Smaltyn (lub smaltyt) – minerał z gromady arsenków; należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od smalty, niebieskiego barwnika otrzymywanego z tego minerału.
Właściwości Wzór chemiczny: (Co, Ni)As3-2 arsenek kobaltu i niklu Pokrój: izometryczny, zbity, ziarnisty Barwa: cynowobiała, czarna, szara, stalowa, naloty Twardość w skali Mohsa: 5–6 Rysa: czarna Połysk: metaliczny Łupliwość: niewyraźna Gęstość: 5,7–6,8 Przełam: szorstki
Tworzy zazwyczaj drobne kryształy w postaci sześcianu, ośmiościanu, lub dwunastościanu, często wykazujące charakterystyczne prążkowanie. Jest kruchy, nieprzezroczysty. Wietrzejąc pokrywa się zwykle ciemnoszarym, matowym nalotem, a czasami purpurowoczerwonym kwiatem kobaltowym (erytryn) lub zielonym kwiatem niklowym (annabergit). Jest ogniwem pośrednim pomiędzy chloantytem a skutterudytem. Niekiedy zawiera żelazo lub bizmut.
Występowanie Stanowi minerał utworów hydrotermalnych. Najczęściej występuje w żyłach kruszców: srebra, niklu, kobaltu, bizmutu i uranu.
Miejsca występowania: Kanada – Cobalt, Ontario, Maroko – Bou Azzer, Irhtem, Zimbabwe, Demokratyczna Republika Konga – Katanga, Shaba, Niemcy – Annaberg, Scheeberg, Saksonia, Harz, Włochy – okolice Turynu, Sardynia, Elba, Norwegia – Skutterud, Hiszpania – Huelva
W Polsce – monoklina przedsudecka, Góry Izerskie, Góry Złote, rejon Lubina.
Zastosowanie Stanowi podrzędną rudę kobaltu i niklu. Bywa stosowany do wyrobu niebieskiego barwnika. Interesuje kolekcjonerów. Najpiękniejsze kryształy (ponad 2 cm) pochodzą z Maroka, Niemiec i Norwegii.
Bibliografia
Kategoria:Arsenki (minerały) Kategoria:Związki kobaltu