E.M. Forster

mały|Portret Forstera autorstwa Rogera Fry (1911) E.M. Forster, właśc. Edward Morgan Forster (ur. 1 stycznia 1879 w Londynie, zm. 7 czerwca 1970 w Coventry) – angielski prozaik, eseista i krytyk literacki. Tworzył także dzieła fantastyczne.

Życiorys Urodził się w Londynie, jako jedyne dziecko architekta, Edwarda Morgana Llewellyna Forstera i Anny Clary Wichelo Forster. Ojciec zmarł na gruźlicę, gdy Edward miał niecałe dwa lata. Wychowały go matka oraz ciotka, z którymi mieszkał także przez większość swego dorosłego życia. Dzieciństwo spędził w posiadłości Rooks Nest House w Stevenage w hrabstwie Hertfordshire, które stało się wzorem dla tytułowej posiadłości w powieści Howards End. Odziedziczył po ciotce ze strony ojca duży spadek (8 tys. £), co zapewniło mu środki utrzymania i pozwoliło na karierę pisarską.

Uczęszczał do Tonbridge School. Od 1897 do 1901 studiował w King’s College w Cambridge, gdzie był członkiem elitarnego stowarzyszenia Apostles. W trakcie studiów poznał także niektórych późniejszych członków Grupy Bloomsbury. Po ukończeniu studiów odbył ze swoją matką podróż po Włoszech i Grecji. Wkrótce po powrocie zaczął pisać eseje i opowiadania do liberalnego „Independent Review”. thumb|left|240px|Dom w którym mieszkał w latach 1939-1961 przy 1-10 Arlington Park Mansions w Londynie mały|Pomnik pamięci Forstera na tyłach kościoła św. Mikołaja w Stevenage W roku 1905 spędził kilka miesięcy w majątku hrabiny Elizabeth von Arnim jako nauczyciel domowy czwórki jej dzieci. W tym samym roku ukazała się jego pierwsza powieść Where Angels Fear To Tread. Przez następny rok wygłosił cykl wykładów o włoskiej sztuce i historii na Cambridge Local Lectures Board.

Kolejno w roku 1907 i 1908 ukazały się dwie następne powieści The Longest Journey oraz, oparty częściowo na wspomnieniach i doświadczeniach z podróży do Włoch, Pokój z widokiem (). W roku 1910 wydana została jedna z jego bardziej znanych powieści, Howards End. Na przełomie 1913 i 1914 powstała pierwsza wersja Maurycego (), której ze względu na wątek homoerotyczny Forster zdecydował się nie publikować. Powieść została opublikowana dopiero pośmiertnie w 1971 roku, podobnie jak zbiór opowiadań o podobnej tematyce The Life to Come (1972).

Lata 1912–1913 spędził w Indiach, pracując dla londyńskiej National Gallery. Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Czerwonego Krzyża i służył w Egipcie. W roku 1921 wrócił do Indii, by pracować jako osobisty sekretarz maharadży w Dewas.

W Indiach toczy się akcja ostatniej powieści Forstera, Droga do Indii (, 1924), która uchodzi za najlepszą w dorobku autora. W późniejszym okresie pisał jedynie biografie, eseje, krytyki i opowiadania.

Od 1925 do śmierci matki (w wieku 90 lat) w 1945 Forster mieszkał z nią w domu West Hackhurst w miejscowości Abinger Hammer, w hrabstwie Surrey.

W 1927 jako jedna z pierwszych osób użył terminu fantasy w kontekście utworów literackich czerpiących z baśni, na polu refleksji genologicznej. W Aspects of Novel uzupełnił klasyczny podział gatunków powieści o prophecy i fantasy właśnie, uznając tę drugą jako tekst implikujący pierwiastek nadprzyrodzony, ale nie muszący go wyrażać.

W latach 30. i 40. XX w. Forster stał się osobą publiczną. Opowiadał się za indywidualną wolnością oraz sprzeciwiał się cenzurze, pisząc artykuły, zasiadając w komitetach i podpisując listy. W czasie II wojny światowej występował z antynazistowskimi pogadankami w radiu BBC.

Był aktywnym członkiem PEN-Clubu, a w 1934 został pierwszym przewodniczącym National Council for Civil Liberties. W 1937 został odznaczony Medalem Bensona dla zasłużonych na polu literatury. W 1942 został przewodniczącym National Council for Civil Liberties. W 1945 został honorowym członkiem King’s College, gdzie też mieszkał aż do śmierci w 1970. W 1949 jako zagorzały demokrata Forster odmówił przyjęcia tytułu szlacheckiego. W 1953 został nominowany do orderu Companions of Honour, który ostatecznie przyjął w 1969. W latach 1945–1966 był dwudziestokrotnie (w 16 latach) nominowany do Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.

W swej twórczości koncentrował się na wzajemnym oddziaływaniu jednostek i na konflikcie między normami a instynktami.

Był homoseksualistąArtykuł nt. E.M. Forstera na stronie glbtq.com. Dostęp: 25 sierpnia 2009 r. ..

Twórczość Tam, gdzie nie chadzają anioły (Where Angels Fear to Tread, powieść, 1905) The Longest Journey (powieść, 1907) Pokój z widokiem (A Room With a View, powieść, 1908; wyd. pol. 1992) Maszyna staje (The Machine Stops, opowiadanie, 1909) Howards End (powieść, 1910; wyd. pol. 1977 jako Domostwo pani Wilcox, potem także Powrót do Howards End) „The Celestial Omnibus and other Stories” (1911), „The Story of the Siren” (1920) i „The Eternal Moment” (1928), opowiadania Droga do Indii (A Passage to India, powieść, 1924; wyd. pol. 1938 jako W słońcu Indyj) Aspects of the Novel (1924, studium z zakresu teorii literatury, 1927) Maurycy (Maurice, powieść, wydanie pośmiertne 1971; wyd. pol. 1994)

Ekranizacje Większość powieści Forstera zostało zekranizowanych: Podróż do Indii, 1984 (reż. David Lean) Pokój z widokiem, 1986 (reż. James Ivory) Maurycy, 1987 (reż. James Ivory) Tam, gdzie nie chadzają anioły, 1991 (reż. Charles Sturridge) Powrót do Howards End, 1992 (reż. James Ivory)

Przypisy

Bibliografia THE CAMBRIDGE COMPANION TO E. M. FORSTER (en.)

Kategoria:Absolwenci King’s College (Cambridge) Kategoria:Angielscy autorzy fantastyki Kategoria:Angielscy libreciści operowi Kategoria:Angielscy prozaicy XX wieku Kategoria:Brytyjscy eseiści Kategoria:Brytyjscy krytycy literaccy Kategoria:Członkowie Amerykańskiej Akademii Sztuk i Nauk Kategoria:Członkowie Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury Kategoria:Członkowie PEN Clubu Kategoria:Eseiści anglojęzyczni Kategoria:Eseiści XX wieku Kategoria:LGBT w Wielkiej Brytanii Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie Kategoria:Odznaczeni Orderem Towarzyszy Honoru Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi (Wielka Brytania) Kategoria:Pisarze literatury LGBT Kategoria:Pisarze związani z Londynem Kategoria:Prozaicy anglojęzyczni Kategoria:Teoretycy literatury Kategoria:Urodzeni w 1879 Kategoria:Zmarli w 1970