Ziarnojadek rdzaworzytny (Sporophila hypochroma) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae). Jeden z mniej poznanych gatunków ziarnojadków występujący w środkowej Ameryce Południowej. Jest gatunkiem bliskim zagrożenia.
Systematyka Gatunek ten jako pierwszy opisał Walter Edmond Clyde Todd w 1915 roku. Holotyp pochodził z Buena Vista w departamencie Santa Cruz w Boliwii. Gatunek monotypowy.
Morfologia Mały ptak o niewielkim, zaokrąglonym dziobie koloru czarno-szarego u samców i brązowo-czarnego u samic. Samce mają szarą głowę do linii oka, plecy, ogon i nogi. Skrzydła są szaro czarne z niewielką białą plamką na środku. Gardło, pierś, brzuch, podbrzusze i kuper w kolorze rdzawym. Tęczówki ciemnobrązowe z szarymi powiekami. Samica jest piaskowo-brązowa, z nieco jaśniejszym brzuchem i czarniawymi skrzydłami, z brązowymi obrzeżami lotek. Skrzydła ciemnooliwkowe z białą plamką na środku. Gatunek może być mylony z ziarnojadkiem płowym, do którego jest bardzo podobny i zasiedla pokrywające się częściowo tereny. Młode osobniki są podobne do samic. Długość ciała 10 cm, masa ciała 9,7 g.
Zasięg występowania Ziarnojadek rdzaworzytny występuje na wysokości do 1100 m n.p.m. Występuje w departamentach Beni, Santa Cruz i La Paz w Boliwii, stanach Mato Grosso do Sul i Goiás w Brazylii, prowincjach Buenos Aires, Chaco, Corrientes, Entre Ríos i Formosa w Argentynie, departamentach Artigas i Paysandú w Urugwaju oraz we wschodnim i południowo-wschodnim Paragwaju. Rozmnaża się na terenach Argentyny, Boliwii, Paragwaju i Urugwaju. Jest gatunkiem w większości migrującym, chociaż niewielka populacja zamieszkująca tereny Boliwii prawdopodobnie nie migruje. Zasięg jego występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 1,794 mln km², z czego tylko 224 tys. km² to tereny lęgowe.
Ekologia i zachowanie Jego głównym habitatem są otwarte przestrzenie z wysokimi trawami w pobliżu bagien i mokradeł. Żywi się głównie ziarnami traw, które wyjada bezpośrednio z kłosów. Sezon lęgowy trwa od grudnia do lutego. Poza sezonem lęgowym spotykany jest w stadach z innymi ziarnojadkami.
Status zagrożenia i ochrona W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN ziarnojadek rdzaworzytny od 1994 roku jest klasyfikowany jako gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako dość rzadki (uncommon) i występujący plamowo. BirdLife International uważa, że populacja zmniejsza się ze względu na utratę naturalnych siedlisk oraz odłów w celu nielegalnego handlu.
W 2023 roku organizacja BirdLife International wymieniała aż 41 ostoi ptaków IBA, w których ten gatunek występuje: 4 w Brazylii (m.in. Park Narodowy Emas), 3 w Urugwaju, 2 w Paragwaju, 2 w Boliwii (w tym Park Narodowy Noel Kempff Mercado) i 30 w Argentynie (m.in. Parque Provincial Pampa del Indio, Reserva El Bagual, Park Narodowy Mburucuyá czy Park Narodowy Pre-Delta).
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ziarnojadki Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1915 roku Kategoria:Fauna Argentyny Kategoria:Fauna Boliwii Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Fauna Paragwaju Kategoria:Fauna Urugwaju