Nikołaj Nikołajewicz Kaznakow (ros. Николай Николаевич Казнаков; ur. , zm. 15 kwietnia 1929 w Cannes) – generał kawalerii Armii Carskiej, bohater wojny rosyjsko-tureckiej (1877–1878) i I wojny światowej.
Życiorys Pobierał nauki Korpusie Paziów. W 1874 r. został przeniesiony w stopniu korneta do pułku kawalerii. W 1877 r. awansował do stopnia porucznika. W trakcie wojny rosyjsko-tureckiej został przydzielony do Lejb-Gwardyjskiego Pułku Huzarów Jego Wysokości. Za udział w został odznaczony Orderem Św. Anny IV stopnia; następnie został oficerem ordynansowym Iosifa Hurki i ponownie otrzymał order. Od 11 maja 1880 do 11 lipca 1881 r. był adiutantem brygady. W latach 1883–1889 zajmował się szkoleniem żołnierzy. W 1889 otrzymał stopień kapitana gwardii, w 1894 – pułkownika, zastępcy dowódcy pułku. 26 kwietnia 1899 r. mianowano go dowódcą 39 Narewskiego Pułku Huzarów. W 1905 r. awansował na generała dywizji oraz został dowódcą 2 brygady 5 dywizji kawalerii, w 1907 r. zaś mianowano go dowódcą 1 brygady tej samej dywizjiЗалесский К.А. Кто был кто во второй мировой войне. Союзники Германии. Москва, 2003..
W latach 1906–1909 był tymczasowym wojennym generalnym gubernatorem guberni kaliskiej, Łodzi, powiatu łódzkiego i łaskiego. Słynął z bezwzględności wobec robotników biorących udział w buntach związanych z rewolucją 1905 r.A. Barszczewska-Krupa, P. Samuś, Życie polityczno-społeczne, [w:] Łódź. Dzieje miasta do 1918 r., pod red. B. Baranowskiego i J. Fijałka, Łódź 1980, s. 442–443. zarówno wśród ludności kaliskiej, jak i łódzkiej. W okresie funkcjonowania sądu wojennego podległego Kaznakowowi w ciągu 2 lat rządów stracono ponad 100 rewolucjonistów, poprzez wykonywanie wyroków śmierci na szubienicy na terenie więzienia przy ul. Gdańskiej 13 w Łodzi. Z inicjatywy Kaznakowa szubienica była na tyle wysoka, by egzekucje mogły być obserwowane również poza terenem więzienia. Podległy Kaznakowowi sąd wojenny wydał 3/4 orzeczeń związanych z udziałem w rewolucji. W okresie pełnienia przez niego funkcji generalnego gubernatora wysłano na Sybir w trybie administracyjnym około 10 000 łodzian. Kaznakow zasłynął również podjęciem decyzji o zesłaniu 130, zamknięciu w więzieniu ponad 700 oraz rozstrzelaniu 7 robotników po zabójstwie Mieczysława Silbersteina.
W 1910 r. został awansowany na generała porucznika i został mianowany szefem 1 Dywizji Kawalerii Gwardii. Od września 1914 r. był dowódcą połączonego oddziału jeździeckiego 1 Dywizji Kawalerii, 5 Dywizji Kawalerii i Oddzielnej Ussuryjskiej Brygady Kawalerii. W lutym 1915 został odznaczony odznaką św. Jerzego za bitwy, które miały miejsce w październiku 1914 r. Oddział Kaznakowa uczestniczył w na przełomie sierpnia i września 1915 r. W marcu 1916 r. został dowódcą 12 Korpusu Armii, a w styczniu 1917 r. awansował na generała kawalerii. W kwietniu 1917 r., tj. już po obaleniu caratu, został zastąpiony przez Władimira Czeremisowa. Następnie zaciągnął się do rezerwy w sztabie kijowskiego okręgu wojskowego. Jesienią 1921 r. został zatrzymany wraz z bratem Siergiejem osadzony w więzieniu Butyrki. W 1922 r. zwolniono go z więzienia, jednocześnie wydalając z kraju. Wyemigrował do Francji. Zmarł w Cannes 15 kwietnia 1929 r. Został pochowany wraz z żoną na cmentarzu Trabuquet w Mentonie.
Życie prywatne Pochodził z rodu szlacheckiego Kaznakowów, wywodzącej się z prowincji twierskiej. Był synem generała piechoty – i jego żony Jelizawiety Siergiejewny (1828–1906). Został ochrzczony 9 lutego 1856 r. w Pałacu Zimowego. W 1892 r. ożenił się z Barbarą, córką . Ich syn Nikołaj urodził się 18 lipca 1894 r. W 1908 r. małżeństwo zostało rozwiązane. W 1912 r. Kaznakow ożenił się z Emilią LeonardownąВесь Петербург на 1912 год: Адресная и справочная книга г. С.-Петербурга. СПб., 1912. 1209 с., 2492 стб. разд. паг..
Odznaczenia Rosyjskie Order św. Anny IV kl. (1878); Order św. Stanisława III klasy z mieczami i łukiem (1878); Order św. Anny III klasy z mieczami i łukiem (1879); Order św. Stanisława II klasy (1884); Order św. Anny II klasy (1890); Order św. Włodzimierza IV klasy (1895); Order św. Włodzimierza III klasy (1900); Order św. Stanisława I klasy (1907); Order św. Włodzimierza II klasy (1913); Order Orła Białego z Mieczami (11.16.1914); Order Św. Włodzimierza II klasy z Mieczami, (11.16.1914); Broń św. Jerzego, (30.01.1915)Лодзинская операция: сборник документов мировой империалистической войны на русском фронте (1914-1917 гг.). – М. ; Л., 1936..
Pozostałe Order Fryderyka II klasy (1892); Order Miecza I klasy (1892); krzyż komandorski badeńskiego Orderu Lwa Zeryngeńskiego II klasy (1895); krzyż oficerski francuskiego Orderu Legii Honorowej (1897); Pruski Order Królewski Korony II klasy (1898); Krzyż Komandorski Orderu Gwiazdy Rumunii (1899).
Przypisy
Kategoria:Generałowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Urodzeni w 1856 Kategoria:Zmarli w 1929 Kategoria:Ludzie związani z Łodzią (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Odznaczeni Bronią Złotą Kategoria:Uczestnicy wojny rosyjsko-tureckiej 1877–1878 (strona rosyjska) Kategoria:Biali emigranci rosyjscy we Francji Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Ludzie związani z Kaliszem (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Odznaczeni Orderem Fryderyka (Wirtembergia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Miecza Kategoria:Odznaczeni Orderem Lwa Zeryngeńskiego Kategoria:Komandorzy Legii Honorowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony (Prusy) Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Rosjanie związani z Łodzią Kategoria:Wojskowi związani z Łodzią