geografia szczęścia) (ew. część geografii zdrowia) (w Polsce często jako studia z zakresu edukacji geograficznej) Geografia moralna
Geografia ludności Demogeografia
Demografia (ew. poza geografią) Geografia migracji
Geografia rynku pracy i zatrudnienia Geografia warunków i stylu życia Geografia kultury Geografia sztuki Geografia artystyczna Geografia muzyki Geografia literatury Geografia teatru Geografia życia artystycznego Geografia cywilizacji (ew. kultur) Geografia religii Geografia językowa/języka (geolingwistyka) Geografia (studia) krajobrazu kulturowego (ew. samodzielna część geografii człowieka) Geografia krajobrazu miejskiego Kulturowa geografia ekonomiczna
(bada m.in. poziom i jakość życia, globalne siły gospodarcze prowadzące do rozwoju i niedorozwoju, wzorce przestrzenne w rozwoju) Geografia Internetu (Cybergeografia lub Geografia Cyberprzestrzeni) Geografia gospodarcza (geografia ekonomiczna) Geografia przedsiębiorstw Geografia rolnictwa Geografia regionalna rolnictwa Geografia branżowa rolnictwa Geografia rozłogu i użytkowania gruntów Geografia obszarów wiejskich Geografia gospodarki żywnościowej Geografia rolnictwa ekologicznego Geografia przemysłu Geografia regionalna przemysłu Geografia branż/gałęzi przemysłu (przemysł lekki: włókienniczy, skórzany, odzieżowy/tekstylny, spożywczy, szklany, ceramiczny; przemysł ciężki: elektromaszynowy, energetyczny, hutnictwo i metaluria, chemiczny, budowlany, drzewny i papierniczy, mineralny, zbrojeniowy; przmysł wydobywczy: górnictwo) Geografia okręgów przemysłowych Geografia przedsiębiorstw Geografia zasóbów naturalnych (ew. samodzielna część geografii ekonomicznej) Geografia usług Geografia handlu Geografia handlu międzynarodowego (ew. samodzielna część geografii ekonomicznej) Geografia branżowa usług (w tym rzemiosło) Geografia turyzmu Geografia informacji Geografia komunikacji Geografia transportu Geografia ruchu Planowanie transportu Geografia łączności Geografia infrastruktury Geografia osadnictwa Ekistyka Geografia miast (geourbanistyka) Geografia społeczna miast (ew. część geografii społecznej) Urbomorfologia Urbanistyka (ew. część gospodarki przestrzennej) Geografia urbanistyczna Gospodarka przestrzenna (ew. część geografii stosowanej) Geografia wsi Ruralistyka (ew. część gospodarki przestrzennej) Geografia osiedla Geografia obszarów wiejskich Geografia kontinuum miejsko-wiejskiego Geografia strefy podmiejskiej (procesy ruralizacji miasteczek i urbanizacji wsi) Geografia miast zdegradowanych (miast dawnych; miast pozbawionych praw miejskich) i restytuowanych (miast z przywróconymi prawami miejskimi) [w tym miast włączonych do innych miast jako dzielnica lub część miasta] Geografia systemów osadniczych Geografia polityczna Geografia wyborcza Geografia władzy Geografia bezpieczeństwa Geografia pokoju Geografia wojenna Geografia granic politycznych i pograniczy Geografia konfliktów
Geopolityka Geostrategia Geografia historyczna Geografia humanistyczna Geografia percepcji Geografia behawioralna (ew. część geografii społecznej)
(ew. część geografii społecznej) Geozofia Geografia krytyczna Geografia fenomenologiczna Geografia egzystencjalna Geografia radykalna Geografia feministyczna Geografia (neo)marksistowska Geografia humanistyczna miasta (ew. część geografii miast)
Wiele badań integrujących wiedzę z geografii fizycznej, geografii człowieka i geografii regionalnej podejmuje się w ramach geografii stosowanej. Geografia stosowana podejmuje badania, na które istnieje konkretne zapotrzebowanie ze strony społeczeństwa czy gospodarki (np. geografia wojskowa, turystyka, gospodarka przestrzenna czy sozologia),
Problematyka (wybrane zagadnienia) Rozwój pojęć podstawowych geografii: region, miejsce, okolica, terytorium, przestrzeń, środowisko, krajobraz. Relacje człowiek-środowisko (naturalne/przyrodnicze, kulturowe/antropogeniczne, mieszane) Wyczerpywalność zasobów naturalnych. Eksplozja demograficzna i jej konsekwencje. Zróżnicowanie społeczno-kulturowe w ujęciu przestrzennym Produkcja żywności na świecie; problem nadwyżek i niedobór żywności. Konsekwencje urbanizacji i uprzemysłowienia. Degradacja środowiska człowieka (antropopresja). Percepcja przestrzeni – wartości niematerialne i ekonomiczne
Przypisy