Fryderyk Zoll, młodszy (ur. 1 lutego 1865 w Krakowie, zm. 23 marca 1948 tamże) – polski prawnik, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności.

Życiorys Rodzina Był wnukiem Józefa Chrystiana, synem Fryderyka (profesora prawa rzymskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego) i Heleny Seeling-Saulenfels oraz bratem Antoniego.

Od 30 czerwca 1895 żonaty z Adelą z Hoschów (1875–1970). Miał dwóch synów: Fryderyka (1899–1986) i Józefa (1904–1966) oraz córkę Marię, po mężu Łuszczkiewicz (1901–1998). Dziadek Andrzeja Zolla (ur. 1942) i pradziadek Fryderyka Andrzeja (ur. 1970).

Wykształcenie Uczęszczał do gimnazjum w Krakowie. W latach 1883–1887 studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim, uzyskując w 1887 doktorat z prawa. Pracował następnie w Prokuratorii Skarbu w Wiedniu. Od 1889 uzupełniał studia na uniwersytetach w Lipsku, Berlinie (u Rudolfa Stammlera), Halle, Getyndze (u Rudolfa Jheringa) i Paryżu. W latach 1890–1897 pracował w Ministerstwie Handlu w Wiedniu. W 1895 na Uniwersytecie Wiedeńskim habilitował się (na podstawie rozprawy Privatrechtliche Studien aus dem Patentrechte) i został docentem w Katedrze Prawa Cywilnego Austriackiego tej uczelni.

Kariera uniwersytecka thumb|200px|Fryderyk Zoll młodszy przed 1912 W 1897 objął Katedrę Prawa Cywilnego na Uniwersytecie Jagiellońskim (od 1899 I Katedrę Prawa Cywilnego). W 1898 został mianowany profesorem nadzwyczajnym, a w 1900 profesorem zwyczajnym. Na uczelni trzykrotnie pełnił funkcję dziekana Wydziału Prawa (1907/1908, 1925/1926, 1933/1934), a także prorektora (1913/1914) i rektora (1912/1913). Wykładał prawo rzeczowe i autorskie, prawo ochrony wynalazków, wzorów i znaków towarowych oraz zasady prawnego zwalczania nieuczciwej konkurencji. W 1935 przeszedł na emeryturę z tytułem profesora honorowego, kontynuował jednak wykłady. W listopadzie 1939 został na krótko uwięziony przez Niemców w ramach Sonderaktion Krakau. Po zwolnieniu, mimo podeszłego wieku, brał udział w tajnym nauczaniu uniwersyteckim. Wykładał na Uniwersytecie Jagiellońskim także po II wojnie światowej.

Działalność w innych instytucjach naukowych W 1914 został powołany na członka korespondenta Akademii Umiejętności w Krakowie (późniejszej Polskiej Akademii Umiejętności). W pracach Komisji Prawniczej Akademii brał udział już od 1899, a od 1946 był jej przewodniczącym. Od 1928 był członkiem czynnym PAU, w latach 1931–1939 delegatem PAU ds. Domu Polskiego w Wiedniu. Należał ponadto do Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (1921 członek rzeczywisty, od 1929 członek zwyczajny), Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (1917 członek honorowy) i Akademii Prawa Niemieckiego (członek korespondent).

Działalność publiczna W latach 1913–1918 współpracował z Ministerstwem Sprawiedliwości w Wiedniu w ramach Komisji dla Reformy Prawa Międzynarodowego Prywatnego, 1914–1916 był wiceprezydentem Rady Szkolnej Krajowej. Pełnił również funkcję wiceprezydenta Krakowa w latach 1915–1916. W 1919 wszedł w skład Komisji Kodyfikacyjnej RP.

Dorobek naukowy Jego zainteresowania naukowe obejmowały prawo rzeczowe, prawo autorskie, prawo zobowiązań oraz prawo międzynarodowe publiczne. Jako pierwszy określił pojęciowo przedmiot prawa autorskiego, podkreślając znaczenie twórczości oryginalnej i osobistej oraz wyróżniając prawo niematerialne majątkowe i osobiste autora. W pracy Prawo prywatne austryackie (1899–1910, trzy tomy) przedstawił syntezę założeń prawa cywilnego Austrii, ze szczególnym uwzględnieniem prawa zobowiązań. Zajmował się regulacjami prawnymi związanymi z przystąpieniem Austrii do międzynarodowych konwencji o ochronie literatury i sztuki narodowej, przygotował projekt ustawy o powołaniu urzędów rozjemczych gminnych w Galicji. Pod wpływem Rudolfa Stammlera uznał zasadę tzw. prawa sprawiedliwego za najlepszą metodę rozstrzygania zagadnień prawnych.

Uczestniczył w Międzynarodowych Konferencjach Prawniczych w Warszawie, Lugano, Genewie, Hadze i Rzymie. Wśród jego studentów byli m.in. Stefan Grzybowski, Jan Gwiazdomorski, Władysław Siedlecki, Henryk Trammer, Adam Vetulani, Jan Wasilkowski.

Najważniejsze publikacje: Über den Schutz der von Auslande eingeführten Erfindungen (1892) Nieuczciwa konkurencya i jej pokrewne objawy ze stanowiska prawa prywatnego (1897) O zabezpieczeniu wierzytelności budowlanych (1898) Posiadanie według prawa cywilnego austryackiego (1903) Teorja praw osobistych w zarysie (1903) Tradycje jako sposób nabycia własności na rzeczach nieruchowmych (1907) Charakterystyka projektu noweli do kodeksu cywilnego (1908) Prawo rzeczowe na ziemiach polskich (1920) Zasady prawa autorskiego (1920) Prawo prywatne austriackie w zarysie (1921) Ustawa o nieuczciwej konkurencji (1926) Ustawa o prawie autorskiem (1926) Ustawa o ochronie wynalazków, wzorów i znaków towarowych (1928) Prawo cywilne (1931–1937, cztery tomy) Encyklopedja podręczna prawa prywatnego (1935–1938, tomy II–IV, z Janem Wasilkowskim) Międzynarodowe i międzydzielnicowe prawo prywatne w zarysie (1937) Prawo cywilne w zarysie (1946–1948, cztery tomy, z Adamem Szpunarem)

Pochowany został w grobowcu rodzinnym na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera N-wsch-Zollów). mały|Grób Fryderyka Zolla na cmentarzu Rakowickim

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (30 kwietnia 1925)M.P. z 1925 r. nr 102, poz. 433 „za zasługi na polu ustawodawstwa waloryzacyjnego”. Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1936) „za wybitne zasługi na polu nauki i wychowywania młodzieży w duchu patriotycznym położone w latach 1905–1918”. Krzyż Komandorski Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry) Krzyż Kawalerski Orderu Korony Żelaznej (Austro-Węgry)Rocznik Akademii Umiejętności w Krakowie. Kraków: AU, 1901, s. 4.

Doktoraty honorowe Był wyróżniony doktoratami honoris causa Uniwersytetu Wileńskiego, Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie (1937) i Uniwersytetu Jagiellońskiego (1948).

Przypisy

Bibliografia

Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt 3: P–Z (pod redakcją Andrzeja Śródki i Pawła Szczawińskiego), Ossolineum, Wrocław 1985. Karolina Grodziska, Cmentarz Rakowicki w Krakowie (1803–1939), wyd. II, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1987.

Linki zewnętrzne P. M. Żukowski, Misja profesora Fryderyka Zoll (młodszego) do Niemiec w 1935 r., „Przegląd Zachodni”, 2004, z. 1 dzieła w FBC Prace Fryderyka Zolla w serwisie Polona.pl

Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Lipsku Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Członkowie Komisji Kodyfikacyjnej (II Rzeczpospolita) Kategoria:Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności Kategoria:Członkowie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego Warszawskiego Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Wileńskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ofiary Sonderaktion Krakau Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Żelaznej Kategoria:Polacy – odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Franciszka Józefa Kategoria:Polacy pochodzenia niemieckiego Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk prawnych Kategoria:Posłowie Sejmu Krajowego Galicji IX kadencji Kategoria:Prorektorzy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Fryderyk Kategoria:Urodzeni w 1865 Kategoria:Zmarli w 1948