Imbirowate (Zingiberaceae Martinov) – rodzina roślin wieloletnich z rzędu imbirowców. Liczy 56–58 rodzajów w obrębie których wyróżnia się ok. 1100–1600 gatunków. Rośliny te występują w strefie tropikalnej na wszystkich kontynentach, sięgając strefy subtropikalnej i umiarkowanej w Japonii, Himalajach i w południowej Afryce. W Ameryce Południowej i Środkowej występuje tylko jeden rodzaj – Renealmia. Imbirowate rosną głównie w lasach, na glebach próchnicznych, w miejscach cienistych i w półcieniu. Zgrubiałe kłącza zazwyczaj obfitują w olejki eteryczne i skrobię. Nadziemne części roślin też zwykle są aromatyczne. Liczne gatunki wykorzystywane są jako rośliny przyprawowe, lecznicze, jadalne i ozdobne.
Morfologia thumb|Alpinia zerumbet thumb|Curcuma longa thumb|Hedychium flavescens Pokrój Rośliny kłączowe. Z kłącza wyrastają nibyłodygi z pochew liściowych. Liście O pochwiastej nasadzie i języczku, całobrzegie. Kwiaty Zwykle duże i efektowne, grzbieciste, o zielonkawym, zrosłodziałkowym kielichu i barwnej koronie z trzema łatkami. Z sześciu pręcików funkcjonuje tylko jeden, dwa inne pręciki wewnętrznego okółka wykształcają się płatkowato i są zrośnięte w warżkę (labellum). Słupek jeden, dolny. Owoc Torebka lub jagoda.
Systematyka thumb|Larsenianthus wardianus Pozycja i podział rodziny według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) Klad okrytonasienne, klad jednoliścienne (monocots), rząd imbirowce (Zingiberales), rodzina imbirowate (Zingiberaceae). Rodzina stanowi klad siostrzany rodziny kostowcowatych (Costaceae):
W obrębie rodziny wyróżnia się cztery podrodziny:
Podział i wykaz rodzajów: Podrodzina Siphonochiloideae W. J. Kress Plemię Siphonochileae W. J. Kress Siphonochilus J. M. Wood et M. Franks Podrodzina Tamijioideae W. J. Kress Tamijia S.Sakai & Nagam. Podrodzina Alpinioideae Link (syn. Alpiniaceae Rudolphi, Amomaceae Jaume Saint-Hilaire) – obejmuje 32 rodzaje (grupowane w dwóch plemionach: Alpinieae i Riedelieae) występujące w tropikach południowo-wschodniej Azji i Australii, w jednym wypadku (rodzaj Renealmia) także w Afryce i Ameryce Południowej. Rodzaje najliczniejsze w gatunki: Alpinia (184), Etlingera (153), Amomum (110), Renealmia (93), Riedelia (77), Hellwigia (76), Aframomum (63), Hornstedia (42). Plemię Alpinieae A.Rich.: Adelmeria Ridl. Aframomum K.Schum. – aframon Alpinia Roxb. – alpinia Amomum Roxb. (w tym Elettariopsis Baker) – amomek Aulotandra Gagnep. Conamomum Ridl. Cyphostigma Bentham Elettaria Maton Epiamomum A.D.Poulsen & Škorničk. Etlingera Giseke Geocharis (K.Schum.) Ridl. Geostachys (Baker) Ridl. Hellwigia Warb. Hornstedtia Retz. Johoralia C.K.Lim Lanxangia M.F.Newman & Škorničk. Leptosolena C.Presl Meisteria Giseke Plagiostachys Ridl. Pommereschea Wittm. Renealmia L.f. Rhynchanthus Hook.f. Srilankanthus Maras. & A.D.Poulsen Stadiochilus R.M.Sm. Sulettaria A.D.Poulsen & Mathisen Sundamomum A.D.Poulsen & M.F.Newman Vanoverberghia Merr. Wurfbainia Giseke Plemię Riedelieae W. J. Kress: Burbigdea Hook.f. Pleuranthodium (K.Schum.) R.M.Sm. Riedelia Oliv. SiamanthusK.Larsen & J.Mood Podrodzina Zingiberoideae Hasskarl – należy tu 25 rodzajów, których zasięg obejmuje południowo-wschodnią Azję i Australię. Najliczniejsze w gatunki są rodzaje: Zingiber (215), Curcuma (180), Globba (145), Boesenbergia (102), Hedychium (86), Kaempferia (64), Scapochlamys (58). Plemię Globbeae Meisn.: Gagnepainia K.Schum. Globba L. – globba, truchlin Hemiorchis Kurz Plemię Zingibereae Meisn. Boesenbergia Kuntze Camptandra Ridl. Caulokaempferia K.Larsen Cautleya (Bentham) Hook.f. Cornukaempferia Mood & K.Larsen Curcuma L. – ostryż Distichochlamys M.F.Newman Haniffia Holttum Hedychium J.Konig – wianecznik, hedychium Kaempferia L. – kempferia, cytwar, cytwarnica Kedhalia C.K.Lim Larsenianthus W.J.Kress & Mood Myxochlamys A.Takano & Nagam. Nanochilus K.Schum. Newmania N.S.Lý & Škorničk. Parakaempferia A.S.Rao & D.M.Verma Perakalia C.K.Lim Pyrgophyllum (Gagnep.) T.L.Wu & Z.Y.Chen Roscoea Sm. – roskea Scaphochlamys Baker Siliquamomum Baillon Zingiber Boehm. – imbir
Pozycja w systemie Reveala (1994–1999) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa imbirowe (Zingiberidae Cronquist), nadrząd Zingiberanae Takht. ex Reveal, rząd imbirowce (Zingiberales Griseb.), rodzina imbirowate (Zingiberaceae Lindl.).
Przypisy
*